Ed Anker

Oud-CU-Kamerlid Anker: ambassadeur van christelijk Nederland

Fri, 25 Jun 2010 11:01:23 +0200

Heftig. Zeker tien keer valt het woord tijdens het interview met oud-ChristenUnie-Kamerlid Ed Anker (31). De laatste maanden moest hij "ontzettend jakkeren." Sinds ruim een week staat hij werkloos langs de zijlijn. "Het heftigste vind ik dat ik nu van versnelling nummertje tien ineens op ��n zit." Een interview met Kees de Groot van het Reformatorisch Dagblad.

Soms, als hij ’s ochtends alleen thuiszit, vliegt het hem aan. Geen Kamerlid meer. En dat terwijl hij dat werk zo graag had voortgezet. Hij was eraan gewend geraakt, had zich een heel eigen positie verworven. „Ik heb het Kamerlidmaatschap met ontzettend veel plezier waargenomen en er heel veel energie in gestoken.”

Zijn persoonlijke campagne in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen begin deze maand leverde Anker echter niet genoeg stemmen op om weer in de Kamer te komen. „Daar ben ik teleurgesteld over. En verdrietig. Dat is ook gezond. Maar ik ga er nu niet op een ongezonde manier aan vasthouden. Dat heeft geen zin en het is ook niet verstandig.”

Hij kan terugkijken op mooie jaren. Zware jaren ook. „Het is een heel heftige tijd geweest. Zo ontzettend jakkeren. Begin dit jaar voerden we campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen. Daarna een aantal crisisdebatten meegemaakt. En vervolgens weer de campagne voor de Kamerverkiezingen.”

Anker is blij dat er nu regelmatiger, rustiger tijden aanbreken. En dat hij weer tijd heeft voor zijn vrouw. „Zij heeft ook een intensieve baan, als advocate. De afgelopen tijd hebben we nauwelijks ruimte gehad om elkaar daarover te spreken. Dat heb ik nog het meest gemist.”

Sprak u met uw vrouw wel eens over de justitieonderwerpen uit uw portefeuille?

„Absoluut. Ik vroeg haar regelmatig om advies. En soms als ik thuiskwam, zei ze wel eens: „Ed, wat heb je nou weer in de Kamer voorgesteld?” Dan had ik thuis ook nog eens een debat.”

U werd op uw 28e al Kamerlid. Voelde u zich daarvoor toen niet te jong?

„Nee. Het was wel heftig, zeker omdat ik tussen collega’s kwam die allemaal al een maatschappelijke carrière achter de rug hadden. Anderzijds is er geen baan te vinden die je echt goed voorbereidt op het Kamerlidmaatschap.

Ik ben heel open gesprekken aangegaan met mensen om me heen en uit het veld. Gewoon veel vragen stellen. Dat werd prima gewaardeerd.

En omdat ik jong was, kon ik af en toe zaken onorthodox aanpakken en een beetje ondeugend zijn. Bijvoorbeeld door een hoffelijkheidsprijs in te stellen voor Kamerleden, waarbij de winnaar dan de oude koffiepot van mijn oma krijgt uitgereikt. Daarmee wilde ik op een speelse manier de omgangsvormen in de Kamer aankaarten. Op het moment dat ik de prijs introduceerde, was ik 29. Dan kom je daar nog wel mee weg.”

Wat heeft u de afgelopen jaren opgestoken van het Kamerlidmaatschap?

„Mijn leercurve is steil omhooggegaan. Allereerst heb ik me inhoud eigen gemaakt. Ik voelde me in een debat pas op mijn gemak als ik wist waar het over ging. Ik ben ook explicieter geworden in het omschrijven van mijn standpunten.

Steeds heb ik geprobeerd om mezelf te blijven. Ik ben niet op een andere manier gaan praten of me anders gaan opstellen. Ik denk dat het heel belangrijk is om geen rol te gaan spelen, maar authentiek te blijven. Mensen moeten op je aankunnen. Dat betekent ook dat je in debatten af en toe moet durven zeggen: „Pfoe, ingewikkelde kwestie. Daar heb ik niet meteen een antwoord op, dat komt nog.” Politici mogen best wat vaker zeggen dat ze het even niet weten of dat ze niet alles kunnen oplossen. Het is soms lastig om goed beleid te maken. De praktijk is ingewikkeld.

Dilemma’s eerlijk durven benoemen heb ik ook geleerd. Wij willen bijvoorbeeld graag onderdak bieden aan asielzoekers die worden vervolgd omdat ze van hun islamitische geloof zijn afgevallen. Tegelijkertijd moet je er dan ernstig rekening houden dat mensen daar weer misbruik van kunnen maken.

De belangrijkste les van het Kamerlidmaatschap heb ik heel nadrukkelijk de laatste weken opgedaan. Steeds meer ben ik de afgelopen tijd gaan beseffen dat ik een volksvertegenwoordiger was van een specifieke groep mensen, jonge christenen. Mensen die zich specifiek door mij vertegenwoordigd voelden.”

Uw optreden week nogal af van wat mensen gewoon waren van CU-Kamerleden. U ging biertjes tappen in restaurant Happietaria in Amsterdam, plande een strandfeest en draaide ergens plaatjes met, zoals u dat noemde, vrolijke urban housemuziek.

„Toen ik in de Kamer kwam, sloot ik een heel levendige fase in mijn leven af, met veel studentenfeesten. Ik trad in die tijd regelmatig op als dj. Mijn stijl was nieuw voor de ChristenUnie, maar ik vond het niet erg om voor die vernieuwing te zorgen. Mijn manier van werken werd ook niet gebombardeerd tot partijcultuur; het paste gewoon bij mij. En bij de jonge christenen die ik vertegenwoordigde.”

Als Kamerlid moest u regelmatig over zware onderwerpen, zoals homo-emancipatie en godslastering, de strijd aangaan met een seculiere meerderheid. Hoe hebt u dat ervaren?

„Dat was best wel eens spannend. Het is ook een heftige ervaring om voor een volle zaal te staan bij homo-organisatie COC en dan boegeroep over je heen te krijgen. Van die zware debatten werd ik fysiek ook echt moe, ook al zat ik de hele tijd op een stoel. Liters zweet heeft het debat over het schrappen van het verbod op smalende godslastering me gekost.

Tegelijkertijd ben ik er nooit door terneergeslagen of beschadigd geraakt. Het waren de moeilijkste, maar ook de mooiste debatten. Mijn diepste motivatie om de politiek in te gaan was dat ik het belangrijk vind dat christenen voluit meedoen aan publieke en politieke debatten. Op genoemde momenten moest je er ook staan als christenpoliticus. Het kwam er dan echt op aan. Je werd aangesproken op je diepste drijfveren.

Tijdens zulke debatten maakte ik overigens ook mooie momenten mee. Bij het debat over godslastering kwam een christelijke bode naar me toe. „We bidden voor je, hoor”, zei hij. Dan merk je dat je in een groter spel mee speelt.”

Ervoer u dan iets van een geestelijke strijd?

„Ja, dan was er inderdaad sprake van een geestelijke strijd, een confrontatie tussen het christelijke en het seculiere denken. SP-Kamerlid De Wit, die ik erg hoog heb, zei tijdens het godslasteringsdebat: „God moet uit de wet.” Heel raar vond ik dat. Religie moet kennelijk weggeduwd worden achter de voordeur.

Nederland is formeel een land van tolerantie, maar ik ben bang dat we als samenleving aan het verleren zijn hoe we met tegenstellingen moeten omgaan. En ik ben benieuwd waar we uitkomen als we dat kenmerkende aspect van de Nederlandse samenleving wegpoetsen.”

Is die oplaaiende geestelijke strijd een storm die weer gaat liggen of een teken van de eindtijd?

„Lastige vraag. De Heer komt terug als een dief in de nacht en wij weten niet wanneer. Ik weet wel waar ik me nu zorgen om moet maken. Daar wil ik mee bezig zijn. Ik wil niet tegen God hoeven zeggen: Ik wist dat U terug zou komen, dus heb ik het maar een beetje laten lopen.”

Hebt u uw seculiere collega’s kunnen laten zien wat het betekent om christen te zijn?

„Over christenen in Nederland bestaan heel rare beelden. Alsof het een stelletje bebaarde studeerkamergeleerden zijn die Nederland onder de knoet willen houden. Toen de ChristenUnie in het kabinet kwam, begonnen sommigen direct over spruitjeslucht. Zeer onterecht.

Ik heb mensen aan mijn bureau gehad die me vroegen of ik nog wel van mijn kind zou houden als hij homoseksueel was. Dat soort beelden vind ik heel erg en dat heb ik willen rechtzetten. Als politicus had ik daar mooie gelegenheden voor. Bijvoorbeeld op de EO-jongerendag, waar ik mijn GroenLinkscollega Dibi heb kunnen laten zien hoeveel jonge christenen dan bijeenkomen en hoe ze hun geloof beleven. Dat was voor hem echt een cultuurschok. Met name op dat soort momenten voelde ik me, naast vele anderen, ambassadeur van christelijk Nederland.”

U hebt in de Kamer steeds benadrukt dat homo’s moeten kunnen kiezen voor onthouding van seksualiteit. Vindt u zelf ook dat ze daarvoor zouden moeten kiezen?

"Voordat ik daarover een oordeel inneem, wil ik eerst een zekere relatie hebben opgebouwd met mensen die met de beleving van hun homoseksualiteit worstelen. Daarna zou ik dan met hen het gesprek aangaan over wat de Bijbel ervan zegt.

Wat mij altijd heeft gestoord, is dat voor een aantal mensen heel duidelijk is wat homo’s wel en niet mogen, terwijl de discussie over hetero’s een stuk schappelijker wordt gevoerd. We hebben allemaal de genade van God ontzettend hard nodig. Ik ook. Uiteindelijk heb ik niets meer in huis dan mijn eigen gebroken leven.”

Wat betekent genade in uw leven?

„Ik heb in een positie gezeten waarin ik veel verantwoordelijkheid heb gedragen en waarin veel van mij werd verwacht. Er zijn tal van momenten geweest dat ik dacht: O jongens, hoe moet dit? Ik was er dan heel erg blij mee dat het niet op mij aankwam. Als je je afhankelijk weet, maakt dat je als politicus ook onafhankelijk. Dan durf je dingen te gaan doen zoals optreden voor een volle zaal die zich tegen je keert. Het is totaal hooghartig om te denken dat je dit werk zomaar even doet. Zeker als christenpoliticus red je het echt niet zonder inspiratie van de Heer.

Ik kan zeggen dat ik me gedragen weet, ook in deze tijd, nu ik buiten de Kamer ben komen te staan.

Ook als partij hadden we het zonder genade niet gered. We hebben roerige tijden achter de rug waarin we soms vreselijk mailtjes kregen. Mensen maken politiek soms heel persoonlijk. We zijn als partij echt beschermd.”

Tijdens uw Kamerlidmaatschap stapte u over van de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt naar de evangelische Crossroadsgemeente in Den Haag. Waarom koos u voor die kerk?

„Rond onze verhuizing zijn mijn vrouw en ik op zoek gegaan naar een gemeente die bij ons past. Het mooie van de kerk waar we nu lid van zijn, is dat de Crossroadsgemeente kerk wil zijn in een postchristelijke samenleving. Ze is steeds op zoek naar manieren en vormen om mensen te bereiken voor wie naar de kerk gaan geen vanzelfsprekendheid is.

Ik moest daar wel een beetje aan wennen, ja. Het gaat er een stuk minder traditioneel aan toe. Overigens blijf ik een gereformeerde jongen. Dat is de manier van denken en geloven waarmee ik ben opgegroeid. Als ik in een vrijgemaakte kerk kom, trek ik die manier van kerk-zijn weer aan als een oude jas.”

Hoe ziet u de nabije toekomst voor u?

„Die ligt momenteel heel erg open. Ik heb al wel een aantal ideeën, maar die variëren nogal. Van het opzetten van een toerustingsoord of hotel, tot een nieuwe carrière in de media. Ik zie er niet tegenop om de komende tijd meer tijd voor mijn gezin te hebben. Mijn vrouw heeft veel van mij moeten verduren. Ik spring daarom niet zomaar meer op een heel heftige trein. Al sluit ik niet uit dat ik ooit nog eens terugkeer in de politiek.”

Levensloop Ed Anker
Eize Willem Anker (Beverwijk, 1978) was tijdens zijn studie politicologie in Amsterdam onder meer penningmeester van de GPV-jongeren in Zaanstad en voorzitter van de Christelijke Studentenvereniging NSA te Amsterdam. Aansluitend was hij werkzaam bij Gemeenteraad.nl, een bedrijf dat advies en trainingen verzorgt voor gemeenteraadsleden. Zijn adviezen bracht hij tussen 2005 en 2007 zelf in praktijk als lid van de Zaanse gemeenteraad. Omdat twee ChristenUnie-Kamerleden begin 2007 overstapten naar het kabinet, kwam er in de Tweede Kamer op 1 maart 2007 een plekje vrij voor Anker. Bij de laatste Kamerverkiezingen behaalde hij te weinig voorkeurstemmen op opnieuw te worden verkozen.

Met Ed Anker verdwijnt een gangmaker

Thu, 17 Jun 2010 09:37:55 +0200

Het moment dat hij de drempel van de Tweede Kamer over stapte, weet Ed Anker (31) zich nog goed te herinneren. ,,Ik besefte goed dat ik iets bijzonders ging doen.'' Maar de Kamer bleek erg te verschillen van de gemoedelijke gemeenteraad van Zaanstad. Dat 'hyperige' vindt hij maar niks. ,,Iedereen loopt zich druk te maken om even een puntje te scoren. Dat moet anders.'' Hij stelde zich tot doel op een nuchtere en eerlijke manier politiek te bedrijven. Daaraan komt nu een eind.

Aan zijn inzet heeft het niet gelegen. Toen hij door zijn partij wederom op plek 9 geplaatst werd, ging hij voor zichzelf campagnevoeren. ‘Ga voor Anker’, werd zijn slogan. Het mocht niet baten.

Als Kamerlid kreeg Anker de zware portefeuille Justitie. Als grootste verdiensten noemt hij het generaal pardon en het uitstapprogramma voor prostituees. ,,Daaraan kun je zien dat je als Kamerlid een verschil kunt maken in het leven van een individu.’’

Maar er zit ook een andere kant aan Anker: zo zamelde hij in de Kamer bijna 9000 euro in voor de actie Serious Request van 3FM. En hij bedacht de ‘hoffelijkheidstrofee’, een onderscheiding om goede omgangsvormen in de Kamer te stimuleren. De prijs? De oude koffiepot die zijn oma met DE-punten bij elkaar had gespaard.

Anker is niet vies van een geintje. Als Kamerlid was hij, samen met Ernst Cramer, die ook uit de fractie verdwijnt, de gangmaker. ,,Politiek is serieus. Af en toe een geintje maken is belangrijk. Niet om het grapje, maar om de ontspanning. Daaruit ontstaan altijd weer nieuwe ideeën.’’ Anker is teleurgesteld. ,,Maar ik vind het leven te leuk om me te wentelen in rancune.’’ Hij vindt houvast in zijn geloof. ,,Mijn leven wordt geleid door God. Dat ik door de kabinetsdeelname van mijn partij in de Kamer kwam, was een wonder.’’ Wat hij nu gaat doen, weet hij niet. ,,Er komt misschien een ander wonder op mijn pad. Thuiszitten is in ieder geval niks voor mij.’’

(Nederlands Dagblad, 16 juni 2010)

ChristenUnie komt op voor godsdienstvrijheid op Jongerendag

Mon, 07 Jun 2010 17:44:56 +0200

'Als er ergens godsdienstvrijheid is, dan is het hier waar we met 35 duizend jongeren vrijelijk ons geloof kunnen beleven', stelde Jo�l Voordewind op een zonovergoten EO Jongerendag vast. "Dat moet ook zo blijven. Je ziet aan de ene kant Wilders die godsdienstvrijheid van moslims wil inperken, en aan de andere kant GroenLinks die de subsidies van christelijke organisaties wil stoppen als zij exclusief christenen willen werven voor hun personeel. Als partijen die kans maken op regeringsdeelsname dat soort dingen zeggen, maak ik me daar erg veel zorgen over." Bekijk hier de video's.

Bekijk hier een kort videoverslag van de EO Jongerendag waarin de vraag centraal staat 'wat ga je stemmen 9 juni'. Boris van der Ham (D66), Bert van Leeuwen (EO), Klaas van Kruistum (EO), Ed Anker (ChristenUnie) en andere bezoekers geven inzicht in hun politieke voorkeuren. Van der Ham legt uit waarom ChristenUnie-kiezers op Ed Anker zouden moeten stemmen...

Bekijk hier een video van de 'battle' tussen Joël Voordewind en Tofik Dibi (GroenLinks) over Godsdienstvrijheid.

Bekijk het hele debat hier

Ed Anker bij boekpresentatie van Stop the traffik

Fri, 28 May 2010 16:02:40 +0200

Donderdagavond 3 juni vindt de boekpresentatie van stop the traffik plaats. Auuteur Steve Chalk houdt een toespraak over mensenhandel en zijn boek. Naast de boekpresentatie is er een debat over mensenhandel in de cacao sector en de gedwongen prostitutie. Namens de ChristenUnie neemt Ed Anker deel aan dit debat.

Tijdens het debat zullen de volgende stelling aan de orde komen:

- Slachtoffers van mensenhandel in Nederland hebben al genoeg bescherming van de wet. Het is nu alleen zaak dat de wet beter gehandhaafd wordt.

- De aandacht voor bestrijding van mensenhandel in prostitutie moet verplaatsen van de 'gereguleerde' Rosse Buurten naar de informele prostitutie (tippelzones, escortclubs, privéclubs etc.).

- Mensenhandel en gedwongen prostitutie is een probleem wat de overheid en NGO's moeten oplossen. De klant en de gewone Nederlander heeft hier niets mee te maken.

Locatie: Het Bethaniënklooster, Barndesteeg 6B in Amsterdam.

Tijd: 19.00 uur

ChristenUnie danst en debatteert op de Zuidas Amsterdam

Wed, 02 Jun 2010 16:56:03 +0200

Op woensdag 2 juni organiseert de ChristenUnie het 'CU South Debate & Dance' in het Amsterdam Bright City Cafe op de Zuidas. Centraal staat de vraag naar de toekomst van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het event moet bedrijven en maatschappelijke organisaties bij elkaar brengen. Afsluiting vormt een feest met kandidaat-Kamerlid Ed Anker als DJ.

Medeorganisator Carola Schouten (nr. 6 op de kandidatenlijst): ,,Maatschappelijke organisaties als FairFood en Stop the Traffik hebben een visie op maatschappelijk verantwoord ondernemen. De meeste bedrijven denken hier ook hard over na. Wij willen die werelden met elkaar verbinden en concrete mogelijkheden voor het ondernemen van de toekomst benoemen.”

Het event is nadrukkelijk ook bedoeld voor young professionals, want zegt Ed Anker: ,,Veel young professionals laten zien dat een mooie carrière en maatschappelijk actief zijn elkaar niet in de weg staan. Dat enthousiasme geven we graag door. We willen nadenken welke rol ze hierbij kunnen spelen voor hun bedrijf.” Hij voorziet een mooi spektakel. ,,Inspirerende debatten en daarna de dansvloer op. Jonge mensen en bedrijven zijn altijd gericht op de toekomst. Die toekomst kan niet zonder een positieve bijdrage aan de maatschappij als geheel.”

Het CU South Debate & Dance event begint om 19.00 uur in het Amsterdam Bright City Cafe.

Grand Cafe Bright City

www.amsterdambrightcity.nl

Claude Debussylaan 2
1082 Amsterdam

Bijdrage Ed Anker algemeen overleg Europa en het Nederlandse vreemdelingen- en asielbeleid

Wed, 16 Jun 2010 10:48:16 +0200

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Ik ben blij dat wij vandaag een algemeen overleg hebben over een aantal Europese uitspraken en dat wij ons eens goed focussen op Europa en de gevolgen voor Nederland. Een van de belangrijkste dingen is dat er twee kanten zitten aan al wat wij hier bespreken. Dat geldt voor alle afspraken die het resultaat zijn van het Europees Hof of een verdrag als het EVRM, of van wat voor verdragen ook die wij in internationaal verband hebben gesloten. Wij hebben die verdragen niet gesloten omdat wij dachten dat het makkelijk was. Als het goed is, zitten er in bijvoorbeeld het Kinderrechtenverdrag niet alleen maar dingen die bijna overbodig zijn om te vermelden. Daar hoort ook het ambitieniveau bij dat je wilt opkomen voor kinderrechten. Dat geldt ook voor het EVRM. Dat verdrag -- ik weet niet of de minister het EVRM nu omhooghoudt, maar hij is wel blij met hetgeen hij in zijn handen heeft -- beschouw ik als een soort toppunt van beschaving. Wij zijn het EVRM overeengekomen, omdat wij het hierover met elkaar eens zijn. Ik heb er wel bezwaar tegen dat een verdrag als het EVRM in debatten als dit heel vaak als sta-in-de-weg wordt gezien. Zodra wij onze handtekening hebben gezet en onze ambitie hebben aangegeven, moeten wij die ambitie ook vasthouden. Het is veel meer de kunst om voor elkaar te krijgen dat wij dat soort verdragen op een goede manier uitvoeren.

Dan kom ik bij de vraag hoe het vreemdelingenbeleid van Nederland eruit moet zien. Ik heb er altijd moeite mee als wij dat een bepaalde connotatie meegeven als "soepel". Ik houd van de term "rechtvaardig". Die term geeft een evenwicht aan. Aan de ene kant moeten wij de mensen opvangen die mogen komen, omdat zij echt op de vlucht zijn, omdat zij huis en haard hebben moeten verlaten en voor hun leven vrezen. Aan de andere kant kunnen degenen die geen rechten aan het verdrag ontlenen hier dan niet zijn. Rechtvaardigheid is niet een beetje meer van dit of een beetje minder van dat. Rechtvaardigheid is duidelijkheid.

Dan kom ik bij de brief over huwelijksmigratie. Die kunnen wij in grote lijnen steunen. Wij zijn blij dat de discutabele 120%-eis verworpen is en dat wij naar een eis van 100% gaan, namelijk de minimuminkomensgrens in Nederland. Dat is een prima zaak.

Het beleid dat al een paar jaar geleden is ingezet en waarbij wordt gekeken of er geen schijnhuwelijken plaatsvinden, is ook prima. Soms zijn er namelijk heel schrijnende gevallen. Ik maak mij wel een beetje zorgen over de gevolgen van de gezinsmigratieregels voor Nederlanders die in het buitenland gevestigd zijn, daar hun vrouw of hun man hebben gevonden, tijdelijk teruggaan naar Nederland en die het ontzettend moeilijk hebben zich tijdelijk in Nederland te vestigen. Destijds heb ik er met de toenmalig staatssecretaris over gewisseld. Dat dilemma hebben wij ook al bij de begrotingsbehandeling besproken. De Stichting Buitenlandse Partner vraagt er altijd ontzettend veel aandacht voor en is er heel erg actief mee, maar wij merken toch dat er Nederlanders zijn die, zodra zij tijdelijk terug willen naar Nederland, liever maar even in België gaan wonen. Dat is niet eens een route, maar dat is gewoon hun halte. Zij gaan even naar België omdat zij het anders niet voor elkaar krijgen om dicht bij hun werk in Nederland te wonen. Ik heb daarover een motie ingediend bij de begrotingsbehandeling en vraag aan de minister hoe het met de uitvoering daarvan staat.

Dan ga ik in op de uitspraak over de kinderen op straat. Daar wordt vandaag actie over gevoerd. Ik vrees dat ik er zelf niet bij kan zijn, omdat ik nog elders bij een, overigens ook boeiend, debat over veiligheid moet zijn. De zorg voor deze kinderen is precies zo'n ambitie die wij met elkaar moeten hebben. Het is geen last om te zeggen: wij willen geen kinderen onder een brug hebben liggen. Het is ook geen last om te zeggen: wij willen graag dat mensen terug kunnen keren naar het land van herkomst, maar wij bieden ze geen fijne plaats in de goot aan om het van daaruit voor elkaar te krijgen. Wij moeten het proberen te regelen. Ik denk wel dat het de kunst is om dat op een goede manier te organiseren. Op dit moment worden gemeenten als eerste geconfronteerd met mensen die dakloos worden. Dat kan in een dorp zijn en dat kan in een stad zijn. Daar heeft de heer Spekman in Utrecht ervaring mee. Ik ken ook burgemeesters uit Friesland die zeggen: wij willen niet dat iemand hier op straat slaapt. Dat kan gewoon niet. Daar doen wij iets aan. Dat vind ik ook een beschavingsnorm. Wij moeten dus toe naar een fatsoenlijk systeem waarbij gemeenten in ieder geval niet geconfronteerd worden met de rafelranden van onze vreemdelingenprocedure. Wat het initiatief hierover betreft, merk je dat er een neiging bestaat om dat heel erg naar de gemeente toe te trekken. Ik denk dat dit een rijkstaak is. Is de minister dat met mij eens? Hoe kunnen wij in een procedure de ambitie neerleggen om mensen terug te laten keren en hen niet op straat te zetten waardoor zij langzamerhand via allerlei gaatjes die er nog zijn, in een illegaal circuit terechtkomen? Dat wordt namelijk op een goed moment ook weer een probleem dat bij ons terugkomt. Graag hoor ik daar een reactie op.

Mijn volgende punt is het Salah Sheekh-arrest. Van Amnesty International hebben wij daar een zware brief over gekregen. Dat begrijp ik wel. In deze brief verzetten zij zich wederom tegen het opheffen van de categoriale bescherming, nu ruim een jaar geleden. Die bescherming is toen opgeheven, omdat er simpelweg te veel misbruik van werd gemaakt. Toen werd wel gezegd dat wij een heel goed groepenbeleid zouden gaan voeren. Daarbij werd het Salah Sheekh-arrest opgevoerd. Dat beleid werd op dat moment nog wel wat zuinigjes uitgevoerd. Misschien krijgen wij dat nu alweer voor onze kiezen. Ik wil daar graag een reactie van de minister op. Hoe zit dat nu met Somalië en hoe zit dat precies juridisch met de kwalificatierichtlijn? Dat is wellicht niet het interessantste. Het gaat erom dat wij zeker weten dat er geen mensen teruggaan die vervolgens voor hun leven moeten vrezen. Wij hebben slechte ervaringen met de vorige minister voor Vreemdelingenbeleid en Integratie ten aanzien van monitoring. Dat ging niet altijd even goed. Ik vraag mij wel af of er nog steeds aandacht is voor mensen die wij terugsturen en of wij weten hoe dat gaat. Ik weet van andere zaken dat dit enigszins in de gaten wordt gehouden.

Ik sluit af met de brief die wij over Iran hebben gekregen. De commissie heeft om zo'n brief gevraagd naar aanleiding van de uitspraak over een man die door Turkije niet mocht worden teruggestuurd naar Iran. Volgens de minister is dat in feite een herbevestiging van het Nederlandse beleid, waarbij mensen, die al eerder problemen hadden in Iran en ook nog eens afvallig en dus geen moslim meer zijn, extra bescherming krijgen. De minister spreekt in die brief wederom over het wetsvoorstel dat al enige tijd in Iran ligt om de doodstraf op afvalligheid in te voeren. Ik ben heel erg blij dat de minister daar extra aandacht voor heeft en zegt: op het moment dat dit wetsvoorstel wordt aangenomen, moeten wij echt wat anders gaan doen en zullen wij ons beleid ten aanzien van Iraanse asielzoekers moeten wijzigen. Als eerste wil ik van de minister horen wat hij zich daar ongeveer bij voorstelt. Ten tweede wil ik weten of hij oog heeft voor de werking die dat hangende wetsvoorstel heeft. Er is immers wel een parlementaire uitspraak geweest. Ook ik krijg allerlei berichten van internationale organisaties -- die worden bijvoorbeeld in de Amerikaanse ambtsberichten heel serieus genomen -- dat er in de praktijk al ernstige vervolging plaatsvindt, omdat er op landelijk niveau zo'n uitspraak is gedaan. Daarop hoor ik graag de reactie van de minister.

Inbreng Ed Anker raming Tweede Kamer voor het jaar 2011

Wed, 16 Jun 2010 10:39:28 +0200

De leden van de fracties van PvdA, SP, VVD en CU hebben met belangstelling en interesse kennis genomen van de Raming voor de Tweede Kamer in 2011. Wel leven bij de leden van deze fracties een aantal vragen. De leden van de ChristenUnie-fractie tekenen daarbij aan dat zij de uitgangspunten die aan de Raming ten grondslag liggen onderschrijven.

De leden van de ChristenUnie-fractie hebben enkele vragen bij het cijfermatig overzicht, in de raming van de uitgaven en ontvangsten. In de raming staan naast de gerealiseerde uitgaven van het jaar 2009 de geraamde bedragen voor een aantal overige jaren. Deze leden vragen om naast de gerealiseerde cijfers van de lopende raming ook de oorspronkelijke raming van het betreffende jaar te vermelden, zodat de realisatie kan worden vergelijken met de oorspronkelijke raming.

De leden van de ChristenUnie-fractie zien onder artikel 2, nummer 01, van het cijfermatig overzicht de uitgaven vermeld staan voor overige kosten voor de Leden van de Tweede Kamer. Onder deze post zijn ook de kosten voor de vrijwillige outplacementregeling voorzien. In de huidige zittingsperiode is gekozen voor een versobering van de wachtgeldregeling voor vertrekkende Kamerleden. Is te voorzien dat na de verkiezingen van 2010 een groter beroep op deze regeling zal worden gedaan dan voorheen en is het aan te bevelen het budget dienovereenkomstig te verhogen? Deze leden ontvangen hierop graag de reactie van het Presidium.

De leden van de ChristenUnie-fractie spreken hun grote waardering uit voor het werk van de griffie en de ondersteunende ICT-diensten. Dankzij hun behulpzame ondersteuning kan het werk in de Kamer voortgang vinden. De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met het oog op het komende jaar nog wel een aantal wensen en suggesties om tot enige verbeteringen te komen. Zij formuleren deze wensen en suggesties in de paragraaf over de vergroting van de transparantie van het parlementair proces.

De leden van de ChristenUnie-fractie willen graag een aantal wensen en suggesties naar voren brengen die de ambtelijke dienstverlening aan de leden kan verbeteren. Zij vragen of het mogelijk is ook de tekst van Verdragen die op de agenda staan bij de papieren stukken te voegen, en niet slechts de begeleidende brief of convocatie. Deze leden vragen voorts dat bij stemmingen op de stemmingslijsten de toelichting van de amendementen wordt vermeld. Dit maakt het voor alle leden duidelijk welk doel het amendement heeft en faciliteert de beoordeling. Bij veel wetsvoorstellen is er sprake van het wijzigen van bestaande wetgeving. De bestaande wetgeving wordt slechts in uitzonderlijke gevallen als document bij de stukken gevoegd. De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of het in toekomstige gevallen van wetswijziging mogelijk is om de tekst waarop wijzigingen worden voorgesteld bij de stukken te voegen en deze zowel op papier als digitaal bij het betreffende agendapunt beschikbaar te stellen.

De leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat via de website Plein2 op dit moment de vergaderingen en bijeenkomsten in zes zalen online zijn te volgen. Is het mogelijk dit uit te breiden naar alle openbare vergaderingen, ook in de overige vergaderzalen, zo vragen deze leden. In aanvulling hierop vragen zij of het mogelijk is de audioverslagen van de openbare vergaderingen via de website beschikbaar te stellen. Tot slot merken zij op dat de structuur van Parlis thans zo is opgesteld dat de documenten behorende bij een convocatie niet rechtstreeks bereikt kunnen worden vanuit de agenda. Is het mogelijk om de documenten rechtstreeks bereikbaar te maken zonder eerst verschillende keren door te klikken. Hierbij wijzen deze leden graag op de website van het Europees Parlement waarbij voor de commissievergaderingen de documenten bij de agenda rechtstreeks te openen zijn.

Binnenkant en buitenkant, persoonlijke campagne en Cohen

Fri, 07 May 2010 22:07:41 +0200

"De ChristenUnie doet aan styling" Dat was het nieuws van Bart Chabot die een dag 'embedded' ging bij de ChristenUnie. Die degelijke mensen van de ChristenUnie gaan zich eindelijk eens bekommeren om het uiterlijk. Het is een mooie en gezellige groep mensen. Er wordt veel gelachen. Zo schetste Chabot de sfeer bij de ChristenUnie. Een blog van Ed Anker voor Pauw en Witteman.

Goed om dit van Chabot te horen. Hij vond het leuk bij ons en dat is mooi. Natuurlijk zegt dan direct een stem in mijn achterhoofd dat het niet alleen om de buitenkant kan gaan. Binnenkant en buitenkant zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en inhoud blijft het ChristenUnie adagium. Ook in mijn persoonlijke campagne. Dan gaat het over veiligheid en onderwijs bijvoorbeeld.

Wat dat betreft was het gesprek met Cohen teleurstellend. Job Cohen heb ik hoog zitten als bestuurder, maar politiek is niet alleen een kwestie van bestuur. Je mag van een politicus, en zeker van een premierkandidaat, verwachten dat hij ideeën heeft en dat hij voor die ideeën staat. Die indruk kreeg ik gisteravond niet. Als Cohen premier is wil hij akkoorden sluiten waarbij men van eigen standpunten moet willen afstappen. De PvdA lijkt vooral de burgemeester van Nederland te willen leveren en gaat daarna praten over ideeën.

Oké er was een soort van idee; Cohen wil omgaan met verschillen, maar lijkt daarbij naar een soort grijze eenheidsworstsamenleving te streven. Vrijheid van godsdienst is blijkbaar alleen van belang zolang je er geen last van hebt. Weten we dat ook weer.

En dan was er even nog Afghanistan. Ik vraag me ook af of Cohen zelf wel begrijpt waarom het Kabinet is gevallen. Heeft hij daar eigenlijk wel Wouter Bos over gesproken? Het is toch stuitend dat hij nu weer rustig alle opties wil gaan bespreken over de missie in Afghanistan, waar het op 20 februari in één nacht moest worden afgetikt. Dan word ik gewoon even heel chagrijnig. Dat voelde ik sterk van binnen en dat schijnt van buiten nogal zichtbaar te zijn geweest. Daar helpt geen styling aan.

Ed Anker

Durf te dromen

Wed, 05 May 2010 10:56:10 +0200

Het is nu ruim een week geleden dat in Lunteren het ChristenUniecongres de kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen heeft vastgesteld. De uitkomst van dat congres was voor mij op zijn zachtst gezegd onverwacht. Ik zakte twee plaatsen van plek 7 naar plek 9.

Toen ik drie jaar geleden de Kamer in kwam, was dat een droom die op een wonderlijke manier uitkwam. Het Kamerlidmaatschap is voor mij geen verdienste, het is een roeping. Vanuit die roeping heb ik drie jaar lang met hart en ziel gewerkt.

De dagen na het congres waren zwaar. Ik moest even goed nadenken over hoe nu verder. Hoe ga je om met roeping als je er hard voor moet werken? In die dagen kreeg ik ook veel reacties en steunbetuigingen van veelal jonge mensen en studenten. Ik vertegenwoordig die groep, simpelweg omdat ik zelf uit die groep voortkom. Ik ben nog steeds een van de jongste kandidaten in de top van de lijst.

Ik zie generatiegenoten van mij die zich inzetten voor het milieu, die mensenhandel bestrijden, of carrière maken in het bedrijfsleven en daar bewust en herkenbaar christen willen zijn. Velen zetten zich daarbij in voor jongere generaties, door studenten te coachen. Het is ook een groep die we niet natuurlijk in een grote organisatie als de ChristenUnie tegenkomen, terwijl ze al de doelen die samenkomen in de ChristenUnie wel delen. Ik word altijd erg blij van deze groep mensen. Voor hen is het van belang dat ze een ankerpunt (ik laat het gewoon staan) hebben in de partij. Ik merk dat ik voor velen van hen dat ankerpunt ben.

Dus ja, ik zie nog een rol voor mij. Politiek inhoudelijk is er nog veel te doen. Ik denk aan het veiligheidsdebat dat totaal op hol slaat; daar moeten we bij zijn. Er moet nog een wet door de kamer geloodst worden om misstanden en mensenhandel in de prostitutie te bestrijden. Er is deze kabinetsperiode veel verbeterd voor asielzoekers, maar ook dat is nog niet klaar. Ook in dat debat blijft een ChristenUnie nodig. Dat zijn onderwerpen waar ik mee verder wil.

Dus de afgelopen week ging de knop om. Ik ga vol voor de campagne en ja, dat wordt persoonlijk. Dat past bij deze tijd, maar ook bij onze lijst. We hebben een enorm diverse groep kandidaten en ik hoop dat ze allemaal ontzettend hun best gaan doen om zoveel mogelijk mensen op de ChristenUnie te laten stemmen. Dat is geen campagne ten koste van elkaar, maar aanvullend aan elkaar. En dan halen we die 9 zetels wel.

Ed Anker

Bijdrage Ed Anker plenair initiatiefnota 'de grenzen voorbij' van Ernsat Cramer en Ger Koopmans

Wed, 16 Jun 2010 09:44:42 +0200

De heer Anker (ChristenUnie): Wij spreken vandaag voor de derde keer over de initiatiefnota over grensoverschrijdend spoorvervoer. Dat doe ik overigens met groot genoegen, want de heren Cramer en Koopmans hebben met hun initiatiefnota een hiaat in het spoorbeleid gevuld. Inmiddels hebben ze zelfs al voor financiering van de eerste projecten gezorgd. Het is dus de derde keer dat wij hier in de Kamer over spreken, maar in onze fractie en ongetwijfeld ook in de CDA-fractie is er nog veel vaker over gesproken. Ik dank de beide initiatiefnemers voor de verwerking van alle opmerkingen uit de vorige debatten in de nieuwe versie van de initiatiefnota. Er is zelfs duidelijk aangegeven welke aanbevelingen zijn gewijzigd. Ik wil graag vijf moties indienen. Mijn eerste motie gaat over een verdere uitwerking van de projecten waarvoor nu nog geen geld is gereserveerd. Motie De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat met de middelen uit de initiatiefnota ″De grenzen voorbij″ wordt geïnvesteerd in grensoverschrijdende spoorlijnen in Limburg en Twente; overwegende dat in beide regio’s nog een verdere verbetering van het grensoverschrijdende spoorproduct mogelijk is; overwegende dat ook in andere regio’s zoals Groningen en de stadsregio Arnhem-Nijmegen nog kansen zijn voor een verbetering van het grensoverschrijdende spoorvervoer; verzoekt de regering, samen met de regio’s plannen voor een tweede fase investeringen in het grensoverschrijdend spoorvervoer uit te werken en de Kamer hierover uiterlijk in de begroting voor 2012 te informeren, en gaat over tot de orde van de dag.

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden Anker en Mastwijk. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund. Zij krijgt nr. 5 (32351).

De heer Anker (ChristenUnie): Dan heb ik een motie over de fiets. De indieners constateren dat het vervoer van een fiets in de trein geen sinecure is. Zo mogen fietsen mee in de Thalys, maar alleen als het voorwiel is gedemonteerd en de fiets in een fietshoes is verpakt. Omdat hierover geen aanbeveling is opgenomen in de initiatiefnota dien ik de volgende motie in. Zij is meeondertekend door de heer Mastwijk, die hier ook een warm pleitbezorger van is. Motie De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat er bij grensoverschrijdend spoorvervoer nog veel obstakels zijn om de fiets mee te nemen in de trein; verzoekt de regering, in gesprek te gaan met de Fietsersbond, ROVER, NS, NSHispeed en de overige vervoerders met grensoverschrijdende spoordiensten over verbeteringen voor het meenemen van fietsen in de trein over de grens en de Kamer hierover binnen een jaar te informeren, en gaat over tot de orde van de dag.

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden Anker en Mastwijk. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund. Zij krijgt nr. 6 (32351).

De heer Anker (ChristenUnie): Dan kom ik op het grenstarief. De indieners willen de NS prikkelen door te verplichten, automaten van buitenlandse concurrenten toe te staan. Dat is alleen een oplossing in de grensregio’s. Daarom dien ik de volgende motie in. Motie De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende dat het grenstarief op de verbinding Maastricht-Brussel is geschrapt voor reizigers tussen Maastricht en België; overwegende dat voor reizigers van/naar plaatsen verder in Nederland er niets is veranderd; overwegende dat het internationale tarief voor het Nederlandse traject de laatste jaren sterker is gestegen dan het binnenlandse tarief; verzoekt de regering, in overleg met NS te bewerkstelligen dat het grenstarief geheel wordt afgeschaft, en gaat over tot de orde van de dag.

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden Anker en Mastwijk. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund. Zij krijgt nr. 7 (32351).

De heer Anker (ChristenUnie): Ik voeg hier nog een oproep aan de minister aan toe. Het toevoegen van meer bestemmingen aan kaartautomaten moet ook gepaard gaan met het opnemen van alle gebruikelijke routes en de meest gangbare buitenlandse kortingsregelingen. Nu wordt bijvoorbeeld standaard de grensovergang bij Venlo genegeerd in de kaartautomaten. Dan kom ik op ERTMS, een belangrijk beveiligingssysteem dat grensoverschrijdend spoorvervoer mogelijk maakt. Daarover dien ik de volgende motie in. Motie De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat invoering van ERTMS de interoperabiliteit van het grensoverschrijdend spoorvervoer makkelijker maakt; verzoekt de regering, in overleg met de grensregio’s, de vervoerders ter plaatse en de buurlanden bij gepland groot onderhoud aan de beveiliging van grensoverschrijdende spoorlijnen de inbouw van ERTMS in de infrastructuur mee te nemen en de Kamer hierover binnen zes maanden te informeren, en gaat over tot de orde van de dag.

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden Anker en Mastwijk. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund. Zij krijgt nr. 8 (32351).

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Wij komen bij mijn laatste motie ook nog even rakelings langs de portefeuille van Buitenlandse Zaken. De motie gaat namelijk over de gemeente Eijsden. Wij hebben dinsdag gestemd over de herindeling van die gemeente samen met de gemeente Margraten, maar dat zal de meeste woordvoerders hier niet het meest na aan het hart liggen. Wat wel na aan het hart ligt, is dat de Kamer deze week een petitie heeft ontvangen om het station in Eijsden te heropenen. Dit Nederlandse station is gesloten; ik zou haast zeggen omdat het niet in België ligt. Wij hebben het technisch rapport ontvangen, maar de uitkomst is wat de ChristenUnie betreft niet bevredigend. De busreizigers zouden tevreden zijn, maar de handtekeningen die wij deze week hebben ontvangen, vertellen een ander verhaal. De snelle busdienst is verdwenen en een busdienst die er 30 minuten over doet en vaak vertraagd is, is wat anders dan de trein van vroeger, die binnen tien minuten in Maastricht was. Ik wil niet van de minister horen waarom het station niet open kan, maar hoe het wel zou kunnen. In de initiatiefnota en in de petitie staat een aantal goede opties dat onderzocht kan worden, zoals een grensoverschrijdende stoptrein, zodat de bestaande intercity nog wat sneller kan rijden. Maar voor de ChristenUnie staat vast dat dit station sowieso weer open moet; vandaar de volgende motie. Motie De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat station Eijsden gesloten is door de komst van de Maastricht-Brussel express; overwegende dat de vervangende busdiensten geen goed alternatief zijn omdat de reistijd 3 tot 4,5 keer zo lang is en er bovendien vaak sprake is van vertragingen; overwegende dat de concessie Hoofdrailnet opnieuw ingaat in 2015 en dat rond dat jaar ook het regionale spoor in Limburg opnieuw wordt aanbesteed; verzoekt de regering, in overleg met de provincie te bewerkstelligen dat station Eijsden in een van beide nieuwe concessies wordt opgenomen en zo snel mogelijk weer wordt bediend, en daarbij de optie van een grensoverschrijdende stoptreinverbinding in aanvulling op de intercity te onderzoeken, en gaat over tot de orde van de dag.

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden Anker en Mastwijk. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund. Zij krijgt nr. 9 (32351).

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Dat waren mijn moties, waarvan ik natuurlijk de laatste aan deze minister uit het prachtige Limburgse land extra aanbeveel.

De heer Cramer (ChristenUnie): Voorzitter. Kortheidshalve sluit ik mij aan bij de woorden van dank van mijn collega Koopmans over de reacties van de collega’s. Tweede Kamer Collega Roefs heeft gevraagd hoe de informatie op de stations is geregeld. Dat kan inderdaad via InfoPlus. Wij zien dat eigenlijk als een goede uitwerking ervan. Het kan ook gewoon op papieren borden gebeuren. Dat is vrij eenvoudig. Wel moet je een en ander afstemmen, maar dat lijkt mij als service aan de burger die even niet die andere informatie heeft, uitstekend. Ik zou ook een voorbeeld willen nemen aan de folders zoals wij die in de Duitse internationale treinen kunnen vinden. In die folders staan de aansluitingen op de Nederlandse treinen vermeld. Ik denk dat dit een buitengewoon belangrijk en handig middel is. Vervolgens ga ik in op een viertal moties. De eerste, van de collega’s Mastwijk, Biskop en Anker, gaat over de Beneluxlijn. Ik ben ook benieuwd naar de reactie van de minister daarop. In ons beeld is de Beneluxtrein de internationale corridor. Zoals onze nota aangeeft, is die lijn niet het enige antwoord op dat grensoverschrijdend verkeer. Een regionale oplossing is dus van buitengewoon groot belang. Deze motie kan druk zetten op een goede oplossing, zowel regionaal als internationaal. Dan moet je wel een aantal zaken even onder druk zetten door nu nog geen instemming te verlenen met andere verbindingen. Dan de motie van de leden Anker en Mastwijk over de regioplannen. Die motie sluit goed aan bij onze initiatiefnota. Ik erken dat er in onze nota veel aandacht is voor Limburg, maar deze provincie heeft dan ook veel te maken met een bijzondere problematiek gezien de langgerekte landsgrens. Maar onze landsgrens is nog langer. De plannen van andere provincies vinden wij ook buitengewoon belangrijk. Wij menen dus dat het een goede zaak is om dat verder te gaan uitwerken. De motie over het grenstarief spreekt ons zeer aan. In onze initiatiefnota noemen wij dit ook wel een boete voor het reizen over de grens. Wij zouden daar inderdaad van af moeten. De collega’s Anker en Mastwijk hebben een motie ingediend over ERTMS. Wij moeten inderdaad voortmaken met de invoering van ERTMS, want dit systeem maakt grensoverschrijdend spoorvervoer op termijn eenvoudiger. Limburg zou wat dat betreft een ideale proeftuin kunnen zijn, omdat er dan ook drie landen bij betrokken zijn.

Bijdrage Ed Anker algemeen overleg Wijziging van de Leerplichtwet 1969 etc.

Wed, 16 Jun 2010 10:15:50 +0200

De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisge-nomen van de wijziging van enkele onderwijswetten in verband met het treffen van diverse maatregelen ten behoeve van het bestrijden van verzuim en voortijdig schoolverlaten. Genoemde leden steunen de aanpak van het bestrijden van voortijdig schoolverlaten en zien voorliggende wijziging in samenhang met de andere maatregelen om jongeren een startkwalificatie te laten behalen.

De leden van de ChristenUnie-fractie vragen nader toe te lichten op welke manier voorliggend wetsvoorstel bijdraagt aan het houden van toezicht op basis van vertrouwen. Dat uitgangspunt is ook bij de wijziging van de Wet op het onderwijstoezicht gehanteerd. Wat vindt de regering van de reactie van de VO-raad en de WEC-raad dat scholen die de verzuimmel-dingen op orde hebben niet zwaarder gecontroleerd zouden moeten worden dan nu? Komt dat ook in de wet en in de praktijk tot uiting, zo vragen deze leden. De leden vragen vervolgens een nadere toelichting op het advies van de Raad van State en de G4 over het beleggen van toezicht op naleving bij de Inspectie. Zo is de Inspectie afhankelijk van signalen van leerplichtambte-naren in het toezicht. Is daarmee ook niet de kwaliteit van handhaving en toezicht nog steeds afhankelijk van gemeentelijke inzet? Gemeenten die het toezicht op dit moment onvoldoende op orde hebben, zullen immers ook in de toekomst de Inspectie onvoldoende voorzien van informatie.

Inbreng Ed Anker Wijziging van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek, de Wet op het Financieel toezicht

Wed, 16 Jun 2010 10:19:39 +0200

De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van het onderhavige wetsvoorstel en onderschrijven het uitgangspunt daarvan. Zij hebben nog enkele vragen die verderop in het verslag aan de orde zullen komen. De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of de regering bij het vaststellen van de implementatieregelingen aansluiting wil zoeken bij de ons omringende lidstaten. Ze vragen de regering voorts aan te geven of de andere lidstaten net als Nederland een jaarlijks kostenpercentage vaststellen en op welke hoogte dit kosten percentage ligt. Kan ook worden aangegeven of dat percentage naast rente bestaat uit kosten van de kredietverstrekker?

De leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat de kosten van het zogeheten «rood» staan bij banken niet als kredietfaciliteit wordt aangemerkt door dit wetsvoorstel. Kan de regering aangeven waarom deze kredietmogelijkheid is vrijgesteld en dus ook niet valt onder de algemene maatregel van bestuur die, in het verlengde van artikel 4:35 BW, de hoogte van de kredietvergoeding vaststelt en waarbij de kosten van deze kredietvorm hoger kunnen zijn dan van andere kredietverstrekkers zoals bepaald bij algemene maatregel van bestuur.

Goede bedoelingen

Tue, 20 Apr 2010 20:26:49 +0200

Afgelopen weekend zat ik weer veel in de auto voor allerhande familiebezoeken. Het leuke van autorijden is dat je weer een beetje aan radio toekomt. Radio 1 en 3 zijn mijn favoriete zenders. Gedurende die autoritten viel mij op dat de spotjes van 'Het begint met taal' weer in de lucht zijn, maar nu wel anders. Bij de begroting van Algemene Zaken heb ik een beetje gezeurd over die spotjes. Dat lijkt geholpen te hebben.

In het afgelopen najaar werden die spots namelijk ook al uitgezonden. Ze maakten duidelijk dat het wel heel onhandig is om niet goed Nederlands te spreken. Op zich een goed verhaal. Ik kom in mijn portefeuilles Veiligheid en Onderwijs vaak genoeg tegen dat een slechte beheersing van de Nederlandse taal negatieve gevolgen heeft. Je moet gewoon fatsoenlijk Nederlands kunnen spreken.
Mijn probleem was dat de spotjes bedoeld leken te zijn voor mensen die geen Nederlands spreken - maar dat ze die doelgroep nooit bereikten. Ze werden slechts spaarzaam uitgezonden op zenders die door allochtonen beluisterd en bekeken worden, maar massaal rondom programma’s als Boer zoekt vrouw en op een zender als 3FM. Met alle respect: daar kijkt of luistert de doelgroep natuurlijk niet naar. Het beste resultaat is in deze opzet dat de vloeiend Nederlands sprekende burger gerustgesteld wordt: 'De overheid zit bovenop dat taalprobleem! Hartstikke goed.' Maar of dat nu echt zo was?
De doelgroep is nu aangepast. De nieuwe campagne, Het begint met taal, roept Nederlands sprekende en luisterende mensen op om taalbuddy te worden van landgenoten die nog maar slecht de taal beheersen. Best goed. We mogen elkaar ook in dit soort dingen tot een hand en een voet zijn.

Is het dan zo dat ‘de overheid’ de echte problemen niet begrijpt? Nou, dat is niet per definitie zo. Op WWI (het ministerie van Integratie) heeft men wel een goed idee gehad. De uitvoering ging alleen wat minder. Het probleem is dat campagnes bedacht worden door een ministerie, en dat vervolgens Algemene Zaken (Postbus 51) de zendtijd inkoopt. Deze campagne van WWI is dan te specifiek voor Postbus 51 blijkbaar. Ze bedoelen het allemaal heel goed, maar het komt net niet goed uit de verf.

Toch blijf ik me zorgen maken. Neem nu de campagne Blijf positief. Die campagne is bedoeld om mensen te helpen niet in de rode cijfers te komen. Op de website vind je een enorm leuk gemaakte hulp om de boekhouding goed bij te houden. Dat is voor veel mensen een probleem. Ze maken hun post niet open, hebben geen map. (Allemaal heel herkenbaar overigens. Ik prijs mij gelukkig met een vrouw die jurist is en daarmee een stuk meer geordend. Maar dat terzijde.) De hulp voor al die rommelige boekhouders is: een formulier waarop je kunt invullen wanneer je verzekering afloopt, een formulier om de waterstanden op bij te houden. Goed idee, mijn vrouw is er dol op. Maar ik merk dat ik nu al weer in de war raak van al die formulieren. Ben benieuwd hoe die campagne er over een half jaar uit ziet.

Ed Anker

Bijdrage Ed Anker algemeen overleg toezicht en handhaving van de kinderopvang

Tue, 15 Jun 2010 17:00:02 +0200

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Ik ben het met mevrouw Kraneveldt eens dat een beetje rust op dit dossier geen kwaad kan. Wij spreken regelmatig over dit onderwerp, zeker nadat wij de wet vorig jaar aannamen. Wij zitten nu middenin een ontzettend complex uitvoeringstraject, dat ook nog met de nodige snelheid wordt doorlopen. Het is dus goed als wij het hoofd een beetje koel houden.

Ik ben heel blij met de brief die wij deze week van de minister, die ik overigens welkom heet op dit interessante dossier, hebben gekregen. Dit zijn brieven waarnaar wij reikhalzend uitkijken, omdat wij allemaal heel betrokken zijn bij het onderwerp en heel benieuwd zijn hoe het gaat. De brief maakt duidelijk dat het aantal gastouders is teruggelopen. De fractie van de ChristenUnie benadrukt dat de keuzevrijheid in de kinderopvang gewaarborgd moet zijn. Dat is altijd haar uitgangspunt geweest. Veel ouders kiezen bewust voor een huiselijke gezinsvorm van opvang. Die optie moet nadrukkelijk blijven bestaan. Bij de wetsbehandeling zijn wij daarop uitvoerig ingegaan. Wij hebben ook nagedacht over hoe wij de kwaliteit kunnen waarborgen en misbruik kunnen voorkomen, want dat waren een paar van de problemen waar wij voor stonden. Wij moeten de balans blijven bewaken. Hoe maak je gastouderopvang geen onmogelijke keuze maar een goed alternatief, en zorg je er gelijktijdig voor dat het een gedegen vorm van opvang is?

Het traject om de wet uit te voeren is inmiddels ingezet. Uit de cijfers blijkt dat er een groep gastouders uitvalt. Wat zijn daarvoor de oorzaken? Zijn de fraudegevallen er tussenuit gevallen? Het is belangrijk dat wij dat boven tafel te krijgen. De fractie van de ChristenUnie wil dat graag weten. Stoppen gastouders vanwege de kosten, vanwege de hoge eisen of vanwege andere oorzaken? Ik ben ook benieuwd waar zij terechtkomen. Het kan zijn dat mensen met hun lucratieve business stoppen omdat zij er oneigenlijk in zaten, maar als het mensen zijn die heel gemotiveerd waren om ermee bezig te zijn, is het interessant om te weten of zij zijn doorgegaan in de informele kinderopvang of op een kinderdagverblijf. Is daarin enig inzicht te verkrijgen?

Het toetsingskader A zal in 2010 worden geïnspecteerd. Het blijkt niet mogelijk te zijn om ook toetsingskader B nog volledig in 2010 te inspecteren. Vorige week zijn nog bestuurlijke afspraken gemaakt over het toezicht. Ik neem aan dat bij die afspraken gewoon de cijfers gelden die deze week naar de Kamer zijn gekomen. Welke afspraken zijn precies gemaakt met betrekking tot toetsingskader B? Hoe ver kunnen wij in 2010 komen met de inspecties aan huis? Wanneer komt daarover duidelijkheid? Bovendien kan het toetsingskader invloed hebben op de eventuele toekenning van kinderopvangtoeslag. Wat gebeurt er als pas in 2011 wordt geconstateerd dat niet is voldaan aan de eis van een veilige omgeving? Heeft dat gevolgen met terugwerkende kracht? In een van de brieven staat dat de kwaliteit van het toezicht beter moet. De aanbevelingen worden omgezet in een concrete actie. Bovendien wordt in de brief gemeld dat doorlopend wordt geëvalueerd. Wanneer kan de Kamer een tussenrapportage verwachten over de verbetering van het toezicht?

In de nieuwe wet staat dat gastouders moeten kunnen bewijzen dat zij kinderen kunnen opvangen in een veilige omgeving. Voor sommigen is dat bij wijze van spreken een administratieve handeling, maar anderen zullen een diploma moeten behalen bij een roc. Ik heb begrepen dat het voor gastouders soms nog onduidelijk is welke diploma's gelijkwaardig zijn aan de opleidingseis, het mbo 2-niveau. Ik ga ervan uit dat deze onduidelijkheden in de certificeringsroute ongedaan worden gemaakt. Ik zie wel het risico dat toekomstige gastouders terugschrikken van deze onduidelijkheid over de opleidingseisen. Dat blijft dus een punt van aandacht.

Daarnaast speelt rondom de kwaliteitseisen de kwestie van de terugbetaling van de kinderopvangtoeslag door de vraagouders wanneer een gastouder de kwalificatie niet haalt voor het einde van het jaar. Er kunnen schrijnende situaties komen waarbij sprake is van overmacht, zo schrijft de minister. Waar ligt de grens bij schrijnende situaties? Hoeveel zekerheid kunnen vraagouders daaraan ontlenen? Wij hebben het gehad over het meest dramatische geval, namelijk een overlijden. Er zijn soortgelijke gevallen, maar wij hebben het over een overlijden gehad om het principe aan te geven.

In juni komen ook de uitkomsten van het onderzoek naar de eenlocatie-eis, waarnaar wij met klem hebben gevraagd. Dat is voor ons van belang, omdat wij de eenlocatie-eis allemaal het minst leuke gedeelte van de wet vonden. Het was echter een belangrijke randvoorwaarde om de wet überhaupt te kunnen invoeren. Wij hebben gevraagd om dit van tevoren uit te zoeken. Ik ga ervan uit dat de evaluatie zo langzamerhand in gang is gezet. Wat wordt precies onderzocht? Wordt nadrukkelijk meegewogen tegen welke problemen gastouders en vraagouders mogelijk aan lopen en of deze eis mogelijk een afschrikkend karakter heeft? Daarnaast ga ik ervan uit dat gemeenten financieel in staat zijn om het toezicht en de handhaving op orde te hebben. Zij hebben daarvoor immers rijksgelden gekregen. Sommige gemeenten klagen dat het geld niet goed verdeeld is. Wat is er besproken in het bestuurlijk overleg? Heeft dat nog gevolgen gehad voor de verdeling?

De overgangstermijn voor registratie van gastouders eindigt op 1 september. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het invullen van het landelijk register. Hoe zit het precies met het toetsen van het recht op kinderopvangtoeslag? Wordt het register ook gekoppeld aan bijvoorbeeld de gegevens van het UWV om te bepalen of het recht op toeslag klopt op basis van het aantal gewerkte uren? Het is een bekend fenomeen in deze overleggen dat wij graag een koppeling willen kunnen maken tussen het aantal uren opvang en het aantal gewerkte uren. Dat is een enorme klus om te realiseren, maar die wens blijft er toch altijd.

Bijdrage Ed Anker plenair wetsvoorstellen tot gemeentelijke herindeling

Tue, 15 Jun 2010 16:43:55 +0200

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Bedankt voor de beantwoording in eerste termijn, ook namens mijn fractie. Ik moet vaststellen dat wij een klassiek debat hebben gehouden over herindelingen. Niet in de zin van: wij hebben er eens naar gekeken en wij hebben er wat van gevonden enzovoorts. Nee, het was echt klassiek, omdat wij te maken krijgen met alle zorgen die je kunt hebben rond een herindelingsdebat. Wij vinden het van belang dat een herindeling van onderaf wordt geïnitieerd en niet van bovenaf. Zoals de heer Van der Staaij net al zei: als dit een kabinetsvoorstel was geweest, waren we ertegen geweest. Het was dan ook geen kabinetsvoorstel. Dat viel mij het meest op bij mijn interruptie van de staatssecretaris, waarin het ging over de herindeling in West- Friesland, specifiek Medemblik. Daarbij vroeg ik aan de staatssecretaris: zou zij het niet verstandiger hebben gevonden wanneer beide processen, dus ook in het geval van Enkhuizen en Stede Broec, als parallelle processen meegenomen waren? Toen zei de staatssecretaris: dat zou inderdaad verstandig zijn geweest, maar ik ga daar niet over. Dat is eigenlijk het moment waarop de Kamer zich moet afvragen welke invloed zij nog wel kan hebben en welke invloed niet. De ChristenUnie vindt lokale autonomie heel erg belangrijk. De lokaal gekozen vertegenwoordigers zijn immers door de lokale bevolking gekozen. Ik voel er dan ook helemaal niets voor om te oordelen dat die er een rommeltje van hebben gemaakt en dat het allemaal over moet. Wij spreken hier geen motie van wantrouwen uit aan het adres van de lokale bestuurders. Die hebben naar eer en geweten gehandeld. Die hebben hun best gedaan om de mensen te vertegenwoordigen door wie zij zijn gekozen. De herindelingen van Medemblik en Zuidwest Friesland zijn lastig. Wij zouden het liever anders hebben gezien. Wie dat echt wil, moet naar Friesland verhuizen en daar solliciteren naar een plekje in de gemeenteraad. Ik zit nu niet in de gemeenteraad daar. Ik stem dan ook in met een aantal herindelingen. Zoals de heer Heijnen al zei: het zijn niet moeders mooiste.

Inbreng Ed Anker Voorhang besluit tot wijziging van het Besluit bekostiging WPO

Tue, 15 Jun 2010 16:48:40 +0200

De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen naar de gevolgen die door voorliggend besluit optreden voor de ambulante begeleiding. Welke gevolgen zijn er voor geïndiceerde leerlingen? De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen naar de personele gevolgen van voorliggend besluit, met name bij het speciaal onderwijs en in de ambulante begeleiding.

ChristenUnie bezorgd over inperking kerkdienst Leger des Heils

Fri, 09 Apr 2010 19:23:54 +0200

De ChristenUnie is bezorgd over de tussenuitspraak van de Raad van State die bepaalt dat het Leger des Heils in zijn kerkgebouw in Zutphen niet onbeperkt muziek en diensten met versterkers mag houden. Op straffe van een dwangsom lijkt het kerkgenootschap gedwongen haar wijze van zingen en musiceren aan te passen. De uitspraak volgt op het jarenlang klagen van buren.

Tweede Kamerlid Esmé Wiegman: ,,Vervelend dat het tot een zaak heeft moeten komen. Ik schrik ervan dat kerkgang in de wijk onmogelijk lijkt te worden. In de uitspraak wordt opvallend onderscheid gemaakt tussen versterkte en niet-versterkte apparatuur. Terwijl een niet-versterkte brassband in de kerk mijns inziens ook een groot volume produceert.”

De Kamerleden Wiegman en Anker willen van de ministers van VROM en BZK weten of dit onderscheid wettelijk ook zo beoogd is en hoe kerken de ruimte behouden hun erediensten uitbundig vorm te geven. Zij zullen hierover schriftelijke vragen stellen.

Bijdrage Ed Anker algemeen overleg communicatiesysteem C2000

Tue, 15 Jun 2010 16:37:20 +0200

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Ik dank het kabinet hartelijk voor de brieven waarmee het ons op de hoogte houdt van de ontwikkelingen van C2000. Als je door de agenda van het AO heen gaat, zie je dat het een groot aantal brieven is. Er staan ook een paar brieven in waarin wordt aangekondigd welke brieven eraan zitten te komen. Dat gaf bijna een jaar geleden behoorlijk wat onrust. Maar de ontwikkeling loopt al veel langer.

Al aan het begin van de jaren 90 zijn we gestart met het werken aan een nieuw communicatiesysteem waar hulpdiensten gebruik van zouden kunnen maken. De portofoon had, hoewel het een eenvoudig systeem was, zo zijn beperkingen. Nieuwe, complexe situaties vragen om heldere en eenduidige communicatielijnen. Mijn fractie heeft, bij monde van mijn voorganger op dit onderwerp, Arie Slob, meermaals gewezen op problemen die dit systeem met zich zou brengen. We zijn uiteindelijk meegegaan in een ontwikkelingstraject van een communicatiesysteem. Alternatieven lijken op dit moment niet voorhanden te zijn. Dat is in de praktijk een lastig dilemma. We werken met een product dat in ontwikkeling is. Dit houdt in dat je gaandeweg ontdekt wat wel werkt, maar ook wat minder werkt.

We hebben in november een hoorzitting gehad over dit onderwerp. Inmiddels hebben we ook een aantal brieven ontvangen met de bevindingen en de conclusies van de expertgroep. Het viel mij op dat hier heel veel overeenkomsten in zitten. Een aantal punten is door mijn collega's aangedragen. Door iedereen, ook door de gebruikers, werd gezegd dat er moet worden ingezet op training. Er werd gezegd: het is een lastig apparaatje waarmee je moet leren werken en waarvan je de beperkingen en de mogelijkheden moet kennen. We vinden dit punt er heel direct in terug. Het is heel geruststellend dat de expertgroep goed zijn oor te luister heeft gelegd bij de dagelijkse gebruikers. Ik complimenteer de expertgroep ermee dat hij zijn werk echt goed heeft gedaan en dat hij een aantal concrete aanbevelingen heeft gedaan. Ik onderstreep de uitspraak dat het trainen heel belangrijk is.

Het gaat wat ver om te zeggen dat wij ontevreden zijn over de binnenhuisdekking, maar als de staatssecretaris zegt dat de binnenhuisdekking nooit een onderwerp van discussie is geweest en dat er nooit van uit werd gegaan dat die erbij had moeten zitten, moeten we constateren dat er wel behoefte aan is. Als ik nadenk over hoe het politiewerk zich ontwikkelt en over onveilige situaties, vind ik het ook niet gek dat men binnenhuisdekking wil. Met de oude apparatuur had men de analoge modus -- de heer Brinkman weet uit eigen ervaring nog precies hoe dat werkt -- waarmee men een heel eind kwam. Dat is nu minder. De vraag is hoe we daarmee omgaan. De behoefte is er. We zouden moeten proberen zo veel mogelijk die binnenhuisdekking te realiseren. De SCL, de special coverage locations, zijn een soort selectiesysteem. We zeggen dan: daar moet het in ieder geval verzekerd zijn en daar misschien niet. Het is op zich prima als je zegt dat je op bepaalde locaties geen problemen tegen het lijf wilt lopen. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan dit gebouw, de Amerikaanse ambassade of een voetbalstadion. Het politie- en veiligheidswerk in het algemeen, dit geldt natuurlijk ook voor brandweermensen en ambulancepersoneel, is zo afwisselend dat men soms in een gebouw terechtkomt waarvan je je moet afvragen of je niet van tevoren had kunnen bedenken dat dat ook een risicovol gebouw zou kunnen zijn. Ik vind het lastig. Ik ben benieuwd hoe het zit met de selectie van die locaties. Ik kan mij voorstellen dat een bepaald industrieterrein waar nooit wat gebeurt, maar dat wel een interessante locatie zou zijn om iets te laten gebeuren, ook in beeld is. Als ik dat soort dingen zeg, zet ik natuurlijk de poorten open voor heel veel. Is het nu wel verstandig om puur met die selectie aan de gang te gaan? Als er mogelijkheden zijn om die binnenhuisdekking op een andere wijze te realiseren -- ik begrijp dat hier kosten aan verbonden zijn -- vrees ik dat we met een selectie van die locaties ook tegen onze eigen grenzen aanlopen en dat we uiteindelijk in een situatie terechtkomen waarin goedbeschouwd alles daartoe behoort.

In de stukken staat dat een teveel aan SCL een soort ruis tot gevolg kan hebben. Daar vrees ik enigszins voor. De staatssecretaris moet daar goed op ingaan. Vanuit het verleden kan ik begrijpen dat dit nooit in een aanbesteding heeft gezeten, maar dit is wel de nieuwe vraag die voorligt.

Inmiddels is het rapport over de poldercrash verschenen. Ik vraag mij af of de staatssecretaris al enigszins haar licht kan laten schijnen op de vraag in hoeverre bepaalde eindconclusies zouden moeten worden aangepast.

In de brief van het kabinet wordt ingegaan op opmerkingen van de politie Kennemerland dat capaciteitsvergroting niet altijd de oplossing is voor dekking, maar dat etherdiscipline veel effectiever is. Begrijp ik het goed dat etherdiscipline en training ongeveer direct met elkaar correleren -- op het moment dat we het goed gebruiken, hebben we minder problemen -- of speelt daarbij ook een aantal andere dingen, zoals een protocol waarin staat wanneer je het wel en niet mag gebruiken? En hoe communiceer je dat in crisissituaties?

In de brief van 18 november verwees het kabinet naar internationaal onderzoek in andere Europese landen, maar ook daarbuiten is TETRA de standaard voor radiocommunicatie tussen hulpdiensten. Het kabinet heeft aangegeven dat er geen reden is om te onderzoeken of een alternatief voor C2000 haalbaar of wenselijk is. Als dit de standaard is -- en internationaal onderzoek toont dat aan -- ben ik wel heel benieuwd of men elders tegen dezelfde problemen bij de communicatiesystemen aanloopt. Ik weet dat de TETRA-standaard niet alleen C2000 behelst, maar ook andere systemen. C2000 kent problemen in de techniek, de organisatie en het gebruik. Kan de staatssecretaris iets zeggen over de wijze waarop die problemen in andere systemen opgelost zijn en of C2000 in Nederland zich leent voor dergelijke oplossingen? Ik vermoed dat zij hier wel iets over heeft voorbereid, maar als zij nu niet kan antwoorden, mag zij ook een brief sturen.

Ik hoor graag van de staatssecretaris hoe het op dit moment in het dagelijks gebruik ervoor staat met de systematiek.

Ik heb ten slotte nog een specifieke vraag over de plaatsing van masten. We krijgen daar verschillende signalen -- een goed woord in dit verband -- over. Soms hoor ik van mensen die de masten moeten bouwen dat bijvoorbeeld gemeenten dwarsliggen bij de plaatsing ervan. We hebben dat al eerder meegemaakt. Is dat nu het enige waar we tegen aanlopen en zijn daar geen andere oplossingen voor? Ik heb hier niets over in de brief gelezen. Maar het kan niet zo zijn dat een gemeente zegt geen zin te hebben in een mast, maar op het moment dat het fout gaat … Het klinkt als een waarheid als een koe, maar we kennen die situaties in Nederland, we moeten die gewoon benoemen en het gesprek erover aangaan.

Bijdrage Ed Anker inbreng initiatiefvoorstel regeling toelatingsrecht onderwijs

Mon, 26 Apr 2010 14:40:58 +0200

De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met afkeuring kennisgenomen van het initiatiefwetsvoorstel Regeling toelatingsrecht onderwijs. Zij zien in voorliggend wetsvoorstel een inbreuk op de vrijheid van onderwijs volgens artikel 23 van de Grondwet, waarbij de leden in dit wetsvoorstel bovendien geen oplossing zien voor de aangedragen problemen. Het probleem van segregatie wordt niet veroorzaakt door scholen maar door de samenstelling van wijken.

Daarnaast pogen de initiatiefnemers de keuzevrijheid van ouders te vergroten, maar bemoeien zij zich tegelijkertijd met de motieven op basis waarvan ouders een schoolkeuze maken. Bovendien stellen zij ten onrechte dat respect voor de grondslag van de school voldoende is om de vrijheid van richting en inrichting overeind te houden. De leden willen juist volle inzet op het bestrijden van achterstanden in het onderwijs om het probleem van segregatie aan te pakken.

De leden zien dat de initiatiefnemers enerzijds de keuzevrijheid van ouders belangrijk vinden, maar anderzijds wel treden in de afwegingen die ouders maken. Zij baseren zich daarbij op een aantal vooronderstellingen die op zijn minst discutabel zijn. Zo stellen zij dat de religieuze grondslag een steeds minder belangrijk wordende factor is in de schoolkeuze. Waar baseren de initiatiefnemers deze stelling op? Waarom achten zij dit relevant voor het wetsvoorstel? Is het niet juist bemoeizuchtig om op basis van dergelijke vooronderstellingen het wetsvoorstel te onderbouwen, terwijl zij ook keuzevrijheid in stand willen houden? De essentie van keuzevrijheid is toch juist dat de overheid zich helemaal niet bemoeit met afwegingen van ouders. De initiatiefnemers ontkennen daarbij blijkbaar niet dat de religieuze grondslag voor een substantieel deel van de ouders juist wel van belang is. Waarom trekken de initiatiefnemers vergaande conclusies op basis van, op zijn best, meerderheidsstandpunten?

De leden vragen voorts naar de belemmeringen die er zijn om vaste inschrijfmomenten en voorlichting op elkaar af te stemmen. Waarom is dat nu niet mogelijk? Welke oplossing biedt het voorliggende wetsvoorstel om die afstemming wel tot stand te laten komen?

De leden vragen naar een onderbouwing van de stelling dat de schoolkeuzevrijheid te beperkt is. Uit het onderzoek van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over schoolkeuzevrijheid blijkt zelfs dat 93% van de ouders in het voortgezet onderwijs de school hebben kunnen kiezen met de richting van hun voorkeur. Belemmeringen worden met name opgeworpen door de afstand tot de school. Dat laatste wijst eerder op het belang van leerlingenvervoer om keuzevrijheid in stand te houden dan op de noodzaak om wijzigingen in het toelatingsrecht door te voeren.

Waarom, zo vragen deze leden, is de toelatingsplicht bij het ontbreken van een keuzemogelijkheid in de huidige wet niet afdoende. De leden wijzen op de conclusie van de Onderwijsraad en de Raad van State dat een gebrek aan schoolkeuzevrijheid geen oorzaak van segregatie is. Uit onderzoek van onderwijssocioloog Sjoerd Karsten in opdracht van de gemeente Amsterdam blijkt bovendien dat op katholieke scholen 45% van de leerlingen van allochtone afkomst is, op openbare scholen 49% en op protestantse scholen 50%. Ook de Besturenraad wijst op het feit dat christelijke scholen niet minder allochtone leerlingen opnemen dan andere scholen. Welke cijfers hebben de initiatiefnemers om de suggestie te onderbouwen dat identiteitsgebonden scholen selecteren op kleur of etniciteit?

De leden vragen een toelichting naar het streven dat scholen zoveel mogelijk een gemengde samenstelling krijgen. Hoe willen de initiatiefnemers dit bereiken, zonder de keuzevrijheid van ouders in te perken of te sturen in de keuze van ouders? De leden vragen hierbij bovendien in te gaan op de conclusie dat segregatie voor het grootste deel wordt veroorzaakt door de samenstelling van wijken.

De leden vragen een toelichting op de opmerking dat in het openbaar onderwijs leerlingen de kans krijgen zich een mening te vormen over gewoonten en opvattingen van leerlingen met een andere achtergrond dan zijzelf. Zijn de initiatiefnemers van mening dat scholen in het bijzonder onderwijs dit niet bereiken? Deze leden wijzen onder meer op uitwisselingsprogramma’s tussen reformatorisch en islamitisch onderwijs die op eigen initiatief zijn gestart.

De leden hebben moeite met het opleggen van de plicht om ouders slechts de grondslag te laten respecteren. Juist het onderschrijven van de grondslag van een school leidt ook tot het behoud van deze grondslag. Bovendien stellen de initiatiefnemers dat het wetsvoorstel de rechtspositie van ouders verstevigt bij het toelatingsbeleid, terwijl zij daarmee ook de positie van schoolbesturen en medezeggenschapsraad juist inperken. Waarom achten de initiatiefnemers het nodig om de onderwijsvrijheid aan te tasten door het beleid van scholen door de overheid te laten voorschrijven? Waarom achten de initiatiefnemers overheidsingrijpen nodig bij goed functionerende bijzondere scholen met een specifieke grondslag?

De leden vragen nadere toelichting op de samenhang met de Algemene wet gelijke behandeling. Bijzondere scholen mogen onder voorwaarden onderscheid maken op basis van geloof of levensovertuiging. Deze uitzondering heeft betrekking op alle vormen van onderwijs, terwijl voorliggend wetsvoorstel betrekking heeft op de Wpo en de Wvo. Hoe zit het met niet-bekostigde instellingen? Voor veel ouders uit achterstandsgroepen is het niet duidelijk op welke gronden hun kinderen wel of niet worden toegelaten op een school, zo lezen de leden. Waarom denken de initiatiefnemers dat die duidelijkheid toeneemt door het onderschrijven van de grondslag te verbieden? De grondslag biedt toch juist voldoende duidelijkheid voor ouders over het toelatingsbeleid van een school?

De leden vragen een toelichting op de opmerking dat schoolbesturen in het bijzonder onderwijs niet gedwongen kunnen worden te groeien of om een extra school te stichten. Is het niet inherent aan de vrijheid van onderwijs dat ouders zelf invloed kunnen uitoefenen op de stichting van scholen of de omvang van een school? Bovendien stellen de initiatiefnemers dat een «volledige gelijkheid» stukloopt op de kenmerken en grenzen van het duale stelsel. Streven de initiatiefnemers naar volledige gelijkheid en daarmee aantasting van het duale stelsel, zo vragen de leden. De leden vragen verder naar de toegevoegde waarde van de uitzondering in het wetsvoorstel voor scholen met een zeer specifieke identiteit of denominatie.

De leden hebben grote bezwaren tegen het maken van onderscheid tussen scholen in het bijzonder onderwijs door de overheid. Houdt de vrijheid van onderwijs niet juist in dat ouders en schoolbesturen zelf mogen kiezen voor een specifieke identiteit? Wat is het verschil tussen een zeer specifieke identiteit en een minder specifieke identiteit? De leden hebben ook vragen over de rol van de minister. Leidt de toekenning van dit mandaat aan de minister niet tot willekeur? Waarom mag een minister onderscheid maken tussen scholen met een «specifieke grondslag» en scholen die dat klaarblijkelijk niet hebben? Hoe blijft de onderbouwing van het gehele wetsvoorstel overeind door het invoegen van deze uitzondering, nu zij erkennen dat de vrijheid van richting in het geding is met hun wetsvoorstel? Op welke scholen heeft het ingrijpen in het toelatingsbeleid dan nog wel toepassing, zo vragen de leden. De leden vragen of de beoordeling van de Raad van State nog actueel genoeg is, ook na een aantal wijzigingen in het wetsvoorstel. Zijn de initiatiefnemers bereid om het voorstel opnieuw voor te leggen aan de Raad van State, zo vragen deze leden tot slot

Bijdrage Ed Anker plenair debat wetsvoorstellen tot gemeentelijke herindeling

Mon, 26 Apr 2010 14:23:30 +0200

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Het grootste deel van de herindelingen die wij vandaag bespreken is voor ons akkoord, maar wij willen het er nog wel even goed over hebben. Wij hebben al eerder geconstateerd dat deze herindelingen niet controversieel zijn verklaard voor behandeling in de Kamer. Dat betekent dus niet dat er niets over deze herindelingen te zeggen valt. Over een aantal voorstellen -- de heer Van der Staaij heeft ze net al genoemd -- wil ik echter niet al te veel zeggen. Dit betreft de voorstellen over Lith en Oss, Margraten en Eijsden.

Ik maak wel een opmerking over de herindeling in Zuidwest-Friesland en over de herindeling in het prachtige en wonderschone Noord-Holland, om precies te zijn: West-Friesland. Misschien verraadt mijn tongval dat ik uit die buurt kom!

Ik heb al eerder, in andere debatten, gezegd hoe de ChristenUnie over gemeentelijke herindelingen denkt. Wij vinden het van belang dat een herindeling wordt gesteund door de bevolking en dat het initiatief van onderaf komt. Het nieuwe beleidskader voor gemeentelijke herindeling spreekt dit uitgangspunt na. Sterker nog, daarin is heel veel aandacht besteed aan het draagkrachtprincipe. Wij nemen vanuit Den Haag dan ook geen initiatieven voor herindelingen. Hoewel, de herindeling in Utrecht bij De Ronde Venen heeft wel, van bovenaf, een pikant staartje gekregen. Wij kunnen echter constateren dat een alternatieve herindeling, met de toevoeging van Maarssen, een langslepend herindelingsproces heeft losgetrokken dat al met al zo'n vijftien jaar duurde. In de nadere memorie van toelichting staat dat men er al veertien jaar over spreekt. Men was het van harte eens dat er iets moest gebeuren, maar men wist alleen nog niet precies wat. Na vijftien jaar ligt er eindelijk een uitkomst.

Voor het proces is het wel goed als de staatssecretaris in dit debat nog enige toelichting geeft op het proces en op het draagvlak voor deze herindelingen. Het is immers wat rommelig gegaan, zoals het vorige debat in de Kamer heeft laten zien.

De samenvoeging van de gemeenten Bolsward, Nijefurd, Sneek, Wûnseradiel en Wymbritseradiel is een schoolvoorbeeld van hoe een gemeentelijke herindeling moet gaan: van onderaf hebben gemeenten het initiatief genomen om samenwerking vorm te geven. De gemeentelijke herindeling en samenvoeging is bovendien door alle gemeenteraden als een serieuze optie besproken en goedgekeurd.

Alle aandacht gaat uit naar andere vormen van samenwerking, maar dit is een heel vergaande vorm, waarbij de eigen gemeente zelfs opgaat in groter geheel. Mijn fractie heeft wel vragen bij deze herindeling. Worden de gemeenten nu niet veel te groot in omvang, aantal woonkernen en oppervlak? Is het wel mogelijk om 63 dorpen en 6 steden vanuit één gemeentehuis te besturen? Terecht zijn daarover inmiddels de nodige vragen gesteld. Ik stel die vragen hier ook en wel met een aanvulling. Kan de staatssecretaris aangeven op welke manieren goed bestuur gegarandeerd wordt? Is er een oplossing voor het geval dat straks blijkt dat het samenvoegen van zoveel kernen bestuurlijk niet werkt? Er is namelijk een alternatief dat de gemeente minder omvangrijk maakt, maar dit betrekt de gemeente Harlingen erbij. Een mogelijk alternatief voor Wûnseradiel is immers een samenwerking van Bolsward en Harlingen. Die is vast wel overwogen, maar is dit nog een mogelijkheid als blijkt dat de gemeente met 69 kernen onbestuurbaar is? Ik vraag dit ook met het oog op het duurzaamheidsvereiste dat in het beleidskader gemeentelijke herindelingen staat. Ik heb net ook al met de heer Heijnen kort daarover gesproken. Wij kunnen niet zomaar even herindelen en na een paar jaar zeggen dat het niet lijkt te werken. Omdat dit zo'n enorm grote herindeling is, moet je misschien een kleine opening hiervoor houden. Ik krijg graag een reactie van de staatssecretaris op het voorstel van de heer Heijnen, want ik worstel daar nog mee.

Verder speelt voor ons wel nog een rol, wat deze herindeling voor de omliggende gemeenten betekent. Die moeten zich namelijk niet verplicht voelen om ook met deze schaalgrootte mee te gaan. Een aantal bestuurders uit die omgeving voelen die druk wel, zoals ik begrijp. Graag krijg ik een reactie hierop.

Regelmatig wordt er geconcludeerd dat er een breed draagvlak is voor de variant van herindeling die in het prachtige West-Friesland, vlak boven de Zaanstreek -- nou ja, vlak -- is toegepast. Er is ook gesproken over een andere variant, namelijk Andijk met Enkhuizen en Stede Broec. Daarvoor zou echter geen draagvlak zijn. Ik hoor graag een toelichting daarop, want ik vind de nota naar aanleiding van het verslag daarover ook nogal erg concluderend, in die zin dat daar staat: er is gewoon geen draagvlak voor. Er is daarvoor inderdaad geen bestuurlijk draagvlak, maar ik hoor graag wat dit precies betekent. In de memorie van toelichting staat dat er nog maar kort geleden een gebiedsvisie is opgesteld op grond waarvan de herindeling moet worden beoordeeld. Hierdoor ontstaat een beetje de indruk dat die visie niet volledig objectief is. Ik wil niet heel vervelend doen, maar deze herindeling paste wel heel erg goed daarin. Er is dan ook wel kritiek op die samenvoeging, ook onder de bevolking, met name in Andijk.

Bovendien staat er in de memorie van toelichting dat er nog gekeken wordt wat er met Stede Broec en Enkhuizen moet gebeuren. Daarachter staat de wat mij betreft redelijk obligate opmerking dat wij eerst kijken wat er met deze herindeling gebeurt. Dat is uiterst logisch. Als dit niet doorgaat, komen Stede Broec en Enkhuizen immers weer in het spel. Het is echter niet zo dat je de meest fantastische afweging kunt maken als je eerst deze herindeling helemaal afmaakt. Enkhuizen en Stede Broec zijn dan immers min of meer aan elkaar overgeleverd. Graag hoor ik daarom een betere argumentatie hiervoor van de staatsecretaris. In Andijk was er namelijk een fractie die het niet ermee eens was. Dat was toevallig de fractie van de ChristenUnie. Ik zit nu in de rare situatie dat ik ook moet luisteren naar de andere raden die voor de herindeling zijn. Daarom vind ik dat de argumentatie recht daaraan moet doen. Ik hoor daarom graag nog iets hierover van de staatssecretaris.

Ik ga nu verder met iets nieuws. In dit debat wil ik het helemaal niet hebben over de brede heroverwegingen, ook omdat ik het hele pakket nog niet gelezen heb. Ik las echter wel in de stukken dat een bezuinigingsoperatie waarbij het aantal gemeenten van 400 naar ongeveer 100 wordt teruggebracht, heel veel geld zou opleveren. Er liggen nu vijf herindelingen voor, waarbij de financiële kant slechts één onderdeel is. In de debatten is die kant over het algemeen onderbelicht. Dat is op zich een goede zaak, want die is voor ons geen doorslaggevend argument om gemeenten samen te voegen. Voor het debat kan het echter geen kwaad als de staatssecretaris een inschatting geeft van de bezuiniging die deze herindelingen oplevert.

Ik maak nog een opmerking tot slot. De financiële kant is nooit doorslaggevend geweest voor het samenvoegen van gemeenten. Altijd is eerst en vooral gekeken naar het plaatselijk draagvlak en de bestuurbaarheid van een gemeente. Mijn fractie acht deze uitgangspunten ook voor toekomstige herindelingen van wezenlijk belang. Het samenvoegen van gemeenten om geld te besparen, is een kortetermijnoplossing die voorbijgaat aan de wens van een dicht bij de burger staand bestuur.

Dit waren mijn opmerkingen in eerste termijn, maar kijkend naar de interruptiemicrofoon denk ik dat er wellicht nog enkele volgen.

De heer Van Raak (SP): De ChristenUnie weet toch al dat herindelingen geld kosten. De ChristenUnie moet zich geen loer laten draaien door ambtenaren die zeggen dat die heel veel geld opleveren.

Uit alle onderzoeken van wetenschappers, bijvoorbeeld in Zuid-Holland, blijkt dat herindelingen geld kosten. Is de fractie van de ChristenUnie het met mij eens dat de minnetjes en de plusjes in de voorstellen verkeerd staan? De regering zet steeds een minnetje door te bezuinigen bij een herindeling, terwijl wij allebei weten dat er een plusje moet staan, dat er geld bij moet.

Ik heb nog een vraag over West-Friesland. Het mooie Friesland dat de ChristenUnie een warm hart toedraagt.

De heer Anker (ChristenUnie): Het is West-Friesland.

De heer Van Raak (SP): West-Friesland. Drechterland is in 2006 samengevoegd, Medemblik in 2007 en nu doen wij deze herindeling weer. Dat gebeurt niet als het aan de SP ligt, maar misschien wel als het aan de ChristenUnie ligt. Daar worden weinig problemen opgelost. De mogelijkheden om problemen in de toekomst op te lossen, worden echter wel steeds kleiner. Wij vullen het gebied steeds meer in. Steeds meer gemeenten blijven achter en worden tot elkaar veroordeeld. Is het niet veel beter om even een pas op de plaats te maken? Kunnen wij de staatssecretaris niet beter vragen om samen met de gemeenten een plan te maken voor de hele regio met echte oplossingen in plaats van ad hoc telkens maar weer een herindeling te doen, om het jaar?

De heer Anker (ChristenUnie): Ik heb met mijn prikkelend bedoelde opmerking over de financiën aan het einde van mijn betoog willen aangeven dat wij ons niet blind moeten staren op het geld dat een herindeling oplevert, hoewel ik zie dat er wel enige voordelen in te halen zijn. Ik ben misschien niet zo wetenschappelijk onderlegd op dit punt, maar ik vermoed dat het financiële aspect een groot lood-om-oudijzergehalte zal hebben.

Over de andere kwestie maak ik mij wel zorgen. Ik vind dat de memorie van toelichting op dat punt echt tekortschiet, net als de nota naar aanleiding van het verslag. Wij hebben erom gevraagd. Daarom heb ik ook een vraag aan de staatssecretaris gesteld. Ik vind het van belang dat wij een beetje zicht hebben op de wijze waarop dit nu verder moet. Wij hebben een andere herindeling in Noord-Holland, Gooi- en Vechtstreek, controversieel verklaard, wat mij betreft terecht. Het is een van de beroerdste problemen waar je voor staat, ook omdat bekend is dat er niet zo heel veel andere mogelijkheden meer zijn omdat er al eerder andere stappen zijn gezet in dat gebied. Daardoor raakt een aantal kleine gemeenten in steeds grotere problemen. Ik wil niet dat men in West-Friesland ook in dergelijke problemen terechtkomt. Daarom heb hierover vragen gesteld aan de staatssecretaris. Ik vraag haar niet direct om het uit te stellen. Wij moeten beseffen dat als wij dat doen, wij ineens bij een heleboel dingen op de rem gaan staan terwijl hiervoor een redelijk breed draagvlak bestaat bij in elk geval bij de gemeenteraden en de andere gemeenten. U ziet de worsteling, mijnheer Van Raak. Dat merk ik.

ChristenUnie trekt 400 miljoen uit voor veiligheid

Thu, 01 Apr 2010 10:42:32 +0200

De ChristenUnie trekt 400 miljoen euro uit voor agenten, maar ook voor straatcoaches, jongerenwerkers en gezinscoaches. Zij doen werk dat bijdraagt aan de veiligheid en ontlasten daarmee ook de politie van oneigenlijke taken. Dat zegt Tweede Kamerlid Ed Anker vandaag tijdens de presentatie van de notitie 'Recht doen in tijd van onbehagen'.

Het bedrag van 400 miljoen is opgenomen in het verkiezingsprogramma dat volgende week dinsdag wordt gepresenteerd.

De notitie is de uitkomst van een veiligheidsberaad, dat de afgelopen maanden plaatsvond op initiatief van Anker. Hierin werd met onder anderen wetenschappers en de politie gesproken over thema’s die raken aan veiligheid, zoals drugsbeleid, politieorganisatie en rechtspraak. De notitie bevat voorstellen om invulling te geven aan de manier waarop een dienstbare overheid samen met een dienstbare samenleving werkt aan veiligheid en recht in ons land. Dit vanuit het besef dat veiligheid weliswaar een primaire overheidstaak is, maar niet alléén een zaak van de overheid is, maar een zaak van ons allemaal. Anker: ,,Het veiligheidsdebat wordt overspannen gevoerd: op z’n best emotioneel en op z’n slechts heel erg dom. De meest effectieve maatregelen, zoals straatcoaches, worden gepresenteerd als slappe hap. Met deze notitie zet ik een evenwichtig verhaal neer.”

De notitie is bijgevoegd.

Plaatsbepaling

Wed, 31 Mar 2010 10:42:15 +0200

Het was gisteren een spannende dag. De kandidatenlijst van de ChristenUnie werd bekend gemaakt. Althans, de advieslijst van het bestuur aan de leden. Het Uniecongres moet er uiteindelijk over beslissen. Binnen de fractie werd er al druk gespeculeerd over plaatsen en plekjes op de lijst. Mij is plek zeven toebedeeld en dat is een eervolle plaats, ik ben er content mee.

Het is zoals mijn zusje Margriet zei: ,,Mooi. Een plek hoger dan vorige keer, en het moet natuurlijk ook niet te makkelijk zijn!” Heerlijk, die Noord-Hollandse nuchterheid van mijn zuster (die zelf in de jeugdzorg werkt). Ten diepste is dat ook plaatsbepaling.

Ik heb enorm veel zin om weer de campagne aan te gaan om te zorgen dat we een top resultaat gaan halen bij de verkiezingen. Dat enthousiasme groeit als ik naar de lijst kijk. Anders dan veel andere partijen, heeft ons bestuur ervoor gekozen twee nieuwe kandidaten in de top van de lijst te zetten: Carola Schouten en Martine Vonk. In mijn familie zouden we zeggen: ,,Goede vrouwen, héle goede vrouwen.” En dat zijn het.

Met de lijst die er nu staat, laat het bestuur zien dat het hoge ambities heeft. Het was geen enkel probleem geweest voor het bestuur om uit de zittende garde een lijstje te maken, zoals CDA en VVD dat hebben gedaan. Ik vind dat niet erg verrassend, het is risicomijdend gedrag waardoor nieuw talent weinig kans krijgt. Dat is bij ons wel anders. De ChristenUnie kiest naast de vertrouwde kwaliteit van André en Arie ook voor frisse impulsen om de kwaliteit nog beter te maken. Al met al een mix waar ik erg blij van word. Ik hou van het woord sprankelend.

Ed Anker

'Kleine crimineel snel voor de rechter'

Wed, 31 Mar 2010 10:24:48 +0200

Criminelen die kleine misdrijven begaan, moeten binnen een week worden gestraft. Boetes moeten inkomensafhankelijk worden en de identificatieplicht moet worden afgeschaft voor ouderen en jongeren. Dit zijn enkele maatregelen die de ChristenUnie woensdagmiddag voorstelt in haar notitie Recht doen in tijd van onbehagen.

Volgens de partij is het hoog tijd voor een nieuwe aanpak van criminaliteit omdat huidige maatregelen niet voldoende werken. Zo worden te weinig misdrijven opgelost - ongeveer twintig procent - en leren te weinig criminelen van hun straf; er vallen er te veel weer in herhaling, meent de partij.

Platteland
Op initiatief van Tweede Kamerlid Ed Anker beraadde de CU zich de afgelopen maanden daarom samen met wetenschappers en de politie op een nieuw veiligheidsbeleid. De partij vindt het belangrijk dat het criminelen daarbij moeilijker wordt gemaakt om misdrijven te plegen. Ze pleit er daarom voor met criminaliteit verdiend geld of verdiende goederen sneller in beslag te nemen. Door boetes daarnaast inkomensafhankelijk te maken wordt iedere wetsovertreder naar verhouding even zwaar gestraft.

Volgens de partij is het daarnaast van belang dat op het platteland meer aandacht is voor politiehulp. Bij incidenten in omliggende steden worden lokale agenten nu vaak nog ingezet om daar problemen op te lossen. Gemeenten moeten daarom lokale toezichthouders opstellen die alleen lokale overlast aanpakken.

Identificatieplicht
Daarnaast wil de partij de identificatieplicht beperken omdat deze niet zou bijdragen aan verbeterde opsporingskansen. Het is daarom niet nodig boetes uit te delen aan wie geen paspoort of rijbewijs op zak heeft. Kan je op andere manier bewijzen wie je bent, dan is dat voldoende. Voor jongeren onder de zestien jaar of voor ouderen boven de zeventig, moet de identificatieplicht helemaal worden afgeschaft. Dit voorkomt verlies en misbruik van de documenten, vindt de ChristenUnie.

(Nederlands Dagblad, 31 maart 2010)

ChristenUnielijst: gerijpte ervaring en sprankelend talent

Tue, 06 Apr 2010 14:42:19 +0200

De vice-premier, zes door de wol geverfde Kamerleden en een keur van getalenteerde nieuwkomers. De kandidatenlijst die het landelijk bestuur van de ChristenUnie aan de partij voorstelt, belooft een krachtige, kundige en ervaren Kamerfractie na de verkiezingen van 9 juni. Voorzitter Peter Blokhuis: ,,Deze lijst garandeert een hecht en gebalanceerd team dat op een aansprekende wijze een christelijk-sociaal antwoord zal formuleren op de grote issues van de komende regeerperiode.''

Maandagavond stelde het bestuur de conceptlijst vast, 24 april heeft het Uniecongres het laatste woord.

Trekker van de kandidatenlijst is vicepremier André Rouvoet. Fractievoorzitter Arie Slob staat op de tweede plek, Esmé Wiegman op 3. Ook alle overige leden van de huidige Kamerfractie staan in de top tien: Joël Voordewind (4), Ed Anker (7), Cynthia Ortega (8) en Ernst Cramer (9). De hoogste nieuwkomers op de lijst zijn Carola Schouten (5) en Martine Vonk (6). Zij zijn door de selectiecommissie aanbevolen voor deze plaatsen onder meer vanwege de bijzondere deskundigheid die ze inbrengen over financiële en sociaaleconomisch zaken (Schouten) en op het gebied van duurzaamheid, milieu en landbouw (Vonk).

De top twaalf die de voorhoede van de ChristenUnie-campagne vormt, bestaat verder uit IJmert Muilwijk (10, voorzitter van ChristenUnie jongerenorganisatie PerspectieF), Reinier Koppelaar (11, politiek assistent van André Rouvoet) en Gert-Jan Segers (12, directeur van het Wetenschappelijk Instituut van de ChristenUnie).

Kijk hier voor meer informatie over de top 12 en de complete concept-kandidatenlijst >>

Bijdrage Ed Anker plenair debat correctief referendum

Mon, 26 Apr 2010 12:13:03 +0200

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Het was een mooie middag, met een soort vingeroefening in wat-vonden-wij-er-ook-weer-allemaal-van. Wat vinden wij ervan? Het raadgevend referendum is nog steeds niet ons favoriete vehikel om de democratie verder te helpen. Dat heb ik ook al in de eerste termijn aangegeven. Hoe lang wij er ook over spreken en hoe lang wij er ook over nadenken, wij zijn er nog steeds niet enthousiast over. Daarbij voelt dit voorstel echt als een tussenoplossing, zeker na het debat dat wij hiervoor hebben gevoerd. Wij steunen een correctief referendum dat zijn basis heeft in de Grondwet. Dat is een goede zaak. Dan weet je ook allemaal waaraan je toe bent.

De heer Kalma zei het eigenlijk heel mooi: een volksvertegenwoordiging dient hoffelijk om te gaan met een uitslag van een referendum. Hij weet dat ik de hoffelijkheid hoog in het vaandel houd, met veel genoegen. Dat geeft echter wel aan hoe gebonden je je kunt voelen aan zo'n raadgevend referendum. Dat is niet wat de bedoeling is. De argumenten blijven staan dat wij vrezen dat dit een uitholling is van het representatieve stelsel en dat wij denken dat dit materieel eigenlijk een correctief referendum is. Als je het positief uitlegt, dan wordt het een instrument dat zijn waarde gaat verliezen als de volksvertegenwoordiging meerdere malen de vrijheid neemt om de uitslag van een referendum naast zich neer te leggen. Wij zullen dit voorstel daarom niet steunen.

Er zijn nog een aantal amendementen. Onder een aantal daarvan staan ook onze handtekeningen. Die blijven daaronder staan.

De heer Van Raak (SP): De heer Anker zegt het precies goed: het voelt zo, het voelt als een verbinding, het voelt als verbindend als het volk je goede raad geeft. Het voelt zo en dat gevoel hoort er ook te zijn. Maar in dit raadgevende referendum is er altijd een eigen verantwoordelijkheid van de volksvertegenwoordiger. Die kan bijvoorbeeld vooraf eisen stellen, kan aangeven dat hij het niet steunt, wat de voorwaarden zijn om het te steunen. Het is een gevoel en dat gevoel hoort er ook te zijn, maar het is echt geen verplichting, hoe je het ook wendt of keert.

De heer Anker (ChristenUnie): Als je een instrument als een raadgevend referendum aan de gereedschapskist der democratie toevoegt, moet je dat op een goede manier gebruiken. Dan moet je daar zorgvuldig mee omgaan. Dan moet je het niet aan de hoffelijkheid van een parlement of aan een gevoel van een fractie overlaten hoe zij daarmee omgaan. Dan moet je ook zeggen: als een referendum wordt aangevraagd, dan is dat een zwaar instrument, dan is dat zo'n zwaar instrument dat dit een besluit van een parlement onklaar kan maken, kan tegenhouden. Daarvoor kiezen wij. Dat is een heel volwassen manier van omgaan met een referendum. Ik wil voorzichtig zijn met mijn kwalificaties, maar een raadgevend referendum waarvan je je niet al te veel zou hoeven aantrekken, maar dat er wel is met alle verwachtingen die daarbij horen, is volgens mij niet in proportie.

De voorzitter: Nog eenmaal, de heer Van Raak.

De heer Van Raak (SP): De heer Anker spreekt over de gereedschapskist die wij zouden hebben. Nee, het is geen onderdeel van onze gereedschapskist, maar van het volk.

De heer Anker (ChristenUnie): "De gereedschapskist der democratie" zei ik.

De heer Van Raak (SP): Ja, en dus een mogelijkheid van de bevolking om haar vertegenwoordigers, ons, op de vingers te tikken. Wat wil een mens nog meer? Die goede raad is wat waard, zei ik al. Vervolgens is het aan ons om te beoordelen of wij daaraan wel of niet gehoor geven en hoe wij daaraan gehoor geven. Er staat nergens in het wetsvoorstel dat dit verplicht is. Het is dus een gevoel, maar dat is slechts een gevoel en dat gevoel hoort ook zo te zijn.

De voorzitter: Oké, afrondend.

De heer Anker (ChristenUnie): Wij blijven hierover van mening verschillen. Als het volk aan ons vraagt om een onderwerp referendabel te maken, om zich daarover te kunnen uitspreken, dan moet daarvoor voldoende draagvlak zijn. Daarvoor zijn mijn amendementen bij het andere wetsvoorstel. Als wij deze weg gaan bewandelen, moeten wij die heel serieus nemen. Dan wil ik het niet aan een parlement of aan een individuele fractie overlaten om daaraan vervolgens weer een eigen interpretatie te geven.

Bijdrage Ed Anker inbreng wijziging boek 6 van het Burgerlijk Wetboek

Mon, 26 Apr 2010 12:19:09 +0200

De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van voorliggend wetsvoorstel. Zij zijn verheugd dat er stappen worden gezet om recht te doen aan benadeelden van vandalisme en criminaliteit maar vragen of de wijziging van het Burgerlijk Wetboek (BW) voldoende is. In een civiele procedure is immers de benadeelde partij degene die in actie moet komen. Heeft de indiener overwogen om de schade direct te verhalen op de dader met uitvoering door het Justitieel Incassobureau?

De leden van de ChristenUnie-fractie menen dat het verruimen van de aansprakelijkheid voor ouders voor hun minderjarige kinderen wenselijk is om te voorkomen dat de schade bij de gedupeerde blijft. Het wetsvoorstel veronderstelt echter dat ouders in alle gevallen tot de leeftijd van 16 jaar invloed hebben op het handelen van hun kinderen. In de memorie van toelichting wordt opgemerkt dat van het wetsvoorstel een preventieve gedragscorrigerende werking kan uitgaan. Kan de indiener aantonen dat er een dergelijke werking vanuit gaat?

De leden van de ChristenUnie-fractie menen dat niet in alle gevallen van dit voorstel een gedragscorrigerende werking zal uitgaan. Kan de indiener aangeven of en zo ja welke mogelijkheden er voor ouders overblijven om zich in bepaalde gevallen te disculperen? Zijn er voorbeelden?

De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of de indiener op grond van de al bekende cijfers over de te verhalen schade door vandalisme aangeven welke bereidheid er bij verzekeraars is om deze schade via aansprakelijkheidsverzekeringen van ouders te dekken? Zijn de verzekeraars bereid om toch de schade te vergoeden in het geval ouders zich disculperen? Is het wetsvoorstel voorgelegd met het Verbond van Verzekeraars en zijn deze bereid om dekking te verlenen?

Over de waarde van zorgvuldig afscheidnemen

Wed, 24 Mar 2010 11:08:40 +0100

Gistermiddag namen we afscheid van twee medewerkers. Afscheid nemen is bij ons een serieuze aangelegenheid. Meestal wordt daar wel een borrel voor georganiseerd, er zijn cadeaus, de betrokkenen worden toegespeecht en zij reageren daarop met een slotwoord.

Sytze Faber volgde de ChristenUnie aan het begin van de kabinetsperiode. Uit het boek dat hij daarover schreef (De wet van de koestal) bleek dat hem was opgevallen dat er in de fractie uitgebreid werd stilgestaan bij het afscheid van een stagiair die twee maanden bij ons is geweest. Dat is niet raar, of opvallend, dat is gewoon heel erg terecht. Onze medewerkers zijn enorm loyaal en werken keihard.

Zo stonden wij gisteren in een bar aan het Plein om afscheid te nemen van Mirjam en Martijn. We waren met een aantal Kamerleden en medewerkers en André kwam later ook nog even aanwaaien. Cynthia sprak Martijn toe. Martijn Giebel is hier ooit beginnen met een snuffelstage bij mij, dat werd een volledige stage, en daarna heeft hij nog een tijdlang het secretariaat voor mij en Cynthia gedaan naast zijn studie. Martijn had niet eens de ChristenUniefractie als eerste keus opgegeven toen hij een stageplek zocht, maar hij had uiteindelijk wel een vast contract. Goeie snuffelstage is dat geweest. We gaan hem missen.

Vervolgens mocht ik Mirjam toespreken. Mirjam Bikker heeft mij een tijd ondersteund met de portefeuille binnenlandse zaken. Naast haar werk hier was ze ook raadslid in Utrecht en dat is ze nog steeds. Mirjam en ik hadden een enorme gemeenteraadsklik en we hebben echt mooie tijden beleefd. Wederom iemand die we gaan missen.

Ik vind het overigens niet raar dat wij zo hechten aan een goed afscheid. In onze fractie werken we heel nauw met elkaar samen. De medewerkers hebben een belangrijke stem in de inhoud van het politieke werk. In een fractie die de inhoud altijd voorop stelt wordt dat uiteraard heel serieus genomen. Een aantal van onze medewerkers schrijft mee aan het verkiezingsprogramma. Vele avonden en weekenden gaan daar aan op; dat bij een baan die 'normaal' al hectisch is. De andere medewerkers lezen met de Kamerleden kritisch mee en doen bergen uitzoekwerk en ondersteunen de commissies die verschillende beleidsterreinen uitwerken Dus is er ook een medewerker mee als ik weer op een avond in Amersfoort over veiligheid zit te vergaderen. Anderen broeden op campagneplannen en zo gaat het hier door. En altijd op hoog niveau. Er worden geen concessies gedaan aan inhoud en kwaliteit.

Dus: in tijden waarin politici melden dat het best zwaar werk is in de politiek, vraag ik even aandacht voor de mensen die achter die politici staan. Zonder hen zou Den Haag stil vallen. Een groot compliment is op zijn plaats.

Ed Anker

Bijdrage Ed Anker vreemdeling- en asielbeleid

Mon, 26 Apr 2010 14:53:42 +0200

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Wij hebben vandaag een algemeen overleg met een keur aan onderwerpen. Er komt binnenkort nog een dergelijk AO aan over Europa. Ik ben blij dat we daar ook even de tijd voor nemen. Op dat moment is er voldoende voer voor een stevig debat. De meeste sprekers hebben de agenda al redelijk doorgewerkt.

Ook ik wil iets zeggen over Griekenland. Het is goed om te lezen wat er al is gebeurd. Het reisverslag, de heel praktische ondersteuning door de IND en de Nederlandse overheid zijn ontzettend goede zaken. Volgens mij is dit ook dé manier om het te doen. Het is echt lastig dat er aan de ondergrens van Europa -- ik bedoel dit niet figuurlijk maar geografisch: de zuidgrens -- zo veel problemen zijn. Het is niet goed om dan maar te zeggen dat we stoppen met de afspraken die we in Europa hebben gemaakt. Het is heel vervelend om in dit debat over belonen te spreken, maar daarmee zouden we als het ware slecht gedrag belonen. Ik vind wel wanneer dat we zien dat er grote problemen zijn we heel praktisch moeten helpen, ook al omdat wij hier in het midden van Europa redelijk in de gaten hebben hoe dingen goed kunnen. Mijn concrete vraag is of Nederland het enige land is dat op deze manier praktische hulp biedt. Wordt er nagedacht en gesproken over de mogelijkheid om dit meer gebundeld te doen? De problemen zijn immers zo groot. Wij kunnen niet de gehele asielketen van Griekenland overnemen, maar het zou heel goed zijn als landen die in dit dossier vooroplopen en goede systemen en methoden hebben ontwikkeld, helpen om in Griekenland orde op zaken te stellen.

Het is een tijdlang rustig geweest in deze commissie wat het onderwerp Afghanistan betreft, maar buiten op het Plein was het dat niet. We hebben een groot debat gevoerd over 1F'ers. Daarin is een heel aantal zaken voorgesteld. Een van de belangrijkste was dat er contact zou worden opgenomen met de UNHCR en dat er overlegd zou worden over de vraag wat we met het roulatiesysteem moeten. Ik denk niet dat het verstandig is dat we over en weer verwijten maken, maar het is wel vervelend dat er een brief wordt verstuurd door de minister van Buitenlandse Zaken waarin staat: jullie hebben onze manier van verslaglegging verkeerd begrepen, dit is alleen maar een samenvatting van zo'n rapport; er zit nog een heleboel achter. Als je op dat niveau informatie uitwisselt en brieven schrijft … Ik had iets meer warmte verwacht.

We zitten nu wel met de situatie dat de UNHCR sterkere conclusies heeft getrokken dan het ministerie, namelijk dat er geen bewijs is voor het roulatiesysteem. Het ambtsbericht uit 2000 was op dat punt altijd al omstreden en je zou dus kunnen zeggen dat het met deze conclusie alleen maar meer omstreden is geworden. Wat is de reactie daarop van het kabinet? Ik sluit mij van harte aan bij hetgeen de heer Spekman zojuist zei: er is een intensivering van het onderzoek geweest op deze dossiers. We hebben meer mensen naar Afghanistan gestuurd, de 1F-unit, de KLPD. Er zou inmiddels meer informatie binnen moeten zijn gekomen. Volgens mij moeten wij toch, met het geheel in de hand en met iedereen die van goede wil is, zowel Buitenlandse Zaken als de UNHCR als IND en KLPD, enigszins aan waarheidsvinding kunnen gaan doen? Ik hoor hier graag een reactie op van de minister. Hoe staat het er nu mee? Ik heb geen zin in onverkwikkelijke discussies over de vraag wie het wel of niet goed zou hebben.

Zoals ik zojuist al zei in een interruptie bij de heer De Krom, begrijp ik de voorzichtige en terughoudende opstelling van het kabinet met betrekking tot de motie-Spekman. Het wil het een jaar gaan proberen en stevig monitoren. Ik begrijp ook de zorgen die de IND heeft geuit. Toen we de moties indienden en hierover discussieerden, wisten we allemaal dat het ontzettend lastig is om het te doen. Er is hard over nagedacht, met het idee dat we misbruik willen voorkomen maar geen zieke mensen op straat willen zetten. Dat geldt niet alleen voor mensen die niet kunnen reizen, maar ook voor mensen die echt alle reden hebben om een medische verblijfsvergunning aan te vragen, omdat ze bijvoorbeeld niet behandeld kunnen worden in het land van herkomst. Ik ben dus heel blij dat het kabinet die uitdaging aangaat en het gaat proberen, met alle zorgen van dien. Het is goed dat we het komende jaar stevig betrokken blijven bij de gehele uitvoering.

Dit brengt mij bij de vraag wat er is gebeurd met mijn motie, ingediend in het kielzog van de motie-Spekman en het amendement-Spekman, waarin staat dat er nog een aantal andere groepen is die rechtmatig in Nederland verblijft. De ene groep heeft iets meer behoefte aan opvang, omdat er niet snel een alternatief is. Daar zou een onderzoek naar worden gedaan. Ik heb alle begrip voor de wisseling van de wacht die heeft plaatsgevonden, maar vraag wel aan de minister of hij ook de uitvoering van deze motie voortvarend ter hand wil nemen.

Ook staat vandaag het IGZ-rapport over medische zorg in detentie op de agenda. Ik heb al een paar keer aandacht gevraagd voor dit onderwerp. In het rapport wordt een heel aantal aanbevelingen gedaan. Ik vraag de minister hoe hij daarop reageert. Ik heb namelijk -- ik zeg het even uit mijn hoofd -- drie concrete reacties gezien in de brief, maar het aantal aandachtspunten is nog groot. Ik vraag me dus af of nu alles gedeeld is. Een punt dat ik wel las in het rapport maar niet zozeer in de brief, betreft de continuïteit in de zorg. Er zijn incidenten geweest waarbij iemand werd opgepakt en in vreemdelingendetentie werd gezet, maar geen medicijnen kreeg. Het gaat dan niet om paracetamolletjes, maar bijvoorbeeld om hiv-remmers, medicijnen waar je niet te lang zonder moet zitten, maximaal 48 uur uit mijn hoofd, maar het zou zelfs 24 uur kunnen zijn. Aan het einde van de detentie vindt een warme overdracht plaats, met een uitgebreid medisch dossier. Wat gebeurt er echter precies aan het begin van de detentie? De titel van het rapport is Medische diensten in detentiecentra: verantwoorde zorg maar nog niet geborgd. Juist het begin van de detentie is een heel kwetsbaar moment. We moeten niet geconfronteerd worden met weekenddiensten en ad hoc problemen die een goede continuïteit van de zorg in de weg staan.

Bijdrage Ed Anker toegankelijker medicinale cannabis

Mon, 26 Apr 2010 14:52:18 +0200

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Ik ben hier als vervanger van mevrouw Wiegman en zal haar bijdrage uitspreken. Vandaag discussiëren wij over medicinale cannabis, in populaire termen ook wel mediwiet genoemd. Ik wil mijn complimenten geven voor de nota: goed dat die is opgesteld. Ik ben tot de conclusie gekomen dat artsen, specialisten, patiënten, wetenschappers en politici op dit onderwerp nog lang niet op één lijn zitten. Om verbeteringen te bewerkstelligen, moeten wij hierover in gesprek blijven. Er zijn veel positieve verhalen van patiënten. Op 8 april 2002 was de ChristenUnie dan ook voor het wijzigen van de Opiumwet. De invoering van het legaal verstrekken van een drietal cannabisvarianten heeft echter niet geleid tot grootschalige afname. De verwachte patiëntengroep van 10.000 bleef na een evaluatie hangen op circa 1700 patiënten. Je zou kunnen speculeren dat een grote meerderheid van de patiëntengroep medicinale cannabis nog steeds verkrijgt via het illegale of het gedoogde circuit.

Er worden in de nota vier voorstellen gedaan. Het eerste voorstel betreft betere voorlichting en meer onderzoek. Grootschalig onderzoek naar de werking van cannabis met duidelijke conclusies ontbreekt nog steeds. Het is de vraag of de overheid hier verantwoordelijk voor is. De ChristenUnie kan zich in het commentaar van de minister vinden. De arts is op de hoogte van de omstandigheden van de patiënt en die rol kan de overheid niet overnemen. Zoals de minister aangeeft, heeft het eerder gedane onderzoek ertoe geleid dat de huidige producten kunnen worden gebruikt als geneesmiddel. Registratie ligt in handen van de farmaceutische bedrijven. De ChristenUnie is van mening dat medicinale cannabis geen uitzonderingspositie heeft ten opzichte van andere geneesmiddelen. De overheid moet hierin dus niet de taak overnemen van de farmaceutische bedrijven. De ChristenUnie ziet het wel als taak van de overheid om beter inzicht te krijgen in de patiëntengroep en het huidige gebruik van medicinale cannabis. In de nota staan de kosten wel uitgewerkt, maar die zijn niet duidelijk gespecificeerd. De ChristenUnie zou graag een kostenoverzicht zien met daarop de totale kosten, het aantal gebruikers en de hoeveelheid medicatie die wordt gebruikt. Verder blijkt uit het Evaluatierapport Medicinale Cannabis uit 2005 dat neurologen en oncologen nog niet overtuigd zijn van de werking. Wij zijn vijf jaar verder. Is die situatie veranderd?

De tweede aanbeveling gaat over de uitbreiding van de soorten. Die zal waarschijnlijk niet kostendekkend zijn. Op verzoek van de patiëntenorganisaties is om uitbreiding gevraagd, maar dit heeft niet tot vergroting van de afname geleid. De ChristenUnie ziet voorlopig dus niets in het uitbreiden van die markt. De derde vraag is of medicinale cannabis in het basispakket thuishoort. Hierover is in de media al bericht. De heer Van der Ham verwacht op dit onderwerp weinig tegenstand. Die is er bij ons wel een beetje. Wij zijn geen voorstander van een voorkeursbehandeling van medicinale cannabis ten opzichte van andere medicijnen. Zoals de minister aangeeft: een van de voorwaarden voor het opnemen van een medicijn in het basispakket is dat het een geregistreerd geneesmiddel moet zijn. Wij zijn dan ook van mening dat er sprake is van rechtsongelijkheid als medicinale cannabis in het basispakket wordt opgenomen zonder dat voldaan is aan de wettelijke kaders. Wij erkennen het kostenprobleem, maar er zijn nog steeds zorgverzekeraars die medicinale cannabis verzekeren op basis van een coulanceregeling of in een aanvullend pakket. De ChristenUnie zou graag zien dat patiëntenorganisaties met zorgverzekeraars om de tafel gaan zitten en de standpunten uitwisselen. Op basis van het onderzoek dat tot nu toe is gedaan, is er voldoende bewijs dat verschillende patiëntengroepen baat hebben bij het gebruik van cannabis. Hier zouden zorgverzekeraars op in moeten spelen. Laten wij niet vergeten dat er veel goed werkende medicijnen zijn die niet in het basispakket zitten. Een voorbeeld hiervan zijn slaapmiddelen, bijvoorbeeld melatonine.

Ten slotte wil ik ingaan op het nuchter omgaan met zelfteelt. Moeten wij de wet nu handhaven of gedogen? Het is verboden om zelf cannabis te telen, ongeacht het aantal planten. De ChristenUnie wil ook hier de lijn van de minister volgen. Volgens de Opiumwet kunnen wij geen uitzondering maken, dit mede geplaatst in het internationale kader. Wij moeten een duidelijke lijn trekken en geen uitzonderingen maken. Komt de ChristenUnie patiënten die graag verandering zien dan helemaal niet tegemoet? Jazeker wel. Wij zien in de toekomst mogelijkheden voor de registratie van medicinale cannabis. Wij kunnen dit nu echter niet ad hoc met elkaar besluiten. In de nota staat dat wij niet te veel moeten leunen op internationale onderzoeken. De ChristenUnie ziet op internationaal niveau juist wel mogelijkheden. Wij moeten de krachten bundelen. Als dit ertoe leidt dat medicinale cannabis sneller geregistreerd kan worden, lijkt ons dat een goede zaak.

Oud en nieuw

Tue, 16 Mar 2010 21:59:56 +0100

Vanmiddag stonden we in de Tweede Kamer stil bij het overlijden van Hans van Mierlo. Van Mierlo is van grote betekenis geweest voor de Nederlandse politiek. Hoewel de ChristenUnie en D66 een soort natuurlijke tegenpolen zijn, erkennen we dat H.A.F.M.O. van Mierlo een grote bijdrage heeft geleverd aan de kwaliteit van de Nederlandse politiek.

Bij de herdenking in de Tweede Kamer werd stil gestaan bij de vorming van het eerste paarse kabinet. De vorming van Paars I was een grote doorbraak voor Van Mierlo en D66. Niet alleen vanwege hun kabinetsdeelname - dat was al vaker voorgekomen, zonder veel succes - maar vooral omdat er einde kwam aan de naoorlogse hegemonie van de christendemocraten. Er heerste grote frustratie over een regentenmentaliteit van het CDA.
De ChristenUnie en haar voorlopers waren niet enthousiast over Paars. Er volgden koude en kale jaren van individualisering en ontideologisering. De PvdA kon zich in Paars handhaven dankzij de theorie van de Derde Weg, een neoliberale visie op de overheid waarin veel meer aan de markt werd gelaten. Dus veel privatisering; burgers werden meer op zichzelf teruggeworpen.

Niet alleen vanwege het overlijden van Van Mierlo staan deze weken in het teken van oud en nieuw. Overal verschijnen berichten over politici die er mee ophouden. Deze weken meldden verschillende politici dat ze niet meer verkiesbaar zijn. Daar zitten smaakmakers tussen die al lang in de politiek zitten zoals Azough, Remkes, Eurlings en Griffith. Andere collega's als Eddy Bilder en Ton Heerts stoppen al na één periode.
,,Het is tegenwoordig al nieuws als je niet opstapt!'' hoorde ik iemand zeggen over al de berichten van politici die aankondigen niet langer verkiesbaar te zijn. Het gaat dan ook wel heel hard. Het meest opmerkelijk was voor mij het bericht dat Wouter Bos er mee stopt en dat hij wordt opgevolgd door Job Cohen. Waar een partijleider meestal opstapt om plaats te maken voor een nieuw, jong talent, kiest de PvdA blijkbaar voor een gerijpte, vaste waarde; iemand met veel ervaring, de belichaming van de traditionele PvdA. Dat kan een meesterzet zijn, maar het heeft ook een risico. Zoals Van Mierlo zich met succes keerde tegen de hegemonie van het CDA, zo bestreed Pim Fortuyn de regentenkliek van de PvdA. Met succes. Er volgden een paar kabinetten zonder de PvdA.
Cohen maakte deze week bekend Ahmed Marcouch graag mee te willen nemen naar Den Haag. Marcouch was ook al benaderd om fractievoorzitter te worden in Amsterdam, maar zou zelf meer interesse hebben in het wethouderschap. Tja, dat geeft toch weer een beeld van een hoofdstedelijke PvdA die alvast de zaken verdeelt. Een houding die hen ook al eerder duur is komen te staan.

Vandaag werd bekend dat alle Kamerleden van de ChristenUnie weer verkiesbaar willen zijn voor de aankomende verkiezingen. Dat is voor ons best spannend, maar dat heb ik zoveel liever dan dat wij voor de kiezer alvast even bedenken wie wat moet gaan doen. Ook is er geen onderlinge competitie, we gunnen elkaar nog dagelijks het licht in de ogen. We zijn stuk voor stuk gemotiveerd om elke dag weer hard te werken. Ik ben daar blij mee. Dat is een hele prettige bijkomstigheid van het werken in afhankelijkheid van een God die alles in handen heeft.

Ed Anker

'Acceptatieplicht voor scholen is zinloos'

Mon, 15 Mar 2010 09:51:21 +0100

CDA en ChristenUnie reageren afwijzend op het plan van de PvdA om een acceptatie van leerlingen door scholen te verplichten. Ze noemen het plan achterhaald en zinloos. ,,Een ideologisch verhaal, dat niets gaat oplossen'', stelt Ed Anker (ChristenUnie). Voormalig coalitiepartner PvdA wil nog voor de verkiezingen op 9 juni een wetsvoorstel door de Tweede Kamer loodsen dat bijzondere scholen dwingt leerlingen te accepteren zolang hun ouders de grondslag van de school maar 'respecteren'.

Scholen mogen dan niet meer eisen dat zij de grondslag ‘onderschrijven’. De Kamer besloot gisteren dit initiatief- wetsvoorstel van PvdAfractievoorzitter Mariëtte Hamer in behandeling te nemen. Of het een meerderheid krijgt, is nog de vraag. GroenLinks en D66 willen liefst nog verder gaan en geen uitzondering maken voor orthodoxe scholen. Maar de VVD vond tot nu toe dat segregatie – lees: het ontstaan van ‘witte’ en ‘zwarte scholen’ – niet via de wet moet worden bestreden. Het PvdA-voorstel maakt een uitzondering voor ‘kleine, strenge’ bijzondere onderwijsrichtingen.

(Nederlands Dagblad, vrijdag 12-03-2010)

Ed Anker op congres 'Brandweer overmorgen'

Tue, 16 Mar 2010 09:44:44 +0100

Op dit congres van woensdag 24 maart zal worden gesprokken over de toekomst van de brandweer. Want de brandweer gaat een nieuwe koers varen: ze zullen steviger inzetten op het voorkomen van brand. Dat is niet alleen een zorg van de brandweer. Het hele veiligheidsveld heeft daarmee te maken.

Bijdrage Ed Anker plenair debat politiecijfers

Mon, 26 Apr 2010 11:48:29 +0200

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Wij spreken in de Kamer regelmatig over de politie. De politie gaat ons immers aan het hart. Aan het begin van deze kabinetsperiode waren de salarissen van de politie een belangrijk onderwerp van gesprek. Nu spreken wij heel veel over de operationele inzet van de politie, het zogenaamde "blauw op straat".

Het is goed dat de politie zo in de aandacht staat en het is ook goed om te spreken over cijfers; waar staan wij nu precies?

Uit de cijfers die in de brief staan die wij van de vorige minister van BZK hebben ontvangen, wordt duidelijk dat er in het afgelopen jaar 1000 agenten bij zijn gekomen en dat deze 1000 agenten vooral op straat en in de opsporing worden ingezet. Er is dus volgens de minister meer blauw op straat. De cijfers laten ook zien dat er in Nederland begin dit jaar ruim 53.000 politiemensen aan het werk waren, 1100 meer dan met de Kamer was afgesproken vorig jaar.

Concreet wordt op de bezuinigingen in de brief van de minister nog niet ingegaan omdat de begrotingen van de politiekorpsen nog niet bekend zijn. Hier wil ik het volgende over opmerken. Uit de berichtgeving in de media van de afgelopen tijd komt naar voren dat de bezuinigingen, in tegenstelling tot wat in de brief van de minister staat, minder blauw op straat tot gevolg zullen hebben, vooral in de grote steden. Dat is niet de afspraak die wij met de minister hebben gemaakt en het is ook niet de afspraak die de korpsbeheerders met de ministers hebben gemaakt.

Het is nu heel verleidelijk om op de berichten van korpsbeheerders te gaan reageren, want die geven natuurlijk reden tot zorg. Ik houd mij echter ook aan mijn rol als lid van de Tweede Kamer. Allereerst zijn nu de korpsbeheerders aan zet om de afspraken na te komen die zij met het kabinet hebben gemaakt. Als dat niet lukt, gaan zij naar de minister en moet de minister maar weer naar ons toe gaan als het echt niet mogelijk is, als die onderhandeling niet lukt. De Kamer moet daar nu niet tussen gaan zitten.

Mocht men nog om opties tot bezuiniging verlegen zitten, denken wij echter wel mee. Allereerst denk ik dat er efficiencywinst te halen is met het maken van afspraken over centrale inkoop. Er zijn al meermalen voorbeelden genoemd als de rijopleidingen, de ICT, de gsm-uitleesuitleesapparatuur en alle vormen van de Volkswagen Touran die er op dit moment al rondrijden. Ik vraag de minister hoe hij nu de voortgang ziet op dit dossier, met name waar het gaat om de gezamenlijke inkoop, nu de wijzigingen van de Politiewet controversieel zijn verklaard. Wat gaat dat ons nu eigenlijk kosten? Kan hij daar inzicht in geven?

Ik herhaal nog maar eens dat veel agenten betrokken zijn bij het faciliteren van evenementen. Tijdens de gemeenteraadscampagne hoorde ik weer veelvuldig hoe een evenement als een voetbalwedstrijd of een concert in een naburige grote gemeente directe gevolgen heeft voor de aanwezigheid van politie in een kleinere gemeente. Agenten moeten vooral hun werk kunnen doen en de veiligheid in dit land bevorderen. Zij hoeven wat mij betreft geen verkeer te regelen en concerten te faciliteren omdat iemand iets heeft georganiseerd. Dat kunnen particuliere diensten ook prima en daar mogen de organisatoren en de gebruikers best zelf voor betalen.

Ook hoor ik steeds vaker de klacht dat de politie veel taken in de maag krijgt gesplitst waar anderen in de veiligheidsketen toch echt verantwoordelijk voor zijn. Ik vraag de minister of hij ook op zo'n manier kijkt naar de operationele taken van de politie, dus niet alleen naar de sterkte, maar ook naar de taken die moeten worden uitgevoerd: wat moet de politie wel doen en wat niet en wat horen anderen te doen?

Bijdrage Ed Anker inbreng wijziging gemeente-, provincie-, en waterschapswet

Mon, 26 Apr 2010 13:54:51 +0200

De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van de onderhavige wetsvoorstel. Zij onderschrijven het uitgangspunt van het wetsvoorstel. Deze leden hebben naar aanleiding van het wetsvoorstel nu geen vragen.

Bijdrage Ed Anker plenair debat over huiselijk geweld

Mon, 26 Apr 2010 11:46:44 +0200

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Wat in Zierikzee is gebeurd, is vreselijk. Mijn fractie heeft met ontzetting kennisgenomen van het drama. Het is afschuwelijk als in een gezin de vader zijn kinderen doodt. Dat is geen gezinsdrama, maar een gezinsmoord. Ons medeleven gaat uit naar de moeder en haar zoon die gespaard zijn gebleven.

Vanochtend ontvingen wij het feitenrelaas. Het is stuitend om te lezen dat iemand die al zo vaak gerecidiveerd heeft toch onder de voorwaarde uit is gekomen, vanwege de instelling van hoger beroep. In het debat over Saban B. heb ik al eens gezegd dat een andere beslissing zou zijn genomen als ook maar één moment nagedacht was over de mogelijke gevolgen. Soortgelijke kwesties speelden ook een rol bij een pedofiel in Eindhoven. Ik vraag wederom aan de minister van Justitie of er nu een risicotaxatie is gedaan en of deze een rol heeft gespeeld bij het opschorten van de bijzondere voorwaarden, zoals het gebiedsverbod en het afstandscriterium.

In het debat over het voorkomen van huiselijk geweld lijken oplossingen vaak simpel en eenvoudig, maar dat zijn ze niet. Afgelopen dagen is er al weer heel wat voorgesteld. Het is makkelijk om te roepen om gebiedsverboden en preventieve maatregelen. Moeilijker wordt het als deze verboden moeten worden gehandhaafd. Handhaving is juist de zwakke schakel in het geheel van maatregelen. Daarbij moeten wij oppassen dat we geen maatregelen nemen die uiteindelijk contraproductief kunnen zijn. Over het algemeen is de Kamer heel kritisch over interventies achter de voordeur. Dit grote drama laat ons echter zien dat ingrijpen soms niet alleen erg gewenst, maar ook echt noodzakelijk is. Tegelijkertijd moeten wij niet alle terughoudendheid op dit soort dingen afschuiven. Daarom stel ik mij in dit debat wat voorzichtig op aangaande het invoeren of uitbreiden van maatregelen. Dat moeten wij grondig met elkaar bespreken.

Ik wil een paar zaken aan de orde stellen. In vijftig politieregio's is inmiddels een proef van start gegaan waarin slachtoffers van huiselijk geweld gebruik kunnen maken van het Aware-systeem. Ik heb dat in de praktijk mogen zien. De reacties van gebruikers zijn heel erg positief, maar het systeem vindt nog onvoldoende navolging. Ik meen dat er nog tien regio's zijn waarin het niet wordt gebruikt. De PvdA heeft voorgesteld om het systeem landelijk in te voeren. Ik heb daar wel enkele vragen over. Kan de minister ons informeren over de eerste resultaten van het gebruik van dit systeem? Is al bekend of dit waarschuwingssysteem heeft voorkomen dat er nieuwe slachtoffers vielen? Geven de resultaten aanleiding om het Aware-systeem landelijk in te voeren en zo ja, waarom is er dan nog terughoudendheid over de invoering?

Preventie door middel van elektronische enkelbanden gaat nog verder. Reclassering Nederland roept vaak op tot meer gebruik van de elektronische detentie. Kan de minister uiteenzetten hoe hij denkt over de elektronische detentie en waartoe deze wel en niet geëigend is? In discussies over het vreemdelingenbeleid hebben wij het daar ook weleens over gehad, omdat mensen die ter beschikking moeten blijven op die manier toch aan het werk kunnen gaan. Ik zou graag meer horen over preventieve maatregelen.

Collega Voordewind sprak vorig jaar de wens uit dat een mediacode de hijgerige berichtgeving rond gezinsmoorden zou temperen. Die mediacode zou ook moeten gelden voor de verschillende overheidsinstanties. De overheidsinstanties veegden deze week echter allemaal hun straatje schoon: zij hebben allemaal hun uiterste best gedaan, maar toch ging het fout. De publieke verontwaardiging is groot. Het zou de minister sieren om het korpsbeheerdersoverleg te vragen voortaan met een gezamenlijke woordvoeringslijn naar buiten te treden. Nu heb ik echt de brief van de minister nodig gehad om zicht te krijgen op de gang van zaken. Verschillende verklaringen van gemeenten, politie en OM versterken het beeld van chaos en onvermogen. Dat mag niet gebeuren wanneer burgers duidelijke antwoorden verwachten van de overheid. Ziet de minister mogelijkheden om de betrokken korpsbeheerders aan te sporen om in de zogeheten "driehoek" een gezamenlijke woordvoeringslijn af te spreken?

Vandaag hebben wij in de media gehoord dat de burgemeester van Zierikzee vermoedt dat het gezin nog steeds gevaar loopt. Wat is de precieze aard van deze dreiging? Ik weet niet of daar specifiek op ingegaan kan worden, maar het maakt mij wel onrustig, dus ik hoor daarover graag iets meer.

Bijdrage Cynthia Ortega inbreng voorstel verantwoordelijkheid gemeenten schuldhulpverlening

Mon, 26 Apr 2010 13:43:29 +0200

De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van het voorstel tot de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. De leden van de ChristenUnie-fractie vinden het belangrijk dat de effectiviteit van de schuldhulpverlening op zowel het gebied van de voorzorg, de hulp bij het oplossen van schulden als de nazorg effectiever wordt geregeld, zodat mensen met schulden weer toekomst krijgen om te kunnen participeren in de maatschappij en dat schulden tevens voorkomen worden. Het beoogde doel van de regering met de voorgestelde Wet gemeentelijke schuldhulpverlening onderschrijven de leden van de ChristenUnie zodoende, maar wel hebben deze leden nog een aantal vragen die zij graag aan de regering ter beantwoording willen voorleggen.

De leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat aanvankelijk in de memorie van toelichting was opgenomen dat gemeenten een regierol hebben voor de integrale schuldhulpverlening. Naar aanleiding van het advies van de Raad van State is wegens het niet opnemen van deze regierol in het wetsvoorstel de passage in de memorie van toelichting aangepast, zo stellen de leden van de ChristenUnie-fractie vast. Deze leden willen weten waarom de regering, als zij eerst goede gronden had om de regierol op te nemen in de memorie van toelichting, er nu voor gekozen heeft om de memorie van toelichting en niet het wetsvoorstel aan te passen. Welke afwegingen van de regering zijn daarbij van invloed geweest, zo vragen de leden van de ChristenUnie-fractie. Naast de regiorol van gemeenten in de integrale schuldhulpverlening, wordt de houding van schuldeisers door de regering in de memorie van toelichting ook als een belemmering voor een effectieve schuldhulpverlening genoemd. Het voorliggende wetsvoorstel bevat echter geen bepalingen omtrent de medewerking van schuldeisers, zo stellen de leden van de ChristenUnie-fractie vast. Deze leden willen weten om welke redenen de regering geen bepalingen in het wetsvoorstel heeft opgenomen over de medewerking van schuldeisers voor wat betreft zaken als het op tijd doorverwijzen van cliënten en het tijdig reageren op voorstellen voor schuldregelingen of informatieverzoeken. Hoe gaat de regering de gemeenten ondersteunen om de goede samenwerking met verschillende disciplines daadwerkelijk vorm te kunnen geven, zo vragen de leden van de ChristenUnie-fractie.

De leden van de ChristenUnie-fractie constateren dat de regering stelt dat het doen van een aanbod of tot het weigeren van schuldhulpverlening een besluit in de zin van de Awb is, waar zodoende bezwaar en beroep tegen mogelijk is. Wat zijn de rechten van cliënten en de mogelijkheden voor bezwaar en beroep bij de overige besluiten die door de gemeente binnen de minnelijke schuldhulpverlening worden genomen, zo willen de leden van de ChristenUnie-fractie weten. Tevens ontvangen de leden van de ChristenUnie-fractie graag een toelichting waarom het wetsvoorstel zelf niet in een klachtensysteem voorziet. Fouten in het systeem kunnen zo namelijk ook beter worden gesignaleerd.

Gezien het maatwerk dat in een schuldhulpverleningstraject noodzakelijk is bevat het wetsvoorstel geen bepaling over een maximale doorlooptijd, zo staat in de memorie van toelichting. De leden van de ChristenUniefractie willen weten welke garantie de regering voorziet om te voorkomen dat de doorlooptijd aan de andere kant ook weer niet onnodig lang gaat duren.

De regering erkent in het memorie van toelichting dat om tot een schuldhulpregeling te komen het noodzakelijk is dat crediteuren voor een bepaalde periode tijdelijk de invorderingsmaatregelen niet uitvoeren, zo stellen de leden van de ChristenUnie-fractie vast. Hoe denkt de regering bij vrijwillig afgesloten moratoria te waarborgen dat alle relevante schuldeisers zich aan een moratorium houden, zo vragen de leden van de ChristenUnie-fractie.

De leden van de ChristenUnie-fractie vragen aan de regering wanneer de nadere uitwerking van de wettelijke gereedschapskist van de gemeentelijke schuldhulpverlening verwacht kan worden. Welke mogelijkheden hebben gemeenten bovendien naast het opleggen van een sanctie aan uitkeringsgerechtigden met een verplichting tot re-integratie om recidive tegen te gaan, zo willen deze leden weten. Ook vragen de leden van de ChristenUnie-fractie welke plannen de regering eventueel nog heeft voor de invoering van een wettelijk recht op een basisrekening, zodat de verzoekers gegarandeerd een bankrekening kunnen krijgen.

De uitvoering van voorstel tot de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening zal leiden tot extra kosten voor de gemeenten, zo stellen de leden van de ChristenUnie-fractie vast. Deze leden vragen op welke wijze de regering verwacht dat gemeenten in de extra kosten kunnen voorzien. Het extra budget van 130 miljoen euro in de periode van 2009 tot 2011 is bedoeld om de extra toeloop gedurende de economische crisis op te vangen en niet specifiek voor de bekostiging van het voorstel tot de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening.

De leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat in het voorliggende wetsvoorstel geen specifiek toezichtarrangement is opgenomen, maar dat wel wordt voorzien in informatieverstrekking van de gemeenten aan de regering. De leden van de ChristenUnie-fractie vragen aan de regering of de Tweede Kamer bij wezenlijke problemen in de uitvoering ook tussentijds wordt geïnformeerd, in plaats van enkel in het kader van de na vier jaar plaatsvindende evaluatie.

De VNG is van mening dat in het Cebeon-onderzoek slechts een deel van de kosten die gemeenten in de uitvoering maken worden genoemd en dat niet alle vermelde inverdieneffecten bij gemeenten terecht komen, zo constateren de leden van de ChristenUnie-fractie. Deze leden vragen af of de regering de bevindingen van de VNG kan bevestigen en welke gevolgen dit dan heeft voor de financiële onderbouwing van de uitvoering van het voorstel tot de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening.

De leden van de ChristenUnie-fractie stellen vast dat binnen de voorgestelde wettelijke bepalingen over het plan dat de gemeente moet opstellen over de integrale schuldhulpverlening de verplichting tot het geven van nazorg niet is opgenomen. Op grond van welke redenen heeft de regering dit alleen in de memorie van toelichting genoemd maar niet in het wetsvoorstel zelf, zo vragen de leden van de ChristenUnie-fractie. Ook willen deze leden van de regering graag weten waarom het voorliggende wetsvoorstel geen nadere bepalingen bevat over waaraan de te geven voor- en nazorg moet voldoen, zodat hierbij tevens sprake is van een minimumniveau voor alle gemeenten. Vrijwillige organisaties kunnen tevens een belangrijke rol vervullen bij het verlenen van voor- en nazorg, de leden van de ChristenUnie-fractie vragen dan ook aan de regering hoe in de uitvoering van dit wetsvoorstel hier rekening mee wordt gehouden. In de memorie van toelichting worden daarnaast meerdere aanvullende richtlijnen aangedragen over de wijze waarop gemeenten de schuldhulpverlening kunnen inrichten. De leden van de ChristenUnie-fractie welke waarde de regering hieraan ten opzichte van in het wetsvoorstel opgenomen bepalingen hecht. Worden gemeenten die de schuldhulpverlening op aan andere manier invullen en minder presteren aangesproken door de regering, zo willen de leden van de ChristenUnie-fractie weten.

Binnen vier weken dan wel binnen drie werkdagen in een bedreigende situatie dient het eerste gesprek van de gemeente met de hulpverzoeker plaats te vinden. De leden van de ChristenUnie-fractie verzoeken aan de regering om toe te lichten in hoeverre het overschrijden van deze termijnen sancties voor de gemeenten of rechten voor de verzoeker tot gevolg heeft. Om welke redenen is er in het wetsvoorstel geen recht opgenomen voor de verzoeker om zich aan te melden bij een andere gecertificeerde schuldhulpverleners als de gemeente niet aan de gestelde termijnen voldoet, zo vragen de leden van de ChristenUnie-fractie. Tevens vragen de leden van de ChristenUnie-fractie waarom het hebben van voldoende eten en drinken als eerste levensbehoefte niet als een bedreigende situatie wordt aangemerkt. Kan de regering ook een toelichting geven waarom bij een bedreigende situatie voor een termijn van drie dagen is gekozen en niet voor snellere eerste hulp in een crisissituatie voorzien wordt, zo willen de leden van deze fractie weten. In het wetvoorstel is bepaald dat het college de verzoeker in het eerste gesprek inzicht moet geven over het te bereiken resultaat, zo stellen de leden van de ChristenUnie-fractie vast. Deze leden willen graag van de regering weten hoe dit resultaat precies kan worden gedefinieerd en welke consequenties voortvloeien uit het niet behalen van de afgesproken resultaten.

Waarom de minister van Onderwijs een onderwijsportefeuille koos

Fri, 26 Feb 2010 20:29:34 +0100

Hoe Den Haag z'n eigen werkelijkheid schept. Kamerlid Ed Anker legt uit waarom de portefeuille die minister Rouvoet op OCW gekozen heeft, van overweldigende logica getuigt - en waarom die logica zo moeilijk doordringt in een omgeving waar er binnen 24 bedachtzame uren ongeremd op los gespind en gelogen wordt.

Spinnen kunnen hard lopen. Dinsdag om 15:22 hoorde ik dat het kabinet Balkenende IV demissionair verder zou gaan en dat er dus geen nieuwe bewindslieden benoemd konden worden. Rond de persconferentie van premier Balkenende, die om 16:00 begon, kregen we bericht dat minister Rouvoet naast Jeugd en Gezin ook Onderwijs ging doen. Goed een uur later, om 17:08, kwam het eerste telefoontje van een journalist (Frits Wester) die vroeg of het klopte dat Rouvoet de hele portefeuille van Plasterk, behalve homozaken zou overnemen. Het enige juiste antwoord op dat moment was: de werkverdeling tussen minister Rouvoet en staatssecretaris Van Bijsterveldt wordt pas woensdag besproken. Wester zelf sprak desondanks ’s avonds bij Pauw & Witteman de ‘verwachting’ uit dat Rouvoet homozaken niet zou gaan doen, om daaraan vervolgens een niet ter zake doende duiding te geven.

Woensdagochtend, uren voordat de werkbespreking op OCW begon, meldden diverse media dat Rouvoet ‘de gehele portefeuille van ex-minister Plasterk’ zou oppakken, ‘met uitzondering van homo-emancipatie’. En diezelfde ochtend liet Plasterk zelf via verschillende radiostations (Dit is de Dag, BNR) weten dat hij zich grote zorgen maakte over de wijze waarop zijn nalatenschap zou worden beheerd nu Rouvoet juist het belangrijkste onderdeel daarvan - homo-emancipatie - zou hebben geweigerd. Pas woensdagmiddag werd bekend wat er werkelijk gebeurde met de vrijgevallen portefeuilles op het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Het werkterrein van ex-staatssecretaris Dijksma zou geheel overgenomen worden door minister Rouvoet, terwijl de portefeuille van ex-minister Plasterk bijna geheel (dus inclusief emancipatiezaken) naar staatssecretaris Van Bijsterveldt zou gaan. Erg logisch allemaal, want de portefeuille van Dijksma (onder andere kinderopvang en basisonderwijs) heeft veel méér met Jeugd en Gezin te maken dan bijvoorbeeld Media en Cultuur.

Er is dus 24 uur lang gelogen en gespind. Maar dat is helaas geen nieuws, evenmin als het feit dat ik nog geen dagblad of radioprogramma heb gezien dat met de ruiterlijke rectificatie kwam: ‘We hebben ons door een gehypete spin laten beetnemen en u daardoor onzin verkocht’.

Blijft over de vraag waarom Rouvoet geen interesse had in de portefeuille van Plasterk. Voor een deel heeft Plasterk daar zelf antwoord op gegeven: Rouvoet is vice-premier, bewindsman over twee ministeries, en beoogd lijsttrekker van de ChristenUnie; hij zit dus niet al te dik in z’n tijd. Daar staat tegenover dat een demissionair kabinet zich qua beleidsontwikkeling zeer bescheiden hoort op te stellen. Juist een portefeuilleonderdeel als Cultuur bevat echter veel ceremoniële verplichtingen, die niet met beleid te maken hebben maar wel tijd kosten: gala’s, vernissages, boekenbals etcetera. Het is niet Rouvoet zelf maar het zijn media die daarom al langere tijd geleden het begrip ‘ministerie van Feesten en Partijen’ hebben bedacht. Het enige feestje waarvoor Rouvoet de komende maanden tijd heeft, is de ChristenUnie-campagne.

Ik heb Plasterk leren kennen als een zeer gedreven minister. Reeds bij de start van zijn ministerschap is echter gesignaleerd dat hij een wel zeer opmerkelijke portefeuille koos. Media, cultuur en emancipatiezaken werden in het verleden door staatssecretarissen gedaan. Niet eerder hebben we een minister van Onderwijs gehad die zó weinig onderwijs in portefeuille had. Alles wat met gewone scholieren te maken had, liet hij aan zijn twee staatssecretarissen over; alleen het hoger en wetenschappelijk onderwijs kregen met de voormalige professor zelf te maken. Het was Plasterks goed recht die keuze te maken. En ik kan me niet herinneren dat de Nederlandse jeugd van 2 tot 18 jaar, van de voorschoolse kinderopvang tot VWO 6, ooit naar het Malieveld is opgetrokken om te klagen dat zij geen echte minister van Onderwijs bij hen op school of op de crèche op bezoek kregen; zij namen genoegen met de dames Dijksma en Van Bijsterveldt en ze hebben daar niet onder geleden. Misschien kan emanciperend Nederland daar een voorbeeld aan nemen en iets minder drama en mediaspektakel maken rond het feit dat de portefeuille Emancipatiezaken de komende tijd door staatssecretaris Van Bijsterveldt wordt beheerd.

De ChristenUnie Tweede Kamerfractie heeft in ieder geval nog altijd een woordvoerder homo-emancipatie. In het najaar sprak ik met de nieuwe voorzitter van COC Nederland, Wouter Neerings; wat wij daarvan schriftelijk terugkregen was dat dit gesprek ‘zeer gewaardeerd werd’. Dat is wederzijds dus het zal niet bij die ene keer blijven.

Ed Anker, Tweede Kamerlid voor de ChristenUnie

woordvoerder OCW, inclusief (homo-)emancipatiezaken

Bijdrage Ed Anker inbreng wijziging wet op het primair onderwijs

Mon, 26 Apr 2010 13:20:29 +0200

De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van de wijziging van de Wet op het primair onderwijs in verband met onder meer een discretionaire bevoegdheid van de minister ten aanzien van kwalitatief goede scholen met minder dan 23 leerlingen met perspectief op hoger aantal leerlingen. De leden onderschrijven de belangrijke maatschappelijke functie die een school in een gemeente kan hebben, ondanks dat deze school tijdelijk onder de opheffingsnorm raakt. De leden vinden met de regering dat een school met perspectief op toename van het leerlingenaantal in stand moet blijven.

De leden van de ChristenUnie-fractie erkennen dat het inherent is aan de discretionaire bevoegdheid van de minister dat er ruimte is voor het maken van een afweging. De leden vinden dat wel moet worden gewaakt voor het blindstaren op kwantiteit. Het werpt ook de vraag op of voor scholen duidelijk is wat de minister als afzienbare termijn acht om boven de ondergrens van 23 leerlingen te raken. Wordt er niet een precedent geschept nadat de minister een aantal beslissingen heeft genomen, waardoor in de praktijk alsnog een maximumtermijn gaat gelden? Hoe blijft gegarandeerd dat kwantiteit niet leidend wordt in de beslissing van de minister, zo vragen de leden.

Bijdrage Ed Anker inbreng referentieniveaus voor de taal- en rekenvaardigheden van leerlingen

Mon, 26 Apr 2010 13:27:24 +0200

De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van de vaststelling van regels over referentieniveaus voor de taal en rekenvaardigheden van leerlingen (Wet referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen). De leden onderschrijven het belang om minimumeisen te stellen aan taal- en rekenvaardigheden van leerlingen. Duidelijke leerstandaarden moeten zorgen voor het verbeteren van het niveau van taalen rekenvaardigheden en voor goede overgangen tussen de onderwijssectoren. Zij stellen nog enkele vragen.

De leden van de ChristenUnie-fractie vragen hoe het stellen van referentiekaders bijdraagt aan enerzijds het optrekken van de resultaten van zwakke scholen en anderzijds het stimuleren van scholen die al boven de norm zitten. Geeft de ondergrens in gewenste leerresultaten ook een remmend effect? Op welke manier worden leerlingen die al boven het gewenste niveau zitten niet onnodig belast of afgeremd, zo vragen de leden.

De leden van de ChristenUnie-fractie erkennen het belang van een voldoende niveau van rekenen en taal op alle niveaus. Wel vragen zij of op bijvoorbeeld ambachtsscholen de aandacht niet teveel wordt afgeleid van ambachtsvakken door het stellen van hoge eisen aan reken- en taalvaardigheid. De leden van deze fractie wijzen op de beperkingen van het stellen van kwantitatieve eisen aan leerlingen. Bovendien geldt dat één vast toetsmoment soms een onjuist of oneerlijk beeld schept van de capaciteiten van de leerling. Op welke manier wordt hier rekening mee gehouden? Wordt het uitgangspunt dat leerlingen beoordeeld moeten worden op wat zij goed kunnen niet beperkt door het stellen van deze eisen? De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen naar de aanknopingspunten voor afspraken tussen de onderwijssectoren over wat men van elkaar mag verwachten. Hoe komen deze afspraken tot stand, zo vragen zij. De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen naar de haalbaarheid van referentieniveaus voor leerlingen van verschillende onderwijssoorten. Zo heeft het Cito laten weten dat 13% van de vmbo-bb leerlingen het referentieniveau rekenen haalt. Enerzijds kan dat wijzen op de noodzaak voor het verbeteren van de prestaties, anderzijds kan het effect ook zijn dat de lat nog te hoog ligt. Hoe beoordeelt de regering dit percentage, zo willen de leden weten. De leden vragen voorts op welke manier

De leden van de ChristenUnie-fractie erkennen dat nu al bij de meeste basisscholen een Cito-toets wordt afgenomen en dat een onderwijskundig rapport moet worden opgesteld. De regering laat weten dat de referentieniveaus nieuwe examenstof oplevert en daarmee een geringe beperking van de vrijheid van inrichting opwerpt. De leden wijzen op het gegeven dat ook de lesstof mogelijk aan verandering onderhevig is door het stellen van referentiekaders. Welke beperking aan de vrijheid van inrichting levert dit op? In hoeverre zijn deze beperkingen noodzakelijk en evenredig, zo vragen de leden.

De leden van de ChristenUnie-fractie vragen aandacht voor de door de Onderwijsraad geschetste mogelijkheid dat vo-scholen het behalen van de referentieniveaus als toelatings- of weigeringsgrond gaan gebruiken. Hoewel het kabinet stelt dat dit wettelijk niet mogelijk is, zal het in de praktijk wel kunnen voorkomen. Welke inschatting heeft het kabinet? Hoe wordt voorkomen dat de geschiktheid van een leerling wordt beperkt tot de score op referentieniveau?

Kamerbijdrage Ed Anker alg. overleg rapport 'geweld tegen homoseksuele mannen en lesbische vrouwen'

Fri, 19 Mar 2010 14:06:04 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Het is goed dat dit onderwerp vandaag op de agenda staat, al spreken wij eigenlijk maar over één kleine brief waarbij een redelijk dik rapport is gevoegd. Terecht was er in het coalitieakkoord aandacht voor geweld tegen homo's. Dat vinden wij terug in de homo-emancipatienota. "In samenspraak met betrokken organisaties zal worden gewerkt aan gerichte maatregelen ter bestrijding van discriminatie en geweld tegen homo's, zowel op straat als in de sport, het onderwijs, de (ouderen)zorg en bedrijven." Dat is de letterlijke tekst uit het coalitieakkoord. Dat is goed. Ik weet uit eerdere debatten met de minister van OCW dat het hem op dit punt echt menens is. Nu hebben wij een debat met nog twee ministers erbij en ik vermoed dat zij even gedreven zijn wat betreft dit onderwerp.

De brief die wij vandaag bespreken, sluit af met de constatering dat in de brief een breed pakket aan maatregelen wordt genoemd die op de terreinen van politie, justitie en onderwijs in gang zijn of worden gezet teneinde homofoob of, zoals het rapport zegt, homonegatief geweld te bestrijden. Daaruit blijkt goede wil, maar over de gerichtheid van de maatregelen heeft mijn fractie een aantal vragen. Het brede pakket aan maatregelen komt op ons een beetje over als een schot hagel waarbij, zo blijkt uit de brief, het doelwit waarop wordt geschoten ook nog niet helemaal is afgebakend. In hoeverre wordt er gewerkt met gerichte maatregelen?

Het is van belang om inzicht te krijgen in de aard en omvang van de homofobe discriminatie-incidenten om dat geweld te kunnen bestrijden, zo staat in de brief. Dat is niet nieuw, maar werd ook in de nota Gewoon homo zijn van het kabinet al geconstateerd. Dat was in november 2007. Wij zijn nu ruim twee jaar verder. Kunnen de bewindspersonen aangeven wat er nu concreet is verbeterd op dit vlak, twee jaar verder? Het rapport van MOVISIE is van afgelopen jaar en daarin staan gegevens die nog steeds zorgen wekken. Dat geldt ook voor de aangiftebereidheid. Ruim twee jaar geleden werd in de homo-emancipatienota al geconstateerd dat de bereidheid tot het doen van aangifte of melding door slachtoffers en getuigen verder moet worden bevorderd. Wat is er nu concreet verbeterd in die twee jaar? Welke gerichte maatregelen zijn daartoe genomen?

Ik verzamel af en toe zinnen voor onze fractie die wij uitermate ambtelijk vinden en waarvan wij vinden dat er tekst en uitleg over moet worden gegeven. In de brief staat de volgende zin: "De taakaccenthouders hebben als specifieke taak de kennis en bewustwording die op strategisch en tactisch niveau aanwezig is, te borgen bij de collega’s op operationeel niveau." Het kan natuurlijk zijn dat ik de oplossingen en alles wat in de brief staat een beetje heb gemist en dat die in deze zin besloten liggen. Ik wil graag een uitleg van deze zin. Ik word hier namelijk niet heel rustig van.

In het onderzoek wordt geconstateerd dat er kennislacunes bestaan wat betreft geweld tegen specifieke groepen, zoals transgenders en lesbische vrouwen. Dat erkent het kabinet. Er is geen registratie op landelijk niveau. Er staat echter wel in de brief dat er inzicht is op regionaal niveau. Hoe zit dit nu? Is er nu wel of niet voldoende kennis om gerichte maatregelen te kunnen nemen? Of is die kennis er wel, maar niet op de juiste plaats? Blijft het op een regionaal middenniveau hangen, terwijl je het landelijk wilt hebben om inzicht te hebben en lokaal om concrete maatregelen te kunnen uitvoeren?

Interessant is ook de paragraaf over de soorten daders en de preventie. Homofoob geweld lijkt met name een delict van jongeren tegen jongeren. Homofoob geweld staat bovendien niet op zichzelf. De daders maken zich ook schuldig aan vandalisme, diefstal, inbraak, beroving of geweldpleging. Onwetendheid over homoseksualiteit en een verstoorde eigen relatie tot sekse- en genderopvattingen lijken een rol te spelen bij homofoob geweld. Religieuze overwegingen lijken daarbij minder een rol te spelen. Wat dat betreft is ook de bevinding uit de expertmeeting interessant, waarin de experts pleiten voor seksuele burgerschapsvorming. Die moet zich volgens hen niet alleen richten op homoseksualiteit, maar ook in verband worden gebracht met opvattingen over mannelijkheid en vrouwelijkheid waarbij naast te positieve kanten van seksualiteit ook aandacht moet zijn voor de negatieve kanten ervan, zoals breezerseks, gezondheid, AIDS en loverboys. Dat sluit aan bij het pleidooi van mijn collega Voordewind in het debat over seksualisering waarin hij aandacht heeft gevraagd voor seksuele vorming, ook zaken als grensoverschrijding, respect en gelijkwaardigheid.

De heer Van der Ham (D66): Dat kunnen wij regelen. Er is een motie aangenomen -- niet met de steun van de fractie van de ChristenUnie, maar die krijgen wij alsnog -- waarin werd verzocht de kerndoelen nader te preciseren. Zij hoeven niet vernieuwd te worden, want het staat er eigenlijk al. Er moet gewoon even wat duidelijker worden gemaakt dat scholen aandacht moeten besteden aan de hele keur van zaken waar u nu over spreekt, van seksuele diversiteit tot aan grensoverschrijdend gedrag en al die andere zaken. Zegt u nu eigenlijk: die motie-Van der Ham c.s. is een puike motie, jammer dat wij er zelf niet voor hebben gestemd?

De heer Anker (ChristenUnie): Nee, dat zeg ik absoluut niet. U zegt nu eigenlijk dat het een symbolische motie was om een paar dingetjes te preciseren. Toch vond u het blijkbaar wel nodig om haar in te dienen. Wij hebben haar niet gesteund omdat wij niet gek zijn op het telkens maar weer sleutelen aan de kerndoelen. Dat is een van de dingen die wij van Dijsselbloem mochten leren. Ik zie dat u wilt interrumperen: hij heeft daar zelf overigens al een andere opmerking over gemaakt bij dit onderwerp. Wij willen niet te veel aan kerndoelen sleutelen. Het is veel belangrijker dat scholen gebruik gaan maken van hetgeen er al is. Ik spreek straks nog even over een lespakket dat ContrariO heeft ontwikkeld.

De heer Van der Ham (D66): Het hele punt was dat het wel in de kerndoelen staat, maar dat heel veel scholen ervoor kiezen -- dat is vaak een negatieve keuze -- om het niet te doen omdat zij een ingewikkeld probleem vinden. Zij vinden het überhaupt lastig om het over dit soort onderwerpen te hebben, terwijl wij ze er eigenlijk al toe hebben verplicht. In die motie stond: zorg er nu dat je hier heel specifiek informatie over geeft, net als over het hele pakket waar u over spreekt. Elke school heeft ook de ruimte om dat te doen in een vorm die bij die school past. Er moet aandacht voor zijn. Mijnheer Anker, u komt ook nog met voorbeelden van lespakketten. Ik hoop echt dat dit als complementair ziet aan de motie die wij hebben ingediend. Waarom nog steeds dat verzet?

De heer Anker (ChristenUnie): Dit gaat ook over de wijze waarop je nadenkt over onderwijs. Wij willen niet vanuit de Kamer de hele tijd sleutelen aan de kerndoelen. Een aantal fracties in de Kamer is daar dol op, maar wij absoluut niet. Wij geloven dat schoolbesturen zelf prima hun onderwijs kunnen vormgeven. Ik wil ze daar best bij helpen en ze faciliteren, bijvoorbeeld met zo'n lespakket, zodat zij op een goede manier kunnen lesgeven en hieraan kunnen werken. Als wij het hier met een paar punten en komma's in de kerndoelen opnemen, gaat de wereld absoluut niet totaal veranderen. Het moet daar gebeuren.

Mevrouw Azough (GroenLinks): Kunt u dan duidelijk maken hoe dat gaat gebeuren, mijnheer Anker? Een van de problemen die in het rapport heel duidelijk naar voren komt, is namelijk dat op veel scholen überhaupt geen aandacht wordt besteed aan dit onderwerp. Nijmegen, Rotterdam en Amsterdam zijn de enige steden waar het echt goed en structureel gebeurt. Als het gebeurt, is dat veel te incidenteel en vrijblijvend. Er moet sprake zijn van structurele aandacht voor dit onderwerp. Hoe gaat u dat voor elkaar krijgen?

De heer Anker (ChristenUnie): Ik geloof gewoon echt niet in het weer veranderen van de kerndoelen. Dat wordt een ontzettend symbolische discussie. Ik vind dat scholen zelf hun verantwoordelijkheid moeten en kunnen nemen op dit front. Dat vertrouwen moeten wij ze ook geven. Dan heb ik liever dat schoolbesturen enthousiast worden gemaakt voor dit onderwerp, dan dat zij het door de keel geduwd krijgen via de kerndoelen.

De voorzitter: Ik verzoek iedereen kort en krachtig te interrumperen.

Mevrouw Azough (GroenLinks): In concludeer dat de heer Anker pleit voor vrijblijvendheid en het continueren daarvan, mijnheer Anker. Tot nu toe was het vrijblijvend en wij zien nu helaas het resultaat daarvan, namelijk dat het slechts in de steden die ik noemde echt structureel gebeurt.

De heer Anker (ChristenUnie): Dat is absoluut niet waar. Ik pleit voor vrijheid, vrijheid van scholen. Juist doordat gereformeerde en reformatorische scholen zijn aangesproken om iets te gaan doen met het thema homoseksualiteit ligt er een visie om homoseksualiteit te bespreekbaar te maken in het onderwijs. Doordat er een aantal doelgerichte subsidies is gegeven, bijvoorbeeld aan ContrariO, is er een lespakket voor heel specifiek christelijke scholen waar gebruik van kan worden gemaakt. Die dingen zijn niet geregeld via de kerndoelen, maar door op een heel verstandige manier mensen dat zelf te laten doen, door ze daar in vrijheid toe te stimuleren.

De heer Jasper van Dijk (SP): Uw redenering deugt niet, mijnheer Anker. Dat moet u echt eerlijk toegeven. Of u moet zeggen dat u het eigenlijk niet belangrijk vindt.

De heer Anker (ChristenUnie): Dat maak ik zelf wel uit.

De heer Jasper van Dijk (SP): Voor rekenen en taal hebben wij gewoon duidelijke kerndoelen vastgelegd. Daarvan zegt u ook niet dat er vrijheid van onderwijs is en dat scholen dat zelf mogen invullen. Van homodiscriminatie zegt u dat wel. Of u zegt dat homodiscriminatie op alle scholen aan de orde moet komen en dan leggen wij het netjes vast in de kerndoelen, of u zegt dat u het aan de scholen overlaat en dan blijft het vrijblijvend en dan wordt het niet echt aangepakt.

De heer Anker (ChristenUnie): Wij zijn altijd terughoudend geweest met het sleutelen aan kerndoelen. Wij willen ze niet opblazen. Het is vrij logisch dat er een aantal dingen in staat. Dat rekenen en taal erin zitten, is een prima zaak. Bij die vakken moet je er ook enigszins zicht op hebben dat het niveau ongeveer gelijk is. Voor het overige kunnen er een heleboel andere dingen op school aan de orde komen. Als het aan u ligt, blazen wij de kerndoelen totaal op en komt er alles in, tot aan de kennis van grote socialistische leiders uit het verleden toe. Dan moet er een historische canon in, moeten mensen weten waar het eten vandaan komt en moet duurzaamheid er uitgebreid in staan. Daar hebben wij geen enkele behoefte aan. Dat kunnen scholen prima doen. Ik vind dit een fantastische redenering. Hij deugt en ik ga ook niet zeggen dat dit niet het geval is.

De heer Jasper van Dijk (SP): Gezien deze wanhopige paniekreactie, stel ik maar vast dat u er niet uitkomt.

De heer Anker (ChristenUnie): Vanwege een totaal gebrek aan inhoud, zal ik daar maar niet op reageren.

Ik kom bij mijn laatste vraag. Het zou zomaar kunnen zijn dat het plan van aanpak waar om is gevraagd, te zwaar klinkt. De vraag kan zijn of daar weer een heel programma van moet worden gemaakt en daar verantwoording over moet worden afgelegd. Dat zou misschien zomaar kunnen. Ik mis toch wel een beetje eenheid in deze brief. Wij hebben het project rondom het programma Veilige Publieke Taak van de minister van BZK. Dat is nodig, want dat is een groot probleem, het betreft heel veel mensen en het is niet incidenteel. Er zit wel een heel aantal overeenkomende problemen in, zoals aangiftebereidheid. Ik vraag de minister van BZK of er uit dat project lessen zijn te trekken die wij heel goed bij dit onderwerp kunnen betrekken.

Nederlandse taal eindelijk in de grondwet

Fri, 12 Feb 2010 17:09:30 +0100

De ChristenUnie is blij met het besluit van het kabinet 'om in de Grondwet vast te leggen dat het Nederlands de offici�le taal van Nederland is en dat de overheid het gebruik van deze taal bevordert'. Ook over het Fries komt een bepaling in de Grondwet te staan.

De ChristenUnie heeft sinds 1996, met toenmalig Kamerlid Eimert van Middelkoop, verschillende pogingen ondernomen om de verankering gedaan te krijgen, tot het uiteindelijk in het huidige regeerakkoord werd neergeschreven. Kamerlid Ed Anker: ,,Ik ben inmiddels de zoveelste woordvoerder op dit thema en dat zegt een heleboel over de lange adem die we nodig hebben gehad. Maar dit kabinet heeft gelukkig de ambitie om tegenover de druk van internationalisering, onze eigen Nederlandse taal te willen beschermen. Hetzelfde geldt voor het Fries als tweede erkende taal in ons land. Streektalen zijn belangrijk voor de eigen identiteit van gemeenschappen.”

Kamerbijdrage Ed Anker algemeen overleg passend onderwijs

Mon, 08 Mar 2010 14:48:06 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Voor iedere leerling moet er een vorm van onderwijs zijn waarin zijn of haar talenten ontwikkeld kunnen worden, of dat nu regulier of speciaal onderwijs is of iets daar tussen in. De nadruk moet komen te liggen op wat kinderen en jongeren wel kunnen. Ik vond de beeldspraak over de vensters die de heer Dibi aanhaalde heel erg mooi. Dat is de kern van passend onderwijs. De uitdaging is om voor elkaar te krijgen dat kinderen niet meer thuiszitten omdat ze nergens terecht kunnen of omdat ze moeten wachten op een plek op school. De uitdaging is ook om ouders niet meer langs scholen te laten leuren, op zoek naar een goede plek voor hun kind. De uitdaging is zeker om kinderen niet op de verkeerde plek terecht te laten komen.

De conclusie van de ECPO vorig jaar was heel helder: er is een spanning tussen de verantwoordelijkheid van de overheid en de ruimte die scholen hebben om te groeien in hun beleid rondom passend onderwijs. Bovendien waarschuwde de ECPO voor een mogelijk remmende werking van wetgeving op de koplopers. Hoe voorkomen we dat scholen die menen al aan de basiseisen te voldoen, de stimulans missen om de zorg op school nog verder te verbeteren? Hoe zit het met scholen die nu al hun nek uitsteken?

De ChristenUnie kan zich vinden in het idee om zorgplicht bij besturen te leggen. Het doel is om het kind een passende plek te geven. We moeten aansluiting zoeken bij de ontwikkeling van het kind, de leraar moet hier goed mee om kunnen gaan en ouders moeten zich kunnen vinden in de gekozen oplossing. De zorgplicht is een kwestie van balans, zo is aansluiting bij de regionale situatie zeer belangrijk. Aan de andere kant moeten we zeker weten dat de waarborgen voldoende zijn om een jongere aan een passende plek te helpen.

Ik zie in de brief van de staatssecretaris meteen ook vrij prominent de geschillencommissie staan. Voor mij staat voorop dat bij de uitwerking van de zorgplicht het uitgangspunt is dat die geschillencommissie zo weinig mogelijk nodig is. Daar is ook vertrouwen in scholen, besturen en regio’s voor nodig.

De consequentie kan zijn dat er een star aanbod is en dat de zorgleerling zich daar maar in moet zien te passen. Daar wil ik voor waken. Het is ook nadrukkelijk een aandachtspunt dat het kabinet heeft aangedragen. Het is echter niet ondenkbaar dat we deze situaties in de praktijk gaan tegenkomen. Hierbij springt een aantal specifieke groepen in het oog, waarvoor het waarschijnlijk voor scholen en regio’s lastig zal worden om een passende onderwijsplaats te bieden. Die plicht hebben zij wel, zeg ik er nadrukkelijk bij. Mensen die tussen wal en schip vallen, kunnen we niet hebben. Kan de staatssecretaris daar nader op ingaan? Het moet voor ouders laagdrempelig zijn te vragen naar ondersteuning of een second opinion. Hoe kan dit worden gegarandeerd?

Het is duidelijk dat samenwerkingsverbanden een belangrijke rol krijgen in het vormgeven van passend onderwijs. Daarbij rijst de vraag of de bestuurlijke capaciteit wel overal voldoende op orde is om te voldoen aan die taak, een omvangrijke taak. Denk alleen al aan het afstemmen tussen Bureaus Jeugdzorg, zorg- en adviesteams, Centra voor Jeugd en Gezin en samenwerkingsverbanden primair onderwijs en voortgezet onderwijs. De sectorraden waarschuwen voor de tijdsdruk die met de koerswijziging gepaard gaat. Hoe realistisch is het uitgezette tijdpad van het kabinet?

Met betrekking tot de randvoorwaarden is al een aantal zaken duidelijker geworden. Ondersteuning in de klas moet bijvoorbeeld op orde zijn, er moet deskundigheidsbevordering onder leraren plaatsvinden en ouders en leraren moeten inspraak krijgen in de besluitvorming. Op papier klinkt dat heel mooi. Ik hoor vanaf de werkvloer echter ook nog veel scepsis en vragen. Stevige verankering in de medezeggenschap van ouders en personeel is in ieder geval een basisvoorwaarde.

Op dit moment wordt in het werkveld de definitie van passend onderwijs op verschillende manieren opgevat. Veel leraren weten nog steeds niet precies wat hen te wachten staat en wat er van hen wordt verwacht. Leraren vinden ook dat zij relatief laat geïnformeerd worden. Zij zeggen zelfs dat de uitwerking vooral op bestuurlijk niveau leeft. De precieze consequenties op het niveau van de klas zijn nog onduidelijk. Die signalen moeten we serieus blijven betrekken.

Ik heb ook het geluid gehoord dat veel docenten van zichzelf vinden niet te beschikken over de mogelijkheden om iedere individuele leerling onderwijs op maat te geven. Dit kan deels worden ondervangen door deskundigheidsbevordering of ondersteuning in de klas. Het heeft echter ook te maken met de belasting van een individuele docent. Wat kunnen we vragen van leraren? Wat brengt dit alles voor administratieve druk mee? We moeten ook het invullen van formulieren en het veelvuldig afstemmen met de intern begeleiders meewegen, want dat schijnt nu al lastig te zijn voor leraren met een zorgleerling in de klas.

Hoe zit het overigens met de cluster 3- en cluster-4 jongeren? Dat is een vrij grote groep jongeren, maar de ervaring leert dat het moeilijk is om hen in het regulier onderwijs te laten meedraaien. Het is heel goed als het lukt, maar het is ook een grote belasting voor een leraar en een klas. Ik heb begrepen dat leraren in het voortgezet onderwijs nog meer moeite ondervinden met cluster 3- en cluster 4-jongeren, omdat ieder uur een andere docent voor de klas staat en omdat leraren in het voortgezet onderwijs minder op zorgtaken zijn voorbereid dan leraren uit het primair onderwijs. Ik wil er in ieder geval voor waken dat zo’n jongere uitvalt uit het regulier onderwijs en in het lwoo of in een reboundvoorziening terecht komt. Dat is namelijk wel een risico. Als je op het clusteronderwijs duwt, dan is het effect dat de jongere uiteindelijk ergens anders terecht gaat komen. AB'rs uit het speciaal onderwijs hebben op dit moment een grote rol in het oplossen van problemen in het regulier onderwijs met deze jongeren. Hoe wordt dit ondervangen, nu de AB-gelden worden herbesteed en het geld van speciaal naar regulier onderwijs zal gaan? Hoe houden we de taak die die AB'rs oppakken structureel in orde?

Eind mei zal het referentiekader klaar zijn. Het referentiekader moet helderheid scheppen ten aanzien van de verwachtingen waaraan schoolbesturen moeten voldoen. Het biedt ook duidelijkheid richting ouders en leraren. Dit referentiekader moet niet te knellend, maar ook niet te ruim worden ingevuld. De ECPO stelt dat de overheid vooraf helderheid moet geven, zodat overheidsbemoeienis achteraf niet meer aan de orde hoeft te zijn.

Het kabinet kiest ervoor om het referentiekader niet wettelijk vast te leggen. De ChristenUnie kan zich daar op dit moment in vinden, maar wel onder de strikte voorwaarde dat het referentiekader voldoende helderheid biedt en waarborgen geeft richting het werkveld en ouders. Worden achterblijvers voldoende gestimuleerd om het referentiekader door te voeren als het niet in de wet staat? Het wordt nog een hele klus om daar balans in te krijgen. Wat brengt het uitwerken van referentiekaders overigens voor bureaucratische lasten met zich mee?

Speciaal onderwijs verdwijnt niet, laten we dat voorop stellen. De expertise die het speciaal onderwijs heeft opgebouwd vindt de ChristenUnie van grote waarde. We moeten dat blijven benutten. Voor passend onderwijs geldt ook dat de expertise van speciaal onderwijs moet worden benut. We moeten deze expertise niet laten verdwijnen! Hiervoor moeten we wel degelijk waken. Door expertise binnen het regulier onderwijs te brengen, lijkt de noodzaak voor speciaal onderwijs steeds minder groot te worden. Dat dat is wat de ChristenUnie betreft niet de bedoeling. Hoe zit het met het verdwijnen van kennis binnen de REC's? Hoe zit het met de cluster 3- en cluster 4-scholen? De zorgmiddelen zullen in het nieuwe systeem uit de samenwerkingsverbanden komen. Het wordt voor deze scholen lastig om rekening te houden met structurele middelen.

Het is goed dat het kabinet zich inzet om instemmingsbevoegdheid op het onderwijszorgprofiel van scholen en op het zorgplan van het samenwerkingsverband in te passen in de WMS. Ik begrijp desondanks goed dat ouderorganisaties met grote interesse kijken naar de ontwikkelingen bij passend onderwijs. Met het afschaffen van de rugzak verdwijnt in ieder geval het positieve effect van keuzevrijheid en duidelijke en afgebakende voorwaarden. Die waarden moeten geborgd blijven in het nieuwe systeem. Hoe zit het met keuzevrijheid van ouders? In regionaal verband wordt naar een passende plaats gezocht. Betekent dit een kleinere of een juist grotere keuzevrijheid? Ik kan mij zo voorstellen dat de zorgplicht van besturen er ook toe kan leiden dat voor de ouders min of meer bepaald wordt wat een passende plek is voor hun kind.

De bedoeling van budgetfinanciering is meer maatwerk te bieden. Samenwerkingsverbanden verdelen het rijksgeld over de scholen. In het huidige systeem is het lastig om na te gaan wat er precies met het verstrekte budget gebeurt. Dat moet een stuk beter. Uiteindelijk moet het geld simpelweg in de klas terecht komen. Volgens de ECPO is transparantie in het nieuwe systeem niet een automatische uitkomst. De kritiek is dat het geld verdwijnt in bestuurlijke organisaties. Dat lijkt me wel erg kort door de bocht, maar ik begrijp de angst dat niet duidelijk zal zijn waar het budget aan zal worden besteed. Hoe houden we grip op de verstrekte budgetten? Hoe voorkomen we dat de Tweede Kamer binnen enkele jaren weer schreeuwt om labeling van geld en stevige verantwoordingslijnen? In het lwoo en praktijkonderwijs blijft bovendien een openeindfinanciering bestaan. Dat kan een waterbedeffect veroorzaken. Welke drempels zijn er om dit effect te voorkomen?

Hoe worden de budgetten afgestemd op de autonome groei in de groep zorgleerlingen? Wordt dat in het door het kabinet voorgestelde systeem niet een stuk lastiger? Hoe voorkomen we getouwtrek om budget tussen en binnen samenwerkingsverbanden?

Ik kan mij ook niet aan de indruk onttrekken dat het budget een rol gaat spelen in het bepalen van kwaliteit en omvang van het zorgprofiel per school. Wat zal daar de invloed van zijn? Is de verantwoording transparant genoeg om dit soort effecten op te merken?

De gevolgen van de verevening en de herverdeeleffecten zijn ook nog niet duidelijk. Dat zal duidelijker worden aan de hand van het het advies dat we aan de ECPO hebben gevraagd.

De staatssecretaris ons al de toezegging gedaan dat ze onderzoek wil doen naar hoogbegaafdheid. Ik wil dat pleidooi nogmaals onderstrepen. In de gesprekken die velen van ons hebben gevoerd in aanloop naar dit onderwerp, kreeg ik ook het voorbeeld van een leraar die zei dat hij aan de ene kant een speciaal zorgenkind had en aan de andere kant een hoogbegaafd kind en daarnaast ook nog vele normale kinderen. Hij moet proberen ze allemaal te bedienen. Ik vind dat een extra ondersteuning van het verhaal over datgene wat hoogbegaafde leerlingen nodig hebben. Het is een heel andere categorie, maar qua manier van werken sluit het wel aan bij die voor leerlingen in het passend onderwijs. Wanneer komt dat onderzoek?

Bijdrage Ed Anker inbreng wijziging van de wet op de kansspelen

Mon, 26 Apr 2010 13:16:24 +0200

De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van het wetsvoorstel dat beoogt de Wet op de kansspelen te wijzigen in verband met de instelling van de kansspelautoriteit. Zij zijn verheugd dat met dit wetsvoorstel, vooruitlopend op de nieuwe Wet op de kansspelen, de instelling van de kansspelautoriteit wordt gerealiseerd. Zij onderschrijven de noodzaak te komen tot een daadkrachtige toezichthouder op de kansspelsector. Wel hebben deze leden met betrekking tot de voorstellen nog enkele vragen. Daarbij willen zij ook graag vernemen op welke termijn de Kamer het wetsvoorstel voor de nieuwe Wet op de kansspelen tegemoet kan zien.

De leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat in het wetsvoorstel voor bepaalde vergunninghouders die kansspelen aanbieden waaraan bijzondere verslavingsrisico’s zijn verbonden, zoals casinospelen en kansspelautomaten, de verplichting wordt opgenomen een beleid op het gebied van preventie van kansspelverslaving te voeren. Die plicht wordt nader uitgewerkt in lagere regelgeving en kan per soort spel verschillen. Deze leden verzoeken de regering nader toe te lichten waaruit die verplichtingen zullen bestaan. Daarbij vragen zij de regering tevens in te gaan op de vraag waarom in het voorgestelde artikel 4a is gekozen voor de formulering dat er maatregelen worden genomen om verslaving «zoveel mogelijk» te voorkomen. Hoe verhoudt deze formulering zich tot de meer absoluut geformuleerde toelichting bij het artikel, waarin is gesteld dat in het nieuwe artikel 4a een zorgplicht opgenomen voor de organisator van een kansspel om maatregelen en voorzieningen te treffen die nodig zijn om kansspelverslaving te voorkomen. Zullen de nader te stellen regels ter voorkoming van kansspelverslaving verder gaan dan de reeds bestaande bepalingen in bijvoorbeeld de vergunningen voor landelijke kansspelen en de beschikking casinospelen 1996, nu er ondanks die bestaande bepalingen nog altijd 40 000 kansspelverslaafden zijn? Naast het hierboven genoemde aantal kansspelverslaafden blijkt uit onderzoek voorts dat er daarnaast nog 76 000 risicospelers zijn. Hoofddoel van het kansspelbeleid is door middel van een gereguleerd aanbod van kansspelen excessen, zoals witwassen en kansspelverslaving, te voorkomen. Deze leden verzoeken de regering nader toe te lichten waarom het tegengaan van verslaving dan niet expliciet als taak aan de kansspelautoriteit is opgedragen. Hoe verhoudt dit zich tot de uitspraken van de minister van Justitie tijdens het algemeen overleg met de vaste commissie voor Justitie van de Tweede Kamer op 19 maart 2009 (Kamerstukken II 2008/2009, 24 557, nr.97), waarbij hij aangaf de kansspelautoriteit een taak te willen geven in het tegengaan van kansspelverslaving?

De leden van de fractie van de ChristenUnie verzoeken de regering nader toe te lichten of met het wetsvoorstel ook een wettelijke basis wordt geboden voor door de Kansspelautoriteit toe te passen regeling waarbij (vrijwillige) bezoekbeperkingen ten aanzien van casino’s en speelhallen worden gekoppeld, zoals aangekondigd in de brief d.d. 6 november 2009 over de hoofdlijnen van de nieuwe wet op de kansspelen (Kamerstukken II 2008/2009, 24 557, nr.92).

De leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat het toezicht op speelautomaten in handen blijft van Verispect. Zij verzoeken de regering nader toe te lichten waarom inspectie van kansspelautomaten ter plaatse niet bij de kansspelautoriteit wordt ondergebracht teneinde te komen tot een eenduidige toezichtstructuur.

Bijdrage Ed Anker inbreng wijziging wet op onderwijstoezicht

Mon, 26 Apr 2010 12:25:17 +0200

De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel van het lid Jan Jacob van Dijk houdende een wijziging van de Wet op het onderwijstoezicht inzake de aanscherping van het toezicht bij nieuw bekostigde scholen. Zij spreken hun waardering uit voor de inspanningen van de initiatiefnemer om te komen tot dit wetsvoorstel. De leden erkennen dat er sprake is van een aantal zeer zwakke scholen. Het past ook in de lijn van de aanpak van het kabinet om het aantal zwakke scholen terug te dringen, dat geldt ook voor nieuw bekostigde scholen. Anderzijds blijkt het aantal nieuw bekostigde zeer zwakke scholen over de afgelopen tien jaar relatief beperkt. Deze leden vragen de indiener om een toelichting op de gevolgen van het wetsvoorstel voor het onderwijs in brede zin. Wat betekent het wetsvoorstel aan toenemende lasten voor nieuw bekostigde scholen in het algemeen? Weegt deze druk op scholen op tegen de voordelen van het beperkte aantal opgemerkte zeer zwakke scholen, zo willen de aan het woord zijnde leden weten.

De leden van de fractie van de ChristenUnie-fractie merken op dat de inspectie al veel middelen heeft om verscherpt toezicht te houden op scholen die het risico lopen om als zwak te worden aangemerkt. Ligt het niet in lijn met de taak van de inspectie om indien nodig verscherpt toezicht te organiseren, ook op nieuw bekostigde scholen? Waarom kan de inspectie niet op basis van de huidige wettelijke taken voldoende toezien op nieuw bekostigde scholen? De leden zijn met de indiener van mening dat zo vroeg mogelijk duidelijk moet zijn hoe een school presteert, maar vragen vervolgens wat het signaal moet zijn als de prestaties onder de maat zijn. Het voldoen aan de drie deugdelijkheidseisen vormt een belangrijke waarborg voor onderwijskwaliteit. Geconstateerde risico’s op dit punt dient een school al binnen één maand herstellen. Biedt het voorstel daarmee voldoende ruimte om zaken te verbeteren? Zijn de door de indiener genoemde ruimere termijnen voor bestaande scholen niet ook bedoeld om scholen de kans te geven om onvolkomenheden te herstellen?

Bijdrage Ed Anker samenvoeg. v/d gemeenten Bolsward, Nijefurd, Sneek, W�nseradiel en Wymbritseradiel

Mon, 26 Apr 2010 12:28:08 +0200

De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van het wetsvoorstel dat de samenvoeging van de gemeenten Bolsward, Nijefurd, Sneek, Wûnseradiel en Wymbritseradiel regelt. Zij constateren dat de gemeentelijke herindeling vrijwillig tot stand is gekomen, na diverse bestuurskrachtmetingen en instemming van alle betrokken gemeenteraden.

De leden van de ChristenUnie-fractie vragen hoe de vorming van deze relatief grote gemeente in inwonertal, oppervalk en kernen, zich gaat verhouden met de omliggende gemeenten. In hoeverre beïnvloedt de vorming van deze nieuwe gemeente het vraagstuk van eventuele gemeentelijke herindeling in omliggende gemeenten? De regering geeft blijk van het feit dat de gemeente Litterenseradiel in haar zienswijze aangeeft bang te zijn dat de voorgenomen herindeling negatieve gevolgen zal hebben voor de samenwerking in gemeenschappelijke regelingen. Teneinde een volledig inzicht te krijgen in het regionaal draagvlak vragen de leden van de ChristenUnie-fractie om verdere informatie omtrent de door omliggende en/of naburige gemeenten ingediende zienswijzen op het herindelingsontwerp. In dit kader vernemen de leden van de fractie van de ChristenUnie daarnaast graag van de regering of de fusiegemeenten inmiddels zijn overgegaan tot het opstellen van het visiedocument met betrekking tot de gemeentelijke regelingen (MvT, pagina 7) en wat hiervan de inhoud is. Zo nee, op welke termijn wordt dit document verwacht?

De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat in alle gemeenten bevolking, maatschappelijke instellingen en bedrijfsleven door middel van meerdere bijeenkomsten in de gelegenheid zijn gesteld kennis te nemen van, en mee te praten over, het voornemen tot herindeling. De regering stelt dat «de noodzaak tot herindeling als oplossing voor de gevoelde bestuurlijke knelpunten bij deze bijeenkomsten onomstreden is gebleken. Nu hierop niet nader wordt ingegaan, vragen deze leden hoe breed het maatschappelijk draagvlak in de afzonderlijke gemeenten nu eigenlijk precies is.

bijdrage Ed Anker plenair debat Wet modern migratiebeleid

Fri, 26 Feb 2010 14:37:18 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Het nu voorliggende wetsvoorstel, een uitermate uitgebreid voorstel met een groot aantal regelingen eronder, moet primair de gewenste migratie gaan regelen: kennismigranten, arbeidsmigranten en gezinshereniging. Wij vinden het fijn en meer dan rechtvaardig dat mensen in dat verband naar Nederland komen. Er is op zoek gegaan naar een soort nieuwe verdeling van de verantwoordelijkheden tussen overheid, de betreffende vreemdeling en de referent. De referent kan bijvoorbeeld een bedrijf, een kennisinstelling of een kerk zijn. Bij de toelating van het verblijf van vreemdelingen in Nederland krijgt de referent meer verantwoordelijkheden. Dat is goed en daar mag de referent ook op afrekenbaar zijn. Over de uitwerking daarvan heeft de fractie van de ChristenUnie een aantal vragen.

Ik kom allereerst op de gezinsreferent. Het is verstandig dat aanvragen om gezinsmigratie ook in het moderne migratiebeleid voorafgaand aan de beslissing over de toelatingsaanvraag integraal worden beoordeeld en niet aanmerking komen voor de versnelde procedure. Daarbij hebben ook gezinsreferenten met boetes afdwingbare verplichtingen. Over die verplichtingen heb ik een vraag. De concrete zorgplichten van de referent worden in de uitvoeringsregelingen nader uitgewerkt. Aan gezinsreferenten kan een boete worden opgelegd als zij zich niet houden aan de administratie- of de informatieplicht. Met betrekking tot die administratie worden in de ministeriële regeling nadere regels gesteld. Als ik het goed begrijp, moet dat nog steeds gebeuren. Kan de staatssecretaris aangeven om welke verplichtingen het precies gaat? Welke eisen worden gesteld aan de persoonlijke administratie van een gezinsreferent en op welke wijze worden die eisen aan hem kenbaar gemaakt? Heel concreet: wat is precies de administratievelastendruk die wij op iemand loslaten? Zijn het zaken als jaaropgaven bij een inkomensvereiste die beschikbaar moeten zijn of zijn er nog heel specifieke andere dingen voor nodig? Graag een toelichting.

Voor het onderwerp geestelijk bedienaren heeft mijn fractie meer en bovenmatige belangstelling. Wij hebben hier aandacht voor gevraagd in het AO over de hoofdlijnenbrief, dat inmiddels al een tijd geleden gehouden is. Op zich ziet het er allemaal wel goed uit. Bij de bespreking van de Blauwdruk modern migratiebeleid heb ik aandacht gevraagd voor de specifieke groep religieus bedienaren die leeft van giften of die een gelofte van armoede heeft afgelegd. In de inmiddels verschenen notitie over de herziening van de Wet arbeid vreemdelingen stelt het kabinet voor in de Wav-uitvoeringsregels op te nemen dat voor religieuze organisaties die als referent optreden bij de IND, en die voldoen aan de voorwaarden die gelden voor religieuze of levensbeschouwelijke organisaties die als referent willen optreden, in bijzondere nog nader uit te werken gevallen kan worden afgezien van de WML-toets. Dat is goed nieuws, maar er is nog wel een vraag. In de notitie staat ook dat aan de voorwaarden voor religieuze referenten nog een nadere invulling gegeven moet gaan worden. In de proeftuin voor toelating van vreemdelingen voor religieuze of levensbeschouwelijke doelen, die de IND gaat starten, moet dat gaan gebeuren. Ook de staatssecretaris schrijft daarover in de voortgangsbrief die de Kamer deze heeft ontvangen. Wanneer kunnen wij daar resultaten van verwachten? Wanneer komt er duidelijkheid over de voorwaarden waaronder de vrijstelling voor de WML kan worden verleend?

Dan nog een vraag met betrekking tot de inspanningsverplichting voor de referent van een geestelijk bedienaar. Deze referent moet bevorderen dat die vreemdeling een door het college aangeboden inburgeringsvoorziening aanvaardt en stelt hem in de gelegenheid om die voorziening te volgen. De ChristenUnie staat daar helemaal achter. Als je in Nederland als geestelijk bedienaar wilt werken, moet je je ook inspannen om in te burgeren. Ik vraag de staatssecretaris of zij meer duidelijkheid kan geven over hoever de inspanningsverplichting van de referent gaat. Waarop is de referent afrekenbaar? Gaat het erom dat de referent er niet aan in de weg gaat staan dat een vreemdeling aan zijn inburgeringsverplichtingen gaat voldoen of wordt een actievere rol verwacht, bijvoorbeeld een ontbindende voorwaarde in een contract? Daaromtrent kunnen nadere regels gesteld worden. Is de staatssecretaris dat ook van plan?

Bij de bespreking van de blauwdruk heb ik de staatssecretaris ook vragen gesteld over het fenomeen "braindrain". Vorig jaar stuurde de staatssecretaris de Kamer een brief met de cijfers daarover. Op zichzelf bezien vallen die cijfers mee, mits je alleen naar Nederland kijkt. Maar als elk Westers land een vergelijkbaar aantal mensen aan de gezondheidszorg in ontwikkelingslanden onttrekt, telt het toch aardig op. In de brief van de staatssecretaris staat dat er op verzoek van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking een onderzoek liep, of loopt, om een juist beeld te krijgen van de daadwerkelijke situatie rondom braindrain. Zijn de uitkomsten daarvan bekend en leiden die nog tot aanvullende maatregelen? Waar moeten die maatregelen worden genomen? Is het dan logisch om het binnen deze portefeuille te doen of ligt het meer bij Ontwikkelingssamenwerking? Graag een reactie van de staatssecretaris.

Voorzitter. Er blijven nog steeds veel klachten over de soms onoverkomelijke drempels voor Nederlanders die buiten de EU verblijven, tijdelijk naar Nederland willen terugkeren en hun niet-Nederlands gezin willen meenemen. Ik krijg niet echt de vinger achter de precieze aard van die klachten. Soms zijn het regels en soms ligt het aan het personeel op een Nederlandse ambassade in het buitenland. Ik kreeg een mail van een Nederlandse man die al tijden voor een internationaal opererend bedrijf in Thailand werkt en nu tijdelijk een klus in Nederland zou hebben. Zijn vrouw zou een heel traject moeten afleggen om die periode in Nederland te kunnen zijn. Dat werd voor deze man zoveel dat hij er kennelijk vanaf heeft gezien.

Omdat wij met dit wetsvoorstel de economische migratie enigszins proberen te faciliteren, zou het toch in de lijn liggen dat Nederlandse expats goed terecht moeten kunnen in het land van herkomst. Vaak wordt tegengeworpen dat allerlei inburgeringseisen niet voor niets zijn gesteld. Ik begrijp dat heel erg goed. Wij hebben immers zeer serieuze problemen op het gebied van huwelijksmigratie, maar daarover gaat het hier per definitie niet. Het gaat ook niet altijd over duurzame vestiging in Nederland. Ik denk niet dat het verstandig is om nu in het wilde weg te gaan amenderen, maar ik vraag wel of de staatssecretaris wil toezeggen om deze heel specifieke problematiek een keer te onderzoeken. De verhalen zijn divers en talrijk. Zij komen ook van de Stichting Buitenlandse Partner die misschien een heel erg gekleurde mening heeft en een uiteraard bekend belang.

Voorzitter. De hoogte van de leges is een van mijn favoriete onderwerpen. Uit het onderzoek van de RSVZ blijkt dat bij migratie voor studie, wetenschappelijk onderzoek of uitwisseling een verhoging van de leges direct drempels opwerpt. Om die reden is ervoor gekozen de leges voor de toelating van deze groepen migranten niet te verhogen, zo zegt de staatssecretaris in de memorie van toelichting. Hoe verhoudt zich dit tot de in november vorig jaar aangekondigde legesverhoging waarover de VSNU toen de noodklok luidde? Is de staatssecretaris daarvan teruggekomen, of heeft de VSNU het niet goed begrepen?

Met het heffen van leges wordt kostendekkendheid nagestreefd. Dat is een bekend gegeven bij leges, maar dan moeten wij wel weten over welke kosten wij het hebben en dat weten wij niet, nu uit onderzoek blijkt dat het kostprijsmodel van de IND niet meer actueel en representatief is. Er wordt gewerkt aan een nieuw legeshuis. Wanneer kunnen wij dat verwachten? Ik ben mij ervan bewust, voorzitter, dat dit een doorlopend debat is.

De staatssecretaris stelt ook dat forse investeringen nodig zijn om de doelstellingen van het moderne migratiebeleid te realiseren. Daarom kan er wat ons betreft van legesverhoging geen sprake zijn. Hoe verhoudt zich dit tot de afspraak in het coalitieakkoord dat bezien wordt of de hoogte van de leges onnodige belemmeringen oplevert voor kennismigranten, waarna de hoogte van de leges kan worden aangepast?

Houders van een vergunning op basis van een medische beperking en hun gezinsleden hebben geen toegang tot de arbeidsmarkt. Minister Donner heeft aangegeven dat hier een verruiming te verwachten is in het kader van het moderne migratiebeleid. Daarvan is echter nog weinig te zien. Kan de staatssecretaris meer duidelijkheid geven over de wijze waarop deze toezegging zal worden nagekomen?

Voorzitter. Dat was mijn bijdrage met mijn excuses voor wat haperingen, maar mijn luchtwegen zijn dezer dagen wat verstoord.

bijdrage Ed Anker inbreng wijziging wet studiefinanciering

Mon, 26 Apr 2010 12:21:34 +0200

De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van het wetsvoorstel hetgeen beoogt de Wet studiefinanciering 2000 en de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten te wijzigen in verband met onder meer niet-indexering van de normbedragen voor 2011 en 2012 en de aanpassing van de aanvullende beurs. Deze leden onderkennen de noodzaak van het pakket van crisismaatregelen om het overheidstekort terug te dringen. De doelstelling van het wetsvoorstel is beperking van de WSF 2000- en WTOS-uitgaven zonder dat de toegankelijkheid van het onderwijs in het geding komt. Deze leden onderschrijven dit streven. Zij zien in deze fase van de behandeling geen aanleiding tot het stellen van nadere vragen.

ChristenUnie: Amsterdam saboteert regeerakkoord

Fri, 05 Feb 2010 17:10:09 +0100

Burgemeester van Amsterdam Job Cohen lijkt af te willen van de afstandscriteria voor coffeeshops in de buurt van scholen. Dat blijkt uit stukken die hijzelf naar de gemeenteraad heeft gestuurd (Parool, 4 februari). De ChristenUnie heeft hierover schriftelijke vragen ingediend. Kamerlid Ed Anker: ,,We hebben in het regeerakkoord afgesproken dat er in 2011 geen coffeeshops meer in de buurt van scholen staan. Het lijkt me zeer onverstandig als de burgemeester van Amsterdam onder deze afspraak uit probeert te komen. Hij zou juist de ambitie moeten hebben om de jonge inwoners in zijn stad uit de buurt van drugs te houden."

In reactie hierop geeft Cohen aan dat de afspraak tussen Rijk en gemeenten over de afstandscritera niet dwingend is. Als andere maatregelen beter werken, hoeft het zover niet te komen. Maar zegt Ed Anker: ,,Zo vrijblijvend is het natuurlijk niet. In het Strategisch Beraad Veiligheid van 10 juli 2008 is tussen de VNG en de ministers van BZK en Justitie overeengekomen dat gemeenten met een coffeeshop een afstandscriterium tot scholen vaststellen op 250 meter. Tenzij kan worden aangetoond waarom dit niet mogelijk is en wordt aangegeven welke andere drempelverhogende maatregelen er genomen zijn. Het lijkt me onwaarschijnlijk dat deze uitzonderingsregel van toepassing is op álle coffeeshops in Amsterdam."

SCHRIFTELIJKE VRAGEN

Schriftelijke vragen van het lid Anker aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het bericht ‘Coffeeshop bij school niet dicht' (Parool, 4 februari 2010)

1. Bent u bekend met het bericht ‘Coffeeshop bij school niet dicht'? (1)

2. Klopt het dat burgemeester Job Cohen komt met alternatieve maatregelen om te verhinderen dat coffeeshops in de buurt van scholen moeten sluiten?

3. Hoe verhoudt het beleid van de gemeente Amsterdam zich tot het Bestuursakkoord Rijk-gemeenten waarin staat dat alle gemeenten uiterlijk in 2011 een minimale afstand van 250 meter tussen middelbare scholen en coffeeshops moeten hanteren?

4. Op welke wijze gaat u ervoor zorg dragen dat, zoals in het regeerakkoord en beleidsprogramma staat opgenomen, er uiterlijk in 2011 geen coffeeshops meer in de nabijheid van scholen te vinden zullen zijn?

5. Klopt het dat de gemeente Amsterdam zelf onderzoek heeft laten doen en dat daaruit zou blijken dat softdruggebruik onder leerlingen voor komt op Amsterdamse scholen, maar dat dit volgens leraren en leerlingen op de meeste scholen geen groot of acuut probleem is?

6. Deelt u de mening dat softdrugs- en alcoholgebruik onder minderjarige leerlingen altijd een acuut probleem is, te meer daar uit onderzoek blijkt dat veel drinken en blowen het risico op schooluitval vergroot? (2)

1) Parool, 4 februari 2010

2) http://www.minocw.nl/actueel/nieuws/36088/veel-drinken-en-blowen-vergroot-risico-op-schooluitval.html

Bijdrage Ed Anker debat vermogensbeheer onderwijsinstellingen

Wed, 17 Feb 2010 13:51:22 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Ik heb altijd geleerd dat je soms niet voorzichtig genoeg kunt zijn, maar nu de commissie-Don de conclusie trekt dat sommige schoolbesturen overmatig voorzichtig zijn, moeten we daar misschien toch maar een beetje op terugkomen. In ieder geval geldt voor financieel beheer dat overmatige voorzichtigheid de doelmatigheid en de doeltreffendheid aantast. Dat kan gevolgen hebben voor het primaire proces van het onderwijs, en dat is een slechte zaak. Voor de ChristenUnie is het wel een belangrijk uitgangspunt dat wij vertrouwen houden in het schoolbestuur. Want we kunnen misschien wel zeggen: nou, het is niet altijd goed besteed omdat het nog op de bank staat. We hebben gelukkig ook niet nu een rapport waarin we het hebben over honderden scholen waar enorme tekorten zijn. Nee, er is uitermate conservatief omgegaan met dat geld, maar er zijn in elk geval niet al te grote risico's genomen. Maar, dat is op zich ook alweer een probleem. Met de invoering van de lumpsumfinanciering hebben we een belangrijke stap gezet om het onderwijs meer bestedingsvrijheid te geven. Scholen ervaren hierbij ook de verantwoordelijkheid om te laten zien hoe de prestaties in een financieel beheer zijn. Die openheid mogen we ook eisen, die mogen we ook verwachten. Ik spreek mijn waardering uit voor het werk van de commissie onder leiding van professor Don om meer inzicht te geven in het financieel beheer van de onderwijsinstellingen. En wat dat betreft ben ik heel benieuwd naar het effect alleen al van dit rapport, want dat dit zo goed gefundeerd aan de kaak gesteld wordt, kan al een interventie op zich zijn. Een breed gedeelde conclusie is dat het financiële beheer bij onderwijsinstellingen verbeteringen nodig heeft, bijvoorbeeld in kennis en kunde bij de besturen. De ChristenUnie vindt het goed dat transparantie en verantwoording over niet-ingezette middelen voor het onderwijs plaatsvindt. Anderzijds waarschuwt de ChristenUnie ervoor om te hard van stapel te lopen met eisen aan financieel beheer. Uit de reacties uit het veld blijkt dat de wil om te verbeteren er is, dat zou zo'n eerste gevolg kunnen zijn van alleen al het verschijnen van dit rapport. Zowel de PO-Raad als de VO-raad heeft toegezegd actief aan de slag te gaan met de bevindingen in het rapport. Het vo gaat aan het werk met risicoanalyses en het opstellen van investeringsplannen. Dat lijkt mij de eerste stap; iedere school moet zich bewust zijn van de eigen vermogenspositie. Vervolgens is het aan de schoolbesturen en medezeggenschapsraden om hun conclusies te trekken. De inspectie gaat scherper en ook extra controleren, waarbij de kapitalisatiefactor als nieuw kengetal wordt gehanteerd. De ChristenUnie wil wel waken voor een te strikte interpretatie en zelfs handhaving van deze kapitalisatiefactor. Er zijn voldoende scholen die boven deze grens zitten, maar wel kwalitatief goed onderwijs leveren. Hoe leidend zijn deze kwantitatieve grenzen? Ik heb ook vragen bij het vaststellen van deze signaleringsgrenzen: deze worden herijkt op basis van uitkomsten van onderzoek. Dat geeft voor de komende tijd in ieder geval onduidelijkheid voor schoolbesturen, omdat zij aan een norm moeten voldoen die nog niet is vastgesteld. Hoe kunnen hier dan al met zekerheid vervolgacties aan worden verboden? En waarom wordt op basis van de huidige praktijk een norm gesteld? Mede daarom zet ik mijn vraagtekens bij afspraken die tussen inspectie en instellingen gemaakt zullen moeten worden over het alsnog besteden van middelen. Is dat nu juist niet een stap te snel? We willen toch niet in de situatie komen dat scholen dan maar geld gaan uitgeven, omdat ze het nu eenmaal moeten uitgeven? En wat heeft de inspectie te zeggen over het vervolg op de analyse? Met andere woorden, een schoolbestuur mag toch nog steeds zelf bepalen wanneer en welke investeringen er worden gedaan? Hoe zit het met de verschillen in financiële bedrijfsvoering van scholen? De ChristenUnie vindt monitoren door de inspectie gerechtvaardigd, maar voelt niets voor een stem van de inspectie in investeringsplannen of in financiële planning. Graag een reactie daarop.

Vanuit het po bereikte ons het signaal dat hierbij te weinig rekening wordt gehouden met de verplichting geld te reserveren voor meerjarige en toekomstige investeringen. De nieuwe boekhoudregels schrijven voor om zaken als meubels en methoden op de balans op te nemen. Hierdoor is op papier het balanstotaal toegenomen. Hoe zit het nu precies met dit vermogen op de balans? Bovendien hebben scholen dit vermogen ook om na een zekere periode bijvoorbeeld meubels te vervangen. Op welke manier kan de inspectie een oordeel geven over afschrijving voor langetermijnaankopen?

De lumpsumbekostiging in het po wordt geëvalueerd en in het voorjaar spreken we daar verder over. De commissie heeft ook de aanbeveling gedaan om het gebruik van doelsubsidies te beperken. In het algemeen springen de verantwoordingsdruk en de hoge accountantskosten van scholen in het oog; dat is iets waar we het bij de begroting natuurlijk ook wel over hebben gehad, het blijkt nog steeds een actueel thema.

De commissie heeft ook aanbevolen om instellingen tijdig te informeren over de hoogte van de bekostiging, de VO-raad meldt dat dit nog als knelpunt wordt ervaren. Informatie over reguliere ophoging van personele bekostiging wordt pas duidelijk in augustus, met terugwerkende kracht tot 1 januari. Kan het kabinet een reactie op deze aanbeveling van de commissie geven? Ziet het kabinet mogelijkheden om instellingen eerder te informeren?

bijdrage Ed Anker debat Glijdende schaal

Wed, 17 Feb 2010 12:59:50 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Als je ergens te gast bent, dien je je als gast te gedragen. Ik heb dit uitgangspunt al een paar keer eerder gehoord, volgens mij ook van de heer De Krom die het had over het thuis uitnodigen van mensen voor het eten. Dat zijn mooie beelden. Vreemdelingen worden er extra op aangekeken als ze een misdrijf begaan. Ze houden zich immers niet aan de regels, terwijl ze wel in onze samenleving willen zijn. Deze gedachte is goed te begrijpen. Het staat buiten elke discussie over de glijdende schaal dat wij misdrijven niet kunnen en willen tolereren. Zeker als het misdrijf erg dichtbij komt, is het soms maar goed dat een rechter de taak heeft om een proportionele straf op te leggen, want persoonlijke emoties kunnen soms buitenproportionele vormen aannemen. Het uitgangspunt is dat wij misdaad niet tolereren en dat geldt zowel voor de vreemdelingen als voor de autochtone bevolking.

Zoals gezegd: er gelden bijzondere regels voor de vreemdeling die verblijf heeft in Nederland. Als een vreemdeling die hier verblijft een misdrijf begaat en daar onherroepelijk voor wordt veroordeeld, kan de consequentie zijn dat hij vanwege die veroordeling ook het verblijf in Nederland verspeelt. De norm daarvoor is neergelegd in de zogenaamde glijdende schaal, een gevolg van misdadig handelen die een autochtone Nederlander niet kent. Er wordt hier gemotiveerd afgeweken van het principe "gelijke gevallen worden gelijk behandeld". Dat is goed te begrijpen en dat steunt de ChristenUnie ook. Wij hoeven in Nederland geen ruimte te bieden aan mensen die zich hier vestigen om hun criminele zaak op te zetten. Wij zijn aan onszelf en aan onze rechtsstaat verplicht dat wij daar tegen optreden. Bij lezing van het rapport van het WODC valt op dat er in de Kamer regelmatig wordt gesproken over de glijdende schaal, dat die schaal al een aantal keer is aangescherpt en dat er is gesproken over aanscherpingen. Ook dit onderzoek is gedaan naar aanleiding van de wens om tot aanscherpingen van die glijdende schaal te komen. Het is van belang om te beseffen dat wij ons bij de vormgeving van die glijdende schaal bewust zijn van onze taak als wetgever en dat de normen die wij stellen ook aan het vereiste van proportionaliteit voldoen.

Als wij naar de mensen kijken om wie het gaat, moeten wij een belangrijke kanttekening maken. Criminaliteit is nooit goed te praten of goed te keuren. Wij moeten soms echter wel een geheel aan omstandigheden mee kunnen nemen. In de vreemdelingenpopulatie zitten ook mensen die een grotere kans lopen om in de problemen te komen. Ik noem als voorbeeld een voormalig kindsoldaat. Vanuit ernstige trauma's kan het gebeuren dat een dergelijk iemand in paniek anders reageert dan een gemiddeld mens. Juist als het gaat om het hanteren van grenzen is er al op jonge leeftijd heel veel fout gegaan. Wij helpen diegene niet door dit te vergoelijken en weg te doen -- het dragen van een straf kan ook heel erg heilzaam zijn -- maar om dat direct te laten volgen door een verblijfsbeëindiging staat op zijn minst open voor debat. Zo zijn er ook slachtoffers van mensenhandel of mensen die anderszins in verkeerde afhankelijke situaties terecht zijn gekomen. Wat mijn fractie betreft moet er binnen grenzen enige ruimte zijn om het geheel van de problemen van deze mensen in ogenschouw te kunnen nemen.

De ChristenUnie kijkt vanuit genoemd perspectief naar de voorstellen van het kabinet. De voorstellen die worden gedaan zijn absoluut een aanscherping van de huidige glijdende schaal. Ik loop ze kort langs. Het eerste punt is de hardere aanpak van ernstige delicten. Het gaat om een aantal zeer ernstige misdrijven die de rechtsorde ernstig schokken, zo staat in de brief. Als ik het goed begrijp zal een veroordeling langer doorwerken in de glijdende schaal door de vermenigvuldiging met de factor twee. De vraag is wel hoe hier in de praktijk mee wordt omgegaan als iemand na vijftien jaar meer Nederlander is dan iets anders. Zijn er dan ook nog serieuze uitzetopties? Wij kunnen wel de verblijfsvergunning afnemen, maar waar moet diegene dan heen? Wij steunen op zich dat men van bepaalde heel zware misdrijven, er zijn er al weer een aantal langsgekomen, langer last heeft als het gaat om de verblijfsstatus.

Het tweede punt is de verlenging van de periode voor cumulatie van straffen en maatregelen. De grens van vijf jaar waarna met een soort schone lei wordt begonnen, wordt weggenomen. Straffen kunnen ook na die vijf jaar worden opgeteld. Ik begrijp dat de maatregel er is zodat vreemdelingen die veel met justitie in aanraking komen geen risicotaxatie kunnen maken van de gevolgen voor hun verblijfsvergunning. De veroordelingen die in de loop van vijf jaar worden opgebouwd, kan men zo interpreteren dat iemand zeer regelmatig met justitie in aanraking komt. Als iemand na vijf jaar nog steeds een serieuze criminele carrière nastreeft, hoeven wij daar in ieder geval geen gelegenheid voor te bieden. Het is dus goed dat dan de mogelijkheid blijft bestaan om de verblijfsvergunning in te trekken. De glijdende schaal voor veelplegers stelt ons voor een vraag. Het is goed te verdedigen dat notoire veelplegers eerder geconfronteerd kunnen worden met de gevolgen voor het verblijf. Ik vraag wel aan de bewindspersonen wat de herkomst is van het aantal van vijf delicten. Zeker als het gaat om een aantal kleinere delicten kunnen de omstandigheden waar ik al eerder bij stilstond een rol spelen. Willen de bewindspersonen daarom ingaan op de proportionaliteit van dit voorstel? Bij het toepassen van de glijdende schaal bij minderjarigen gaat het om het toevoegen van geweldsmisdrijven aan de uitzonderingsgevallen conform de opiumdelicten. Hoe moet ik dit precies interpreteren? Hoe ernstig moeten deze delicten zijn en wat is de maat die daarvoor zal gelden?

Mijn laatste punt is de verbetermaatregelen en het vaker toetsen. Die vraag is al gesteld door de heer Van der Staaij en naar ik begrijp ook door mijn voorgangers, een heel aantal jaren geleden. Wij hebben die glijdende schaal, wij spreken over aanscherping, maar hij wordt zo bar weinig getoetst. Ik geloof nog niet eens in een kwart van de gevallen. Waarom werd dat in het verleden niet gedaan en wat is er voor nodig om dit wel standaard te gaan doen? Het lijkt toch de meest normale zaak om als iemand weer eens bij de IND komt voor verlenging of een nieuw document even te bekijken wat er de afgelopen jaren is uitgevoerd? Hoe moeten wij ons dit voorstellen bij de uitvoering, want als het blijkbaar zo'n probleem is, wil ik graag horen of er bepaalde organisatorische dingen zijn waar wij tegenaan kunnen lopen.

Bijdrage Ed Anker debat modernisering gevangeniswezen

Fri, 05 Feb 2010 11:43:07 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Op de agenda staan enkele heel verschillende onderwerpen. Daaruit heb ik er een aantal gekozen. Als eerste ga ik in op de medische diensten in de penitentiaire inrichtingen. Het is goed dat naar aanleiding van inspecties van de IGZ door de geïnspecteerde inrichtingen een plan van aanpak is ingediend. De geïnspecteerde inrichtingen kwamen naar voren uit de risicoscan die eerst werd uitgevoerd. Hoe zit het echter met de niet-geïnspecteerde inrichtingen? Hoe leren zij van de les die uit rapport naar voren komt? Beter gezegd, hoe worden zij aangezet tot het verbeteren van knelpunten? Een ander punt hebben wij vorige week ook al even gewisseld bij het AO over vreemdelingenbewaring. Ik kom daar toch nog even heel specifiek op terug, omdat dit onderwerp nu hier op de agenda staat. Het betreft de gang van zaken in vreemdelingenbewaring. Het is volgens mij een regel dat gedetineerden een medische check krijgen als ze binnenkomen. Hoe wordt daar precies mee omgegaan in de vreemdelingenbewaring, zeker als het gaat om mensen die in feite niets gedaan hebben? Die verwachten misschien ook niet dat zij in detentie worden genomen. Hoe gaat een en ander als er paniek is, of als er verschillen zijn in taal en cultuur? Op welke manier komen die mensen aan de medische zorg die zij nodig hebben? Ik noem nog even het voorbeeld van diegene die in vreemdelingenbewaring werd genomen en een aantal dagen zonder aidsremmers bleef zitten, terwijl hij deze wel nodig had. Uiteindelijk is een en ander gelukt, maar daar was wel veel werk voor nodig. Kan of wil de staatssecretaris garanderen dat het niet voorkomt dat vreemdelingen in bewaring verstoken blijven van de benodigde medische zorg? Ik kom op het onderwerp van de vrijwilligers. Daar heeft de staatssecretaris een redelijk kort briefje over geschreven. Naar mijn idee was dat naar aanleiding van een vraag van de heer Van der Staaij en mevrouw Van Velzen bij de Justitiebegroting. Zoals ik het briefje -- en dat bedoel ik niet denigrerend -- heb gelezen, is het in ieder geval een erkenning van het waardevolle werk dat vrijwilligers gaan doen. Als ik het goed begrijp, is het tevens een aankondiging van een redelijk uitgebreide gespreksronde met verschillende vrijwilligersorganisaties om te kijken hoe we elkaar meer tot een hand en een voet kunnen zijn. Ik heb daar twee vragen bij. Wat verwacht de staatssecretaris precies van de gesprekken die ze gaat voeren? Is er ook ruimte voor de vrijwilligersorganisaties om zelf aan te geven waar zij behoefte aan hebben en waar zij denken dat zaken beter kunnen? Het betreft natuurlijk wel mensen die heel erg betrokken zijn bij de gedetineerden. Op die manier zien zij ook heel veel over hoe een en ander gaat in zo'n instelling. Bij het laatste onderwerp, de gratieprocedure voor levenslanggestraften, wil ik vrij lang stilstaan. Het is een ingewikkeld onderwerp en daarom heb ik daar een aantal vragen over. De brief waarin de staatssecretaris ingaat op de gratieprocedure en de wijzigingen in de tenuitvoerlegging van de levenslange gevangenisstraf, heb ik met interesse gelezen. Het forum "Humane tenuitvoerlegging van de levenslange gevangenisstraf" is bij de ChristenUnie op bezoek is geweest, maar ik vermoed bij meer partijen achter deze tafel. Mijn fractie vindt het een ingewikkeld ontwerp. Het is een moeilijke materie. Ik ben blij dat de staatssecretaris op een meer op de doelgroep toegesneden wijze inhoud gaat geven aan het verblijf van levenslanggestraften in een penitentiaire inrichting. Ook levenslange gevangenisstraf moet immers humaan ten uitvoer worden gelegd. Dat voor elke levenslanggestrafte een persoonlijk detentieplan wordt opgesteld, is dan ook een goede stap. Kan de staatssecretaris aangeven wat daarbij mogelijk is om te komen tot een zinvolle dagbesteding? Ook voor de fractie van de ChristenUnie geldt dat levenslang in beginsel levenslang is. Om te kunnen spreken van een humane bejegening, moet er volgens het Europees Hof voor de Rechten van de Mens niet alleen juridisch maar ook feitelijk enig perspectief op vrijheid zijn. De staatssecretaris stelt zich op het standpunt dat de mogelijkheid van gratie een veroordeelde een voldoende perspectief biedt op vrijlating. Toch roept de brief van de staatssecretaris op dit punt nog wel een aantal vragen op. De staatssecretaris stelt dat met het in 2005 verhogen van het maximum van de tijdelijke gevangenisstraf van 20 naar 30 jaar het verschil met levenslang minder groot is geworden. Volgens haar maakt de rechter meer dan voorheen een weloverwogen keuze voor een levenslange gevangenisstraf. Wat betekent dit echter voor de groep van levenslanggestraften die vóór deze wetswijziging onherroepelijk veroordeeld zijn? Klopt het dat dit 27 van de 28 onherroepelijk veroordeelden betreft? Was een en ander dan minder weloverwogen, omdat de keuze ging tussen een straf van feitelijk 13,4 jaar -- 20 jaar met strafvermindering, zoals we dat toen nog hadden -- en levenslang? Graag ontvang ik daar een toelichting op. Verder zou ik de staatssecretaris willen vragen op welke wijze in de ons omringende landen met de tenuitvoerlegging van levenslang wordt omgegaan. Ik maak even een uitstapje naar een heel andere, maar toch enigszins vergelijkbare situatie. Vanochtend hadden we een debat over de fusietoets in het onderwijs en daar gaan we vanavond nog even mee door. Daarin kwam de vraag aan de orde of in plaats van de minister niet een onafhankelijke instantie zou moeten toetsen. In dit geval ging het erom of scholen mogen samengaan. Om het risico van politieke motivatie te beperken, zal de minister zich volgens dit wetsvoorstel in alle gevallen laten adviseren door een onafhankelijke commissie. Waar de minister voornemens is af te wijken van dit advies zal hij dit slechts gemotiveerd kunnen doen. Daarenboven staat een bezwaar- en beroepsmogelijkheid open voor de belanghebbenden die zich niet kunnen vinden in de beslissing van de minister. Het betreffen stuk voor stuk waarborgen die bij de gratieverlening op dit moment ontbreken. Ik begrijp dan ook wel dat het forum "Humane tenuitvoerlegging van de levenslange gevangenisstraf" de vraag opwerpt of de positie van degene die de beslissing neemt niet politiek te kwetsbaar is. Graag ontvang ik daar een reactie op van de staatssecretaris. Het is, zoals gezegd, een moeilijk ontwerp. De ChristenUnie-fractie heeft het er uitgebreid over gehad. Er kwamen daar best wel wat emoties los. Voor mijn fractie is haar geloof daarin ook een heel belangrijke leidraad. Het is een moeilijke vraag over hoe je humaan moet omgaan met mensen die een samenleving zo veel kwaad hebben aangedaan. Zij moeten hun verantwoordelijkheid nemen en daarmee hun straf dragen. Door al die emoties heen staat de ChristenUnie-fractie voor de vraag hoe ook met deze mensen op een menselijke manier om moet worden gegaan. Het forum "Humane tenuitvoerlegging van de levenslange gevangenisstraf" heeft de vraag neergelegd om een toetsmoment te doen, ik meen met 20 jaar. Ik ben er nog niet helemaal van overtuigd of dat het beste idee is. Ik kan mij echter wel voorstellen dat -- als er na 20 jaar zo'n moment aankomt -- de gedetineerde iets heeft om naartoe te leven. Diegene heeft dan op zijn minst iets om zijn best voor te doen en om verbetering te tonen binnen de beperkte mogelijkheden die hij heeft in een gevangenis. Ik neem aan dat niet de bedoeling is dat levenslang 20 jaar wordt en dat daarmee de kans heel groot is dat je na 20 jaar van je straf af bent. Het toetsmoment kan sec ontzettend veel betekenen voor zo'n gedetineerde. Zou de staatssecretaris dat voorstel van het forum toch nog eens een keer goed willen bekijken om een goed debat in de Kamer op dat onderwerp mogelijk te maken? Ik zou heel graag willen dat de staatssecretaris het beschouwt, maar ook bespreekt met een aantal instellingen. Dat kan de Raad van Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming zijn, de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak, maar ook heel expliciet een organisatie als Slachtofferhulp Nederland. Die heeft er immers ook alle belang bij. Ik wil daar graag een reactie op van de staatssecretaris.

De heer Jager (CDA): Ik onderschrijf datgene wat de heer Anker zei over de inzet van vrijwilligers binnen het gevangeniswezen. Ik heb daar eigenlijk nog wel een vraag bij naar aanleiding van het volgende. Vrijwilligers kunnen een belangrijke rol vervullen bij de overgang van de detentie naar de samenleving. Met name de geestelijke verzorging speelt daarin een heel nadrukkelijke rol. Daar hebben we wel eens vaker over gesproken. Is de heer Anker het ook met mij eens dat goed vrijwilligersbeleid zo weinig mogelijk of geen beleid is? Dat is juist ook om die vrijwilligers die ruimte te geven. Je moet hen niet gaan afrekenen op allerlei prestatie-indicatoren. Die mensen doen het immers vrijwillig. Kan de heer Anker deze mening met mij delen?

De heer Anker (ChristenUnie): De Kamer is heel erg goed in het bedenken van regel, maar dat moet zij proberen zo min mogelijk te doen. Dat is altijd een bijzondere opmerking binnen de vaste commissie voor Justitie. Ik ben dat van harte eens met de heer Jager. Ik hoor echter ook vaak, dat er veel goede of enthousiaste ideeën leven onder vrijwilligers. Laatstgenoemden vinden het heel moeilijk om die ideeën kwijt te kunnen. Regels en verordeningen zijn dan het meest verkeerde wat je kan doen. Ik zou het echter heel fijn vinden als die mensen ook dat enthousiasme kwijt kunnen en niet telkens de deksel op de neus krijgen, waardoor ze langzamerhand wat teleurgesteld raken. Dat was mijn intentie.

De heer Teeven (VVD): Ik heb die stukken van het forum ook gelezen. Ik heb ook met Slachtofferhulp gesproken. We hebben in Nederland natuurlijk een rechter die die levenslange gevangenisstraf uitspreekt. Is de heer Anker ervoor dat we naast die rechter een tweede onafhankelijke instantie die toets laten doen? Bij gratieverzoeken wordt, behalve het Openbaar Ministerie, ook de rechter om advies gevraagd. Het betreft dan de rechter die de straf heeft uitgesproken en daar dan ook wat van moet vinden. Die procedure is natuurlijk verankerd. De heer Anker geeft aan dat het voor zijn fractie nog niet vaststaat, maar dat er wel wat voor te zeggen is. Zo vat ik zijn betoog een beetje op. Dan creëer je dus naast die rechter, die die straf heeft uitgesproken en ook toetst bij gratie, nog een instituut. Zouden we dat nou wel moeten doen? Zouden we het niet gewoon bij de rechter moeten laten -- ook als het gaat om dat gratieverzoek -- en daarmee basta? In die zin spreekt het standpunt van de staatssecretaris mij tot nu toe meer aan dan het betoog van de heer Anker.

De heer Anker (ChristenUnie): Ik begrijp dat wel. Het was misschien wel wat verwarrend dat ik die fusietoets erbij haalde. Ik zal dat niet meer doen. De kritiek van het forum is dat de minister uiteindelijk de knoop moet doorhakken. We hebben niet heel veel ervaring met gratieverzoeken op dit moment. Althans, niet met gratieverzoeken die zijn toegewezen. Ik sta er heel erg open voor de wijze waarop dat soort dingen zouden moeten worden gedaan. Ik kan mij voorstellen dat het niet verstandig is om daar weer een aparte club op te zetten. Ik denk dat de rechter daar een belangrijke rol in speelt, al is het maar omdat de rechter in eerste instantie de straf ook heeft uitgesproken. Ik ga daar een heel eind met de heer Teeven in mee. Tegelijkertijd moeten we wel tegemoet komen aan het bezwaar, dat -- omdat het gratieverzoek uiteindelijk bij de minister ligt -- het altijd wel een zweem houdt van enige politieke willekeur. Daar moeten we volgens mij ook voorzichtig mee zijn. Daar wil ik vooral van af. We zijn er echter nog lang niet aan toe om te bekijken hoe we dat precies gaan doen. Ik vind het eerst belangrijk dat het principe van dit idee, dat het forum "Humane tenuitvoerlegging van levenslange gevangenisstraf" ons heeft aangedragen, iets meer voldragen tot ons komt en dat we het daar eens goed over kunnen hebben. Daarom wil ik ook heel graag formeel de reacties van een aantal belanghebbendenorganisaties.

Mevrouw Bouwmeester (PvdA): Ik wil eerst graag een compliment maken aan mijn collega van de ChristenUnie voor de manier waarop hij dit heel ingewikkelde en zware onderwerp benoemt. Tegelijkertijd zegt hij dat we niet in een soort pavlovreactie moeten schieten, maar dat we daar een goed, rustig debat over moeten voeren. Het gaat hier immers over mensen die iets heel ergs hebben gedaan en straf verdienen. Het blijven echter ook mensen die op een humane manier ergens moeten verblijven. Toch heb ik een vraag en ik hoop dat de heer Anker daar in algemene termen op kan antwoorden. Hij heeft de optie geopperd waarbij sprake is van een apart instituut dat daarover beslist. Het is ingewikkeld als de minister dat moet doen. Wie zou dat dan moeten doen? Vindt de heer Anker dan niet dat ook het slachtoffer daar eventueel een rol in zou kunnen spelen?

De heer Anker (ChristenUnie): We hebben vreselijke debatten moeten voeren over mensen als Saban B. Toen hebben we het er ook over gehad dat het heel belangrijk zou zijn dat de eventuele risico's die slachtoffers lopen worden meegenomen. Tegelijkertijd voeren wij hier ook heel voorzichtige debatten over de positie van de slachtoffers in het strafproces. Het is goed dat uiteindelijk een slachtoffer niet de straf uitspreekt, maar dat een onafhankelijke rechter dat doet. Ik denk wel dat de belangen van slachtoffers enorm zwaar moeten worden meegewogen. Dat ben ik van harte eens met mevrouw Bouwmeester. Het kan betekenen dat het slachtoffer -- als dat nog in leven is -- gehoord moet worden. Ik denk dus wel dat daar absoluut een belangrijke rol is weggelegd. Het forum geeft zelf ook aan dat er risicoinventarisatie moet worden gedaan. Er moet rekening worden gehouden met hetgeen je de samenleving aandoet als zo'n persoon weer terug zou komen. Ik zeg ook helemaal niet dat die mensen terug zouden moeten komen in de samenleving. Voor henzelf zou het echter wel heel veel betekenen als daar een heel kleine mogelijkheid toe is.

Mevrouw Azough (GroenLinks): Ik ben het volledig eens met de heer Anker dat we op een later moment misschien verder over dit onderwerp moeten doorpraten, misschien met nog wat meer informatie en een iets uitgebreidere brief van de staatssecretaris. Het Hof heeft besloten dat het beleid zoals het in Nederland gevoerd wordt wel degelijk aan de Europeesrechtelijke verdragen voldoet. Maar is het gratiebeleid de facto ook gratiebeleid? Is de heer Anker het met mij eens dat de staatssecretaris specifiek moet bekijken of dat gratiebeleid in concreto openingen biedt tot gratie?

De heer Anker (ChristenUnie): De klacht van onder andere ook het forum is dat het er enigszins op lijkt dat het gratiebeleid in Nederland op slot zit. Een reden zou kunnen zijn dat een en ander politiek heel erg kwetsbaar wordt op het moment dat je de minister daarvoor in positie brengt. Ik vind het prima als de staatssecretaris daarnaar kijkt: dat lijkt mij heel goed. Het gaat er uiteindelijk om dat we niet de situatie krijgen waarin mensen zeggen: "Het maakt me niet uit of ik nog eet of drink. Ik ben min of meer al dood. Laat mij hier maar liggen." Dat zijn de verhalen die het forum mijn fractie vertelt. Ik vind dat wel heel heftige verhalen. Ik ben het ook wel met de heer Teeven eens dat je moet voorkomen dat je tegen zo'n gevangenisstraf aanloopt. Ik heb ook duidelijk gezegd dat je verantwoordelijkheid voor je daden moet dragen. In sommige gevallen betekent dat ook, dat je een levenslange gevangenisstraf te verduren hebt. Ook wij zijn als samenleving en beschaving geroepen om op een humane manier met deze mensen om te gaan.

Mevrouw Azough (GroenLinks): Uit het antwoord van de heer Anker blijkt dat hij eigenlijk af wil van het gratiebeleid -- of dat hij daar in ieder geval over denkt -- aangezien het per definitie gekoppeld is aan de persoon van de staatssecretaris of de minister.

De heer Anker (ChristenUnie): Je zou moeten kijken of je dat gratiebeleid aan iemand anders zou kunnen geven of dat je het in ieder geval onafhankelijker zou kunnen maken van politieke winden die er waaien.

Bijdrage Ed Anker debat wijziging Rijkswet Nederlanderschap

Wed, 03 Feb 2010 13:13:03 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Vorig jaar januari spraken wij in een algemeen overleg over de hoofdlijnen van de wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap. Die wetswijziging zijn wij nu aan het bespreken. In diezelfde week hebben wij ook het wetsvoorstel over een verklaring van verbondenheid besproken. Nu bespreken wij in het begin van een nieuw jaar wederom de wijzigingen in de Rijkswet op het Nederlanderschap. Het Nederlanderschap en het hebben van meerdere nationaliteiten zijn belangrijke onderwerpen. Het is dan ook helemaal niet verkeerd dat de Tweede Kamer daar jaarlijks grondig bij stilstaat. Daarbij zijn het ook emotionele onderwerpen. Het is een belangrijk gegeven jezelf verbonden te weten met de Nederlandse samenleving. Dat is een samenleving met een bepaald karakter, een waardengemeenschap.

Nationaliteit is geen vrijblijvende kwestie alsof het om een abonnement op een krant zou gaan of een of ander leuk blad. Er zijn waardevolle rechten verbonden aan de Nederlandse nationaliteit en ook bepaalde plichten. In zijn algemeenheid spreekt de ChristenUnie-fractie graag over burgerschap, wat neerkomt op een betrokken deelname aan de samenleving. Uitgaande van die verbondenheid met een land is het goed te verdedigen dat de Rijkswet op het Nederlanderschap uitgaat van de hoofdregel dat er sprake is van één nationaliteit. Ook geeft het juridisch de nodige duidelijkheid, zeker wanneer er uit de andere nationaliteit bepaalde verplichtingen voortkomen. Een belangrijke nuance wil ik daar wel bij maken. In de Kamer wordt wel eens gesproken op een toon alsof iedereen met meerdere nationaliteiten een soort potentiële landverrader is omdat er een enorm loyaliteitsconflict zou zijn met de Nederlandse samenleving.

Een dubbele nationaliteit zou gelijkstaan aan een dubbele loyaliteit. Aan die verdachtmakingen doet de ChristenUnie niet mee. Om het maar concreet te maken, wij hebben inmiddels een aantal prima politici en bestuurders in Nederland dat om verschillende redenen in het bezit is van meerdere nationaliteiten. Dat heeft hen er niet van weerhouden om zich met heel veel energie in te zetten voor de Nederlandse samenleving. Zij zijn in hun werk en leven juist een voorbeeld van loyale Nederlanders. Van een loyaliteitsbreuk mag je pas spreken als die zich echt manifesteert in daadwerkelijk handelen tegen essentiële belangen van het Koninkrijk. Ten overvloede merk ik op dat het bezit van de Nederlandse nationaliteit, of je die al bij je geboorte hebt of later verkrijgt, niet automatisch betekent dat iemand een voorbeeldburger is.

Het wetsvoorstel dat wij nu bespreken, is er gekomen nadat een vorig wetsvoorstel aangaande het Nederlanderschap werd ingetrokken. Mijn voorgangster op dit onderwerp, Tineke Huizinga-Heringa, heeft daarin een belangrijke rol gespeeld, doordat het door haar ingediende amendement zich moeilijk leek te verhouden tot het wetsvoorstel. Daarom is uiteindelijk de definitieve stemming afgeblazen. Met haar amendement heeft zij destijds de verplichting om afstand te doen van andere nationaliteiten in verhouding willen brengen tot de eventuele negatieve gevolgen voor de persoon in kwestie. Dat deed zij overigens al vanuit de zeer gematigde verwachtingen over het nut van het toenmalige voorstel.

Wij spreken vandaag over een wetsvoorstel met een nuchtere lijn als het gaat om het Nederlanderschap waarin een aantal zaken wordt geregeld. De belangrijkste wijziging is wat de ChristenUnie betreft, de wijziging in artikel 14, waarin wordt geregeld dat ook veroordeelden van bepaalde misdrijven het Nederlanderschap kunnen verliezen. Dat is een belangrijke verbetering in vergelijking met het vorige voorstel. Deze mensen hebben in hun daden laten zien geen enkele prijs te stellen op de Nederlandse samenleving. Sterker nog, zij willen die samenleving ten gronde richten. Er is geen enkele loyaliteit met het Koninkrijk. Zij willen er niet bij horen. Dan is het ontnemen van de Nederlandse nationaliteit meer dan logisch. Er is zelfs een goede vergelijking te maken met mensen die in dienst treden van een vijandige krijgsmacht. Het is ook zuiver om dat geen straf te laten zijn, maar een ordemaatregel. Het eventuele verlies van de nationaliteit hoeft geen rol te spelen bij de strafbepaling.

Ik heb daarover nog wel een vraag. Bij de bestudering van het wetsvoorstel voor deze bijdrage zijn wij erop gestuit dat het werven voor de gewapende strijd tegen Nederland of het werven voor een vreemde krijgsmacht buiten toestemming van de koningin om, niet valt binnen de bepalingen waarmee men zijn Nederlandse nationaliteit zou kunnen verliezen. Al het andere, zoals terroristische misdrijven, voorbereidingshandelingen et cetera, valt daar wel onder, maar het werven voor de gewapende strijd niet. Toch hebben wij in de afgelopen jaren weleens gehoord dat ook in Nederland mensen worden benaderd om bijvoorbeeld richting Afghanistan of Jemen te gaan voor een terroristenkamp. Hoort dat er eigenlijk ook niet in? Wij zijn ermee aan de gang geweest en zijn al bezig om een amendement erover voor te bereiden, maar ik wil er eigenlijk allereerst een reactie van de minister op. Is het een omissie? Had het erin moeten staan? Is het vergeten of is er een heel goede reden waarom dat er niet in staat? Het is overigens goed om te benadrukken dat wij mensen niet stateloos burger kunnen maken. Elk land is verantwoordelijk voor de berechting van zijn eigen veroordeelden. Wij moeten niet het beeld creëren dat wij mensen rücksichtslos hun nationaliteit kunnen ontnemen.

De uitbreiding van de afstandsverplichting voor degenen voor wie de andere nationaliteit nauwelijks nog enige betekenis heeft, kunnen wij steunen. Het argument dat zij zich primair zullen beroepen op hun recht als Nederlander is daarbij voor ons belangrijk. Als iemand van kinds af aan in Nederland verblijft, is dat begrijpelijk en ook redelijk. Ik vraag de minister nog wel hoe wij de zinsnede "tenzij dat redelijkerwijs niet kan worden verlangd" precies moeten duiden.

Ik sluit mij aan bij de woorden van de vorige spreekster over de latente Nederlanders. Het is goed dat dit eindelijk geregeld wordt in dit wetsvoorstel.

Ik kom tot een afronding. Mijn fractie steunt dit wetsvoorstel. Er wordt in geregeld wat moet worden geregeld. Tegelijkertijd moeten wij ook nu constateren dat wij met deze wijzigingen niets doen aan landen die vast blijven houden aan hun burgers, zoals Marokko doet. De bemoeienis van dat land wordt door sommige Marokkaanse Nederlanders als uiterst vervelend ervaren. Ook kan juist daar de nationaliteitskwestie de integratie belemmeren. Uit eerdere debatten begreep ik dat ook Marokko wil dat de Marokkaanse Nederlanders goed integreren. Er is nogal eens wat diplomatiek verkeer geweest de laatste tijd. Die opstelling van het land verwart mij dan ook. Dit zal voorlopig nog wel een kwestie blijven van diplomatie, maar misschien is het een goed moment om aan de minister te vragen of op dat punt alweer wat vorderingen te melden zijn.

Bijdrage Ed Anker debat wet kinderopvang (onderwijsachterstandenbeleid)

Wed, 03 Feb 2010 11:48:02 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Ik zal er geen uur van maken, zoals ik speels gebaarde. Ik denk dat ik er met een minuut of zeven wel zal zijn. Maar het is wetgeving, dus je weet het nooit.

De voorzitter: Daarom willen het ook zo graag al van tevoren weten. Dan kunnen we het plannen.

De heer Anker (ChristenUnie): En dan krijg je inenen vijftien aanvragen voor een spoeddebat voor je kiezen.

Ik zal het over de wet hebben. Op het eerste gezicht zou je niet zeggen dat peuterspeelzalen een kwaliteitsimpuls nodig hebben. Elke dag weer gaan heel veel kinderen er met plezier heen. Peuterspeelzalen hebben enthousiaste en betrokken leidsters en -- daar ga ik nog steeds van uit -- leiders die zich met hart en ziel voor deze kinderen inzetten. Mijn inschatting is dat dit ook zeker niet zal veranderen. Er zijn echter wel kaders nodig om de kwaliteit en veiligheid te borgen. Dit wordt via deze wet bereikt door onder meer vast te leggen dat de risico's bij de opvang van kinderen worden erkend en aangepakt en door eisen te stellen aan de expertise van leidsters en aan de groepsgrootte. Daarnaast moet de voor- en vroegschoolse educatie steeds meer op het gewenste niveau komen, hoofdzakelijk om taalachterstanden aan te pakken. Elk kind moet een goede start op de basisschool kunnen maken.

Het doelgroepbereik is nog een zorgpunt. Vergroting van het aanbod kan helpen om het bereik te vergroten. Ook de hoogte van de ouderbijdrage en afspraken over werving en toeleiding spelen daarbij een rol. De ChristenUnie heeft nog wel een aantal kanttekeningen en vragen, bijvoorbeeld over het voortbestaan van en de diversiteit in het peuterspeelzaalaanbod en over de keuzevrijheid van ouders in de toekomst. Daarnaast heb ik vragen over de eisen die gemeenten aan een school kan stellen en de rol van de doorzettingsmacht daarbij. Bovendien heb ik al eerder aandacht gevraagd voor prestatiedruk op kleuters. Kinderen op deze leeftijd verdienen geen achterstand op leeftijdsgenoten, maar moeten ook niet overbelast worden met eisen.

Eerst spreek ik over de peuterspeelzalen. Voor de ChristenUnie is het van belang dat ouders de mogelijkheid houden om te kiezen voor het voorschools aanbod dat bij hun voorkeur past. Veel ouders die in deeltijd werken of thuis blijven vanwege zorg voor het gezin kiezen bewust voor het peuterspeelzaalwerk. In de schriftelijke ronde heb ik expliciet gevraagd naar die keuzevrijheid van ouders. De staatssecretaris antwoordde dat peuterspeelzalen en kinderopvang inhoudelijk meer naar elkaar toegroeien, maar dat de vorm en de financiering verschillend blijft. Wat bedoelt de staatssecretaris met het inhoudelijk naar elkaar toegroeien? Heeft dit alleen betrekking op de vve? Hoe zit het met het karakter van de peuterspeelzalen? De ChristenUnie vindt het belangrijk dat de diversiteit in stand blijft. Harmonisatie van richting en inrichting en van de eigenheid van peuterspeelzalen moet expliciet worden uitgesloten. Over het voortbestaan van peuterspeelzalen bestaan veel zorgen. Het peuterspeelzaalwerk staat onder druk, vooral in de kleinere kernen. De Raad van State stelt vragen bij het neveneffect voor peuterspeelzalen van het verhogen van de kwaliteitseisen. Wat voor extra druk levert dit nu op?

Voor de komende tijd heeft de staatssecretaris extra geld vrijgemaakt om peuterspeelzalen financieel te ondersteunen. Mijn zorg gaat echter uit naar de langere termijn. Wat gebeurt er als gevolg van de kwaliteitsimpuls op lange termijn met de ouderbijdrage met name voor het ongesubsidieerd peuterspeelzaalwerk? Het is bovendien een lokale keuze om peuterspeelzaalwerk stop te zetten, aldus de staatssecretaris. Die keuze ligt de komende tijd helaas steeds meer voor de hand. Wanneer financiën leidend worden, is het voor gemeenten verleidelijk om geen prioriteit meer te geven aan het behouden van het peuterspeelzaalwerk. Daar gaat onze zorg naar uit. Kan de staatssecretaris nader toelichten hoe zij dit scenario wil voorkomen? Hoe houdbaar is het akkoord dat met de VNG in april 2008 is afgesloten wanneer gemeenten daadwerkelijk moeten gaan bezuinigen?

Wanneer het peuterspeelzaalwerk verdwijnt, wordt ook de keuzevrijheid van ouders een stuk kleiner. De ChristenUnie wil niet dat er een keuze aan ouders wordt opgedrongen. Het is daarbij ook van belang dat peuterspeelzalen laagdrempelig blijven. Dat heeft bijvoorbeeld te maken met de hoogte van de ouderbijdrage, maar ook met hetgeen je ouders aanbiedt in het kader van voorschoolse educatie. Het is voor gemeenten bijvoorbeeld verleidelijk om kinderen vanwege financiering uit de kinderopvangtoeslag niet in een peuterspeelzaal terecht te laten komen. Daarmee wordt naar mijn smaak al te veel gestuurd op de keuze van ouders. Wij moeten ook rekening houden met de kennis die bijvoorbeeld allochtone ouders hebben over toeslagen, ouderbijdragen et cetera. Kunnen zij hun weg daar wel in vinden? Laagdrempeligheid moet ook gegarandeerd blijven voor niet-doelgroepkinderen. Ik wil in het licht van deze punten aan de staatssecretaris vragen wat haar visie op de lange termijn is op het peuterspeelzaalwerk en de keuzevrijheid die daarmee is gemoeid.

Met betrekking tot vroegschoolse educatie stuurt de wet op het behalen van resultaten. Weliswaar is het aan de school om middelen en methoden te ontwikkelen om achterstanden bij kinderen tegen te gaan, maar op het gebied van resultaten wordt de school wel afgerekend. De Raad van State maakt echter kritische opmerkingen over het toezicht op vroegschoolse educatie. De Inspectie van het Onderwijs kan namelijk wel degelijk van de school vragen om zich over de inhoud van programma's te verantwoorden, aldus de Raad van State. Hij noemt dit zelfs een verruiming van de toezichtbevoegdheden van de inspectie. Hoe wordt uitgesloten dat de inspectie inhoudelijk gaat toetsen?

Daarnaast richt de wet zich met name op taalachterstanden. Het vve-aanbod kan echter breder zijn. De gemeente heeft beleidsvrijheid om de doelgroep te bepalen voor vroegschoolse educatie. Hoe wordt toch gewaarborgd dat de doelgroep wordt vastgesteld op het kenmerk "taalachterstand"? Dat sluit ook aan bij de kanttekeningen die ik heb op het punt van de doorzettingsmacht. Ik vraag mij bijvoorbeeld af waarom het niet toereikend is dat de inspectie resultaten van vroegschoolse educatie toetst. Worden scholen hierdoor niet voldoende aangesproken op hun resultaten? Doorzettingsmacht is een zwaar middel. Waarom acht de staatssecretaris dit toch nodig om een samenhangend onderwijsachterstandenbeleid te bewerkstelligen? Is het daarbij werkelijk nodig om gemeenten hier in stelling te brengen? Het laatste wat wij willen, is dat er een trend wordt ingezet waarbij de gemeenten zich gaan bemoeien met de kwaliteit van het onderwijs. Voor het realiseren van samenwerking is doorzettingsmacht in onze ogen wel een erg zwaar middel. Graag een reactie hierop van de staatssecretaris.

Bijdrage Ed Anker debat Vreemdelingenbewaring

Wed, 03 Feb 2010 13:28:57 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Wij hebben het vandaag over de lelijkste kant van het vreemdelingenbeleid. Ik ondersteun van harte de inspanningen die worden gedaan en die we nog voor het kerstreces hebben besproken om de asielprocedures te verbeteren en om een goede opvang te leveren. Dat is allemaal een goede zaak. Vreemdelingenbewaring is niet mooi en het is niet iets om trots op te zijn dat het soms nodig is. Ik vind het echt een paardenmiddel. Het is een paardenmiddel omdat we mensen hun vrijheid ontnemen, en dat vinden we in dit land erg kostbaar. We ontnemen hen de vrijheid, terwijl ze geen strafbaar feit hebben gepleegd. Dat kan dus in sommige gevallen, daar hebben we ook de wettelijke ruimte voor gecreëerd en daar is Nederland ook niet het enige land in. Je moet daar echter erg terughoudend mee omgaan. Het blijft erg onproportioneel om iemand op te sluiten die niets anders heeft gedaan dan dat hij in Nederland is zonder dat hij hier mag zijn. Zo plat wordt het vaak gezegd, en zo plat is het soms ook. Het is niet proportioneel en daarom moet je je er principieel zorgen over maken en daarom moet je er terughoudend mee omgaan. Ondanks dat het regime anders is dan in een gemiddelde gevangenis, is het nog steeds een gevangenis. Dat zegt de staatssecretaris ook in haar beantwoording in de vele vragen en brieven die we vandaag bespreken. Het blijft gewoon wel een regime dat wij in verband brengen met een gevangenis. Daar reageren mensen op soortgelijke manier op. Mensen voelen zich opgesloten, mensen vrezen de vreemdelingenbewaring en mensen willen het liefst ook zo snel mogelijk weer uit de vreemdelingenbewaring. Het liefst natuurlijk met een ticket voor het land van herkomst, maar soms moeten ze nog een bepaalde procedure afmaken of blijkt dat ze niet terug kunnen. Ze hebben dan soms al maandenlang in de vreemdelingenbewaring gezeten. Ik heb niet een hele serie cijfers over de bejegening in vreemdelingendetentie, maar daar krijgen we af en toe wel vervelende verhalen over te horen. Dat is al van toen ik nog in de gemeenteraad zat in Zaanstad. Daar liggen een aantal detentiepontons in de Isaac Baarthaven in de prachtige, pittoreske Achtersluispolder. Dat is een duurzaam bedrijventerrein, maar daar gaat het niet om. Een van de klachten is dat de detentiecentra nogal vaak uit de loop liggen; dat geldt ook in de Zaanstreek. Daar wonen niet heel erg veel mensen in de buurt. Daarmee is het dus ook niet heel erg goed bereikbaar voor bezoekers. Destijds waren er klachten van een journalist die intern was gegaan in de vreemdelingenbewaring. Het zijn incidenten, maar die incidenten komen wel vaak voor. Ik hoor wel persoonlijke verhalen van mensen die zo hardhandig zijn aangepakt binnen een vreemdelingenbewaring dat er misschien een situatie van paniek is ontstaan of dat mensen angstig worden in een detentiecentrum. Er vinden dus incidenten plaats die vervelende, soms ook fysieke, gevolgen hebben. Dat moeten we niet doen. Ik lees in alles wat de staatssecretaris zegt dat dat absoluut niet de bedoeling is en dat de bejegening binnen de hele vreemdelingenketen een belangrijk aandachtspunt is. We moeten wel blijven onderstrepen dat in de hele vreemdelingenketen die wij hier in Nederland hebben een cultuur heerst dat we met respect omgaan met de mensen die hier zijn. Zeker in vreemdelingendetentie, waar mensen in een zwaarder regime zitten dan dat zij misschien wel verdienen. Dit gezegd hebbende kom ik op vier dingen. Allereerst moet het uitgangspunt zijn dat wij zo min mogelijk vreemdelingenbewaring toepassen. Dankzij de vragen die mijn collega's hebben gesteld is gekeken naar de alternatieven in de landen om ons heen. Het zou mij een lief ding waard zijn als we veel meer gaan zoeken naar alternatieven voor vreemdelingenbewaring. Ik kom daarmee op een concrete vraag. Volgens de brieven wordt telkens getoetst of vreemdelingenbewaring moet worden toegepast. Ik vraag me af hoe die toets eruit ziet. Ik krijg vaak het idee dat het een automatisme is. Er wordt een illegaal aangetroffen, of iemand is aan het einde van zijn procedure, en dus wacht de vreemdelingenbewaring. Zo werkt het heel vaak. Wordt er gekeken welke figuur het is die in detentie terechtkomt, bijvoorbeeld of het iemand is van wie we inderdaad moeten vrezen dat hij kopje onder gaat in de criminele illegaliteit? Is het iemand die van het ene onderduikadres naar het andere gaat? Is het iemand die zich nog aan het beraden is over hoe nu verder? Is het iemand bij wie we kunnen werken aan terugkeer of nog andere dingen kunnen proberen? Hoe ziet die toets eruit? Welke mogelijkheden hebben we vervolgens binnen die toets? Kunnen we dan zeggen dat voor de een wel vreemdelingendetentie zal volgen en voor de ander niet? De PvdA heeft de concrete vraag gesteld over elektronische detentie of elektronisch volgen. Daar antwoord de staatssecretaris op dat het een instrument is om gedetineerden zo veel mogelijk bewegingsvrijheid te geven en dat dat niet de bedoeling kan zijn van bewaring. Voor deze categorie mensen zou je volgens mij het uitgangspunt moeten nemen dat we ze zo min mogelijk vrijheid ontnemen, maar dat we ze wel beschikbaar houden voor terugkeer. Daar is de vreemdelingenbewaring juist voor bedacht. Wij horen verhalen van mensen die heel erg lang in vreemdelingenbewaring zitten. Ik was altijd in de veronderstelling dat er een grens was van een half jaar en dat na dat half jaar vreemdelingenbewaring gekeken moet worden of ermee verder wordt gegaan. Wij horen echter nog steeds verhalen over heel lange termijnen en die termijn lijkt ongelimiteerd. Er wordt binnen de vreemdelingenbewaring gewerkt aan terugkeer. Maar komt er ook niet een moment binnen de vreemdelingenbewaring dat je je moet afvragen of het nog zin heeft? Is het nog proportioneel deze persoon nog zo lang binnen de muren te houden? Mijn laatste punt betreft de jongeren. Het is altijd het uitgangspunt geweest van deze staatssecretaris om geen kinderen in de cel te hebben en ook niet in de vreemdelingenbewaring. Wanneer het gaat om opvang voor gezinnen dan zijn er wel dingen mogelijk. Wij horen nog steeds verhalen over kinderen en jongeren die op een vervelende manier in vreemdelingenbewaring zitten. Wat is op dat punt mogelijk? Is het altijd nodig dat die kinderen en gezinnen er op die manier zitten of kan dat op een betere manier worden gedaan? Een heel specifieke categorie daarin zijn de amv's, die heel erg kwetsbaar zijn als het gaat om mensenhandel. We willen niet dat de kinderen die wij hier even opvang bieden vervolgens opgehaald worden door iemand en dan op de meest vreselijke plaatsen weer opduiken. Dat is een vorm van beschermde opvang, dat gebeurt nu nog veel via justitiële jeugdinrichtingen. Ik weet wel dat er cijfers over zijn, maar is het nog steeds noodzakelijk om dat in de justitiële jeugdinrichtingen te doen?

Dwang tot bekering is inbreuk op mensenrechten

Mon, 21 Dec 2009 13:11:36 +0100

De Dienst Terugkeer & Vertrek (DT&V) van het ministerie van Justitie dwingt een christelijke asielzoekster te scheiden van haar man en zich te bekeren tot de islam. Op deze manier kan zij opnieuw een islamitisch huwelijk sluiten met haar man en uitgezet worden naar Afghanistan. Kamerlid Ed Anker vindt dat de dienst hiermee een inbreuk voorstelt op twee mensenrechten, namelijk vrijheid van godsdienst en de vrijheid om een huwelijk aan te gaan.

SCHRIFTELIJKE VRAGEN

Vragen van het lid Anker (ChristenUnie) aan de Staatssecretaris van Justitie over de berichten ‘Justitie dwingt bekering tot islam af' en ‘Justitie onderzoekt 'alle mogelijkheden' ’.

Heeft u kennis genomen van de berichten ‘Justitie dwingt bekering tot islam af' en ‘Justitie onderzoekt 'alle mogelijkheden'’? 1)

Klopt het in het bericht gestelde, dat aan de familie Qadiri gevraagd is naar de mogelijkheid of wederom via een imam een nieuw huwelijk gesloten kan worden?

Kan het weigeren van meewerken aan het sluiten van een nieuwe huwelijk via een imam, omdat de vrouw christen is, aan betrokkenen worden tegengeworpen in de buitenschuldprocedure?

Kan de staatssecretaris aangeven waarom volgens het bericht, de mogelijkheid tot het sluiten van een islamitisch huwelijk is opengehouden, nu op voorhand duidelijk was dat hieraan in de weg staat dat mevrouw Quadiri zich niet wil bekeren tot de islam of haar christelijk geloof wil verzwijgen wat wel nodig is om een islamitisch huwelijk te kunnen sluiten.

Deelt de staatssecretaris de mening van hoogleraar Peter Rodrigues die in het bericht stelt dat de DT&V hierover de schreef gaat, omdat de dienst een inbreuk voorstelt op twee mensenrechten, vrijheid van godsdienst en de vrijheid om een huwelijk aan te gaan, met als pressiemiddel dat anders niet voldaan wordt aan de voorwaarden voor een verblijf in Nederland.

1) Nederlands Dagblad, 21 december 2009

Bijdrage Ed Anker spoeddebat Noord/Zuidlijn

Fri, 29 Jan 2010 15:59:10 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Ik heb enige tijd geleden kennis mogen maken met onze lijsttrekker in Amsterdam voor de gemeenteraadsverkiezingen, Hugo Scherff. Hij zit daar nog niet in de gemeenteraad, maar ik geloof dat ik vandaag een beetje kan gaan vertellen hoe het daar ongeveer zal zijn, want wij zijn toch echt met een heel erg Amsterdams debat bezig.Het is ook wel heel erg raar. Ik heb hier het rapport. Dat heb ik gekregen van de raadsgriffie van de gemeente Amsterdam.De gemeenteraad van Amsterdam zal daarover op z'n vroegst op 6 januari spreken. Ik vind dat heel verstandig, want deze 500 pagina's lenen zich er uitstekend voor om goed te worden doorgeploegd met daarbij een koud oliebolletje. Toch voeren wij daarover hier vandaag om een of andere reden een debat. Het zou de Tweede Kamer veel beter passen om de lokale democratie eerst haar werk te laten doen. Desalniettemin staan wij hier en de staatssecretaris heeft ons een korte, maar absoluut krachtige brief gestuurd. Ik vind het goed dat zij nadrukkelijk zal bekijken of de aanbevelingen van de commissie-Veerman worden geïmplementeerd. Het is goed dat zij erop let dat de rijksgelden goed worden besteed zoals is afgesproken. Daarover hadden wij natuurlijk allemaal onze zorgen. Deze zullen wij de komende tijd ook nog wel even houden, dus het is goed dat zij op dat punt de vinger aan de pols houdt. Ik ben wel benieuwd hoe zij dat zal doen.

Nogmaals, ik lever een vrij korte bijdrage. Het is een raar debat. Wij spreken nu over wel of geen bijdrage aan Amsterdam terwijl Amsterdam zelf nog helemaal niets heeft gevraagd. Er is geen enkele reden om daarop nu al in te gaan. Ik krijg graag een bevestiging van de staatssecretaris dat dit inderdaad niet aan de orde is. Het moge duidelijk zijn dat de eerste verantwoordelijkheid voor de financiële problemen in dit project bij de gemeente Amsterdam ligt. Wij moeten die verantwoordelijkheid hier op dit moment niet overnemen en daarmee de lokale democratie verstoren.

Bijdrage Ed Anker debat Homo-emancipatiebeleid

Fri, 29 Jan 2010 15:11:02 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Ik wil graag beginnen met het maken van een compliment aan de minister. Het deed mij erg goed om vorige maand in het Nederlands Dagblad een foto te zien van minister Plasterk die op de open dag van ContrariO in gesprek was met christelijke homo’s. In het begeleidend schrijven meldde de minister zich thuis te voelen bij deze gereformeerde vereniging. Ik ben eerder ook bij ContrariO over de vloer geweest en ik herken dat gevoel. Ik geef dat compliment, omdat de minister daar liet zien dat hij er ook is voor de homo's van christelijke gezindte. Het is van groot belang dat de minister die verbinding legt en ook de breedte van het denken en werken aan de sociale acceptatie van homo's erkent. In dat kader ben ik ook blij met zijn bezoek van vorig jaar aan het Wartburg College, waar hij met leerlingen in gesprek is gegaan over dit onderwerp. Bij het bespreken van de nota "Gewoon homo zijn" heeft de ChristenUnie expliciet aandacht gevraagd voor het betrekken van maatschappelijke zelforganisaties uit de kring van etnische minderheden en levensbeschouwelijke orthodoxe kringen. We zijn nu ruim een jaar verder en kunnen constateren dat het op dit terrein de goede kant op gaat. ContrariO en RefoAnders hebben subsidie gekregen om homoseksualiteit bespreekbaar te maken, juist in die kringen waar bijvoorbeeld het COC om meerdere redenen geen of moeilijk ingang heeft. Mag ik uit de uitspraken van de minister concluderen dat ook hij vindt dat deze organisaties goed aan de weg timmeren?
Bij de stukken zit ook nog de brief, waarin de minister meldt dat hij geen subsidie geeft aan Onze Weg, een evangelische organisatie. Ik moet constateren dat de minister en deze organisatie nog niet op dezelfde golflengte zitten. Ik vind dat te betreuren, omdat ik ook zie dat Onze Weg daadwerkelijk mensen ondersteunt in het leren omgaan met en het uiting geven aan hun homoseksuele gevoelens. Wellicht dat op een later moment meer wederzijds begrip ontstaat. Blijft de minister ook met deze organisatie in gesprek? De dialoog is immers wel van belang. De ChristenUnie-fractie concludeert in ieder geval dat er in de levensbeschouwelijke orthodox-christelijke kringen volop beweging is als het gaat om het bestrijden van homodiscriminatie en het bespreekbaar maken van homoseksualiteit. Daarbij vind ik het wel belangrijk dat het bespreekbaar maken van het onderwerp homoseksualiteit niet belast wordt met het dicteren van uitkomsten. Dat brengt alleen maar het risico met zich mee dat de versnelling weer in de achteruitstand wordt gezet.
Verder ben ik benieuwd of de minister kan aangeven hoe het staat met organisaties uit de kring van etnische minderheden. Welke voortgang is er in deze kringen te melden als het gaat om het bestrijden van homodiscriminatie en het bespreekbaar maken van homoseksualiteit?

De heer Van der Ham (D66): Naar aanleiding van de vragen die ik over Onze Weg heb gesteld is uiteindelijk die subsidie ingetrokken. Dat is gebeurd, omdat deze organisatie contacten onderhield met organisaties die homoseksualiteit als een ziekte zien en menen dat het te genezen valt. Ze mogen die opvatting best hebben, maar krijgen geen subsidie van rijkswege. Staat de fractie van de ChristenUnie achter die afweging van de minister? Of vindt zij indirect dat dat soort opvattingen wel gesubsidieerd mogen worden?

De heer Anker (ChristenUnie): Het beste onderscheid dat we kunnen maken, is dat tussen therapie en het bespreekbaar maken. Ik denk niet dat wij therapieën en dergelijke zaken moeten subsidiëren, want dat klopt inderdaad niet. Onze Weg heeft zelf aangegeven niet over homoseksualiteit te willen spreken als ware het een ziekte. De minister constateert echter in zijn brief dat deze organisatie niet uitsluit dat homo’s heteroseksueel kunnen worden. Dat vond de minister een vertroebeling van de doelen. Ik zie daarin ook wel een beetje een verschillend gebruik van vocabulaire. Ik zeg derhalve heel bewust dat de organisatie en de minister nog niet op eenzelfde golflengte zitten. Met Onze Weg neem ik in ieder geval afstand van het benoemen van homoseksualiteit als een ziekte.

De heer Jasper van Dijk (SP): Bent u het nu eens met de beslissing van de minister om die subsidie in te trekken of niet?

De heer Anker (ChristenUnie): Ik begrijp dat de minister het op dit moment een vertroebeling vindt van de doelen die hij zich stelt. Ik denk dat er een dialoog nodig is tussen de minister en die organisatie om wederzijds begrip te krijgen van waar ze nou precies staan. Er is daar nog veel ruis en wederzijds onbegrip. Dat is niet bewust, maar ik zie het wel.
Ondanks veel goede berichten concludeerde de minister terecht in een vorig algemeen overleg dat de houding van de bevolking tegenover homoseksuelen verbetering behoeft. Het gebruik van "homo" als scheldwoord op school en straat lijkt nog de gewoonste zaak van de wereld. Tevens maakt het kabinet zich grote zorgen over intimidatie, geweldsincidenten en aanhoudende meldingen van discriminatie. De fractie van de ChristenUnie deelt die zorgen en vindt dat er alles aan gedaan moet worden om geweld, intimidatie en discriminatie tegen te gaan. Dat is ook reden geweest om in het coalitieakkoord hier speciaal aandacht voor te vragen. De ChristenUnie staat van harte achter dit coalitieakkoord. Wat mijn fractie betreft, is het uitgangspunt dat in samenspraak met de betrokken organisaties zal worden gewerkt aan gerichte maatregelen ter bestrijding van discriminatie van en geweld tegen homo's. Uit het onderzoeksrapport "Weerbaar en divers" van de Inspectie van het Onderwijs blijkt dat homoseksuele leraren en leerlingen een grote kans lopen om gepest te worden en dat scholen weinig zicht hebben op incidenten met betrekking tot seksuele diversiteit. Meer dan de helft van de homoseksuele leerlingen voelt zich niet veilig genoeg om uit de kast te komen. Ook leraren durven niet altijd open te zijn over hun homoseksualiteit. Deze onveiligheid is een breed probleem en niet enkel aanwezig in het bijzonder onderwijs. Ik zou bijna willen zeggen dat scholen een voorbeeld zouden kunnen nemen aan bijvoorbeeld de Vereniging van Gereformeerd Schoolonderwijs (VGS). Zij is gekomen met een visienota die bijdraagt aan het bespreekbaar maken van homoseksualiteit in kringen waar dit onderwerp zich nog steeds in de taboesfeer bevindt. In het omgaan met homoseksuele leerlingen en docenten dient de naastenliefde als uitgangspunt te gelden. Zo stelt de nota. Dit uit zich in steun, begrip, respect en begeleiding. De VGS doet een aantal aanbevelingen om homodiscriminatie actief tegen te gaan en een veilige schoolomgeving te bieden voor leerlingen en leraren. Terecht roemde de minister de uitgangspunten van de VGS als voorbeeld voor alle scholen. Er is gewoon een direct verband tussen de mate waarin een school zich inzet voor bespreekbaarheid en het gevoel van veiligheid voor de leerlingen. Kan de minister aangeven hoe het staat met het ontwikkelen van beleid door scholen in de breedte? Hoe wil hij bevorderen dat dit goede voorbeeld navolging krijgt?

De heer Van der Ham heeft een amendement ingediend over de Roze Olifant, dat in de stukken wordt genoemd als een prima project. De ChristenUnie bekruipt wel de vraag of wij dit met het paardenmiddel van amendementen op de begroting moeten regelen, terwijl we eigenlijk willen dat er in de breedte van het onderwijs verschillende projecten draaien. Ik wil daar graag nog een reactie van de minister op. We hebben dat eigenlijk heel summier gedaan bij de begrotingsbehandeling. Nu gaat het ten koste van veiligheid in een school. Volgens mij is dat een onderwerp dat we ook allemaal belangrijk vinden.
Iedereen heeft aandacht voor de transgenders gevraagd. We hebben een brief gekregen waarin staat dat heel veel zaken in de pijplijn zitten. Ik zou willen weten hoe het ervoor staat en op welke beleidsterreinen wij dingen tegemoet kunnen zien. Dat zal niet allemaal in deze commissie zijn.

Mevrouw Bouchibti (PvdA): Wat is het standpunt van de ChristenUnie? Wat de PvdA betreft mag je niet alleen homo zijn, maar ook homo doen. Daar is wel een verschil tussen. Stel dat je nou lesgeeft. Mag dat dan volgens de ChristenUnie ook?

De heer Anker (ChristenUnie): De vraag van mevrouw Bouchibti is eigenlijk te simpel. Mag je homo zijn, mag je homo doen? Binnen de ChristenUnie is daar vorig jaar een uitgebreide discussie over geweest. Daaruit is het rapport Representatie ChristenUnie voortgekomen. Daarin heeft de CommissieRepresentatie ChristenUnie eigenlijk het hele onderscheid tussen zijn en doen meer geproblematiseerd dan dat ze het heel helder uit elkaar heeft getrokken. Zijn en doen kan je niet zo heel gemakkelijk uit elkaar trekken. Het is geen werkbare tegenstelling. In je hele doen en laten doe je immer zoals je bent.

Mevrouw Bouchibti (PvdA): De PvdA steunt overigens het amendement van D66. Dat even terzijde.
Ik begrijp het antwoord van de heer Anker niet. Ik geef heel veel les op VMBO’s. Ik ben Nederlander van Marokkaanse komaf en ik vind het ontzettend belangrijk dat ik Marokkanen in Amsterdam, waar ik woon, aanspreek. Dat doe ik ook: ik vind dat echt mijn taak, mijn morele plicht. Ik vind het wel belangrijk dat ik ook de ChristenUnie hierin meekrijg, opdat ik dat ook aan die jongens kan uitleggen. De ChristenUnie zegt dat emancipatie ontzettend belangrijk is. De PvdA vindt dat ook en daarom begrijp ik ook niet wat de heer Anker zegt. Hij zegt dat homoseksualiteit niet als een jasje kan worden uitgedaan. Dat klopt, maar je mag het toch ook gewoon zijn en doen? Dan kan de heer Anker toch gewoon ja op mijn vraag zeggen?

De heer Anker (ChristenUnie): Ik heb het idee dat mevrouw Bouchibti mij een heel brede vraag stelt. Als is daar nu ja op zeg, neem ik daar voor mijn gevoel direct een heleboel dingen in mee. In het christelijk denken zijn er gedachten over hoe moet worden omgegaan met seksualiteit en met relaties. Daar komt het onderwerp homoseksualiteit ook in voor. Daar heeft de ChristenUnie ook gewoon haar eigen ideeën over. Die zouden wel eens niet helemaal overeen kunnen komen met de ideeën van de PvdA.

De heer Van der Ham (D66): Als ik nu goed naar uw eerste antwoord aan mevrouw Bouchibti heb geluisterd, proef ik dan dat u een beetje ongelukkig bent met de hybride constructie die de ChristenUnie heeft gekozen richting de eigen raadsleden? Om die reden is in Ede een vrouwelijk raadslid, die een duurzame relatie met een vrouw heeft, van de lijst geweigerd. Zo heb ik dat begrepen uit het Reformatorisch Dagblad.

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Ik vind het lastig, want het raadslid in Wageningen is een goede kennis van mij. Ik vind het vervelend wat haar overkomt. Ik kan alleen niet zo makkelijk zeggen dat zij geen raadslid meer mag zijn, omdat zij een lesbische relatie heeft. Dat is veel te makkelijk en te kort door de bocht. Over het algemeen zijn selectieprocedures omgeven door vertrouwelijkheid. Binnen andere partijen probeert men van hoger hand zich nog wel eens te bemoeien met wat er lokaal gebeurt. De ChristenUnie doet dat in ieder geval niet. We moeten -- en ik trek mezelf dat natuurlijk ook aan -- er hier niet te makkelijk over praten, ook niet over wat er lokaal is gebeurd. Het wordt in de krantenkoppen wel heel makkelijk gezegd dat lesbisch raadslid geen raadslid meer mag zijn. De situatie ligt lokaal wel heel erg anders.

De heer Van der Ham (D66): Het raadslid zegt dit zelf in een interview. Laten we het iets abstracter trekken. Vindt de heer Anker het wenselijk dat mensen binnen zijn eigen partij geweigerd worden voor een functie vanwege het enkele feit dat zij een lesbische relatie hebben of lesbisch zijn?

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Je mag niet iemand weigeren om het enkele feit dat hij homo is. Dat is ook iets waarvoor mijn fractie zich voor inspant. In hetzelfde rapport, waaraan ik net heb gerefereerd, staat dat mijn fractie eraan moeten werken dat homo's zich veilig en thuis voelen binnen de ChristenUnie.

Mevrouw Halsema (GroenLinks): Ik ben blij dat de PvdA eindelijk duidelijk heeft aangegeven van de enkele-feitconstructie af te willen. Het blijft wat bedekt, maar dat is door mevrouw Bouchibti nu volgens mij helder gezegd.
Ik zie de heer Anker zorgvuldig formuleren. Vindt hij het acceptabel dat een leerling van een gereformeerde school afgestuurd kan worden, niet omdat hij homo is, maar omdat hij hand in hand over het schoolplein loopt met iemand van hetzelfde geslacht?

De heer Anker (ChristenUnie): We komen nu in een casuïstiek die echt bij discussie hoort omtrent de Algemene wet gelijke behandeling. Die wil ik graag bij de Commissie voor BZK voeren. Ik ga hier geen antwoord op geven.

Mevrouw Halsema (GroenLinks): De heer Anker is zelf net lustig meegegaan in de casuïstiek. Dit is geen denkbeeldig voorbeeld, maar de reden waarom jongeren op sommige scholen met de Bijbel worden bedreigd. Ik vind het zo mogelijk erger dat een leerling om die reden van school wordt gestuurd, dan dat dit een leraar overkomt. Ik wil graag dat de heer Anker daar helderheid over geeft.

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Als we nu in de casuïstiek van de Algemene wet gelijke behandeling duiken, komen we op een hele reeks voorbeelden. Daar kunnen wij nog de hele dag mee doorgaan. Het is op zich boeiend, maar niet heel erg nuttig. We helpen de wetsgeschiedenis er ook niet mee. Op het moment dat dergelijke zaken gebeuren, kan een leerling zich melden bij de Commissie Gelijke Behandeling. Deze gaat met de Algemene wet gelijke behandeling aan de slag en kan op basis daarvan een uitspraak doen.

Mevrouw Van Miltenburg (VVD): Ik ga door op het punt van de heer Van der Ham. Over het enkele feit dat iemand homoseksueel is, mag hij niet gediscrimineerd worden. Mag iemand dan wel gediscrimineerd worden -- of in ieder geval anders behandeld worden -- als die niet alleen maar homoseksueel is, maar daar ook openlijk voor uitkomt, samenwoont of lid is van het COC?

De heer Anker (ChristenUnie): Er wordt nu een vijftal zaken aangedragen waar ik op zou moeten reageren. Ik ga dat gewoon niet doen. We gaan die discussie echt in het kader van de Algemene wet gelijke behandeling voeren.

Mevrouw Van Miltenburg (VVD): De heer Anker gaf wel heel expliciet antwoord op de vraag van de heer van der Ham. Als ik deze dan iets verder wil voeren, dan zegt de heer Anker opeens dat wij daar hier nu niet op verder gaan. Dat vind ik teleurstellend. Ik wil toch dat hij antwoord geeft op de door mij gestelde vraag.

De heer Anker (ChristenUnie): In antwoord op de vraag van de heer Van der Ham heb ik duidelijk de Algemene wet gelijke behandeling gevolgd, waarin wordt gezegd dat je om het enkele feit van iemands geaardheid of politieke overtuiging niet mag discrimineren. Mevrouw Van Miltenburg gaat nu vragen waar dat oploopt. We weten allemaal dat in de Algemene wet gelijke behandeling op een goed moment een balans moet worden gevonden tussen een aantal vrijheden en de bescherming van de gelijke behandeling. Nou kan het zijn dat die twee tegen elkaar aan gaan schuren. Enerzijds zegt een school bijvoorbeeld dat zij de identiteit van haar instelling overeind wil houden. Anderzijds moeten wij gelijk behandelen. Dat gaat dan wringen. Het zijn heel kwetsbare processen, waarin het altijd gaat om mensen en instellingen die proberen daar op een goede manier uit te komen. Geen enkele school vindt het leuk om een leraar te ontslaan. Ik zou die discussie alleen maar belasten door nu te zeggen dat het in een bepaalde kwestie zo en zo zou moeten. Dat is te ingewikkeld. Daar ga ik me als Kamerlid helemaal niet mee bemoeien. Daar hebben we een rechter voor of een Commissie Gelijke Behandeling.

De heer Jasper van Dijk (SP): Voorzitter. Het staande beleid van de minister -- en die mening deel ik -- is dat scholen nu geen verklaring mogen voorleggen aan het personeel, waarin staat dat de homoseksuele levenswijze wordt afgewezen. Deelt de heer Anker de mening van mij en van de minister dat dat inderdaad niet kan?

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Ik ben niet bekend met de precieze formuleringen. Als er echt problemen zijn, dan had de Inspectie voor het Onderwijs daarop aangeslagen. Het is de zoveelste keer dat ik van de heer Van Dijk allemaal indianenverhalen hoor over tientallen scholen, waar continu, dagelijks, meerdere malen per jaar heel veel homo's worden gediscrimineerd. Daar heb ik al verschillende onderwijsdebatten met hem over mogen voeren. Noch de staatssecretaris, noch de Inspectie van het Onderwijs heeft cijfers hierover. Ik ga derhalve niet aan die indianenverhalen meedoen.

De heer Jasper van Dijk (SP): Voorzitter. Dit heeft niets te maken met indianenverhalen of casuïstiek. De heer Anker draait er gewoon omheen. Het staande beleid van de minister is dat een school aan nieuw personeel geen verklaring mag voorleggen, waarin staat dat de homoseksuele levenswijze wordt afgewezen. De heer Anker heeft het lef niet te antwoorden of hij het daarmee eens is of niet. Wees gewoon helder: ja of nee?

De heer Anker (ChristenUnie): Er zijn volgens mij heel veel manieren om een bepaalde identiteit van een school overeind te houden. Het moge duidelijk zijn dat elke school zich daarbij aan de wet moet houden. Op het moment dat dat niet het geval is, vermoed ik dat ik daar door de Inspectie van het Onderwijs of op andere wijze op gewezen wordt. De heer Van Dijk vraagt mij om een verklaring, waar ik niet zo veel mee kan. Ik moet me daarbij ook nog afvragen wat die “leefwijze” nou precies betekent. Ik ga hier niet op de stoel van een rechter zitten of van de Commissie Gelijke Behandeling zitten door daar een uitspraak over te doen.

Bijdrage Ed Anker debat deskundigheidseisen gastouderopvang

Fri, 29 Jan 2010 14:55:23 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. We spreken elkaar tegenwoordig zeer regelmatig over de kinderopvang. Toen dit debat werd aangevraagd hadden we twee weken daarvoor ook al een debat gehad en de zorgen zijn niet veranderd, dus we zitten hier weer. Wij spreken nu over de gastouderopvang in het bijzonder. Wij hebben voor de zomer de wet behandeld die over krap drie weken definitief ingevoerd zal worden. Bij de behandeling van die wet was al duidelijk dat de operatie die de staatssecretaris inmiddels in gang heeft gezet, ambitieus en omvangrijk is. Mijn fractie staat nog steeds achter de redenen om deze wijziging in de wet te treffen. Er moest ingegrepen worden om enerzijds kwaliteit te garanderen en anderzijds fraude te bestrijden. In het debat moesten wij vaststellen dat het heftige wijzigingen zouden worden en dat ze ook wel ergens pijn zouden gaan doen. Daarbij is het voor de ChristenUnie altijd van belang geweest dat de keuzevrijheid van ouders blijft bestaan. Met de maatregelen van de staatssecretaris bleef die keuzevrijheid gegarandeerd. Ook kregen wij de verzekering dat een goed functionerende gastouder dat ook volgend jaar zou kunnen doen. Er worden geen kwaliteitseisen gesteld die niet-proportioneel zijn voor de taak van gastouder. Desalniettemin is er de nodige onrust ontstaan bij ouders en gastouders. Er zijn zorgen over de mogelijkheden om de benodigde papieren te behalen en vervolgens over de risico's die met name de ouders lopen als de gastouder niet aan de eisen voldoet. In de brief van 23 november kunnen we lezen dat de staatssecretaris aan deze zorgen tegemoetkomt. De opleidingseisen zijn iets verbreed, zodat meer mensen met een diploma direct aan de slag kunnen, en de certificering is iets vereenvoudigd met het specifieke certificaat goed gastouderschap. Complimenten voor de staatssecretaris, die zo snel en flexibel heeft gereageerd op de voorziene uitvoeringsproblemen. Dat maken we wel eens anders mee.

Ik heb nog wel de vraag waarom de WAO-categorie daarbij ontbreekt. Als hoger onderwijs-woordvoerder weet ik dat er een aantal wetenschappelijke onderwijsopleidingen zijn met heel veel praktische vakken, zoals geneeskunde. Die mensen hebben de EHBO meestal redelijk onder de knie. Er zijn nog wel meer wetenschappelijke opleidingen, waarvan volgens mij toch eens gekeken moet worden of ze erbij zouden passen.

Er is nog een heel grote zorg over het aantal locaties. Bij het debat hebben wij ook gezegd dat we het liefst gezien hadden dat er geen beperking op het aantal locaties zou zijn. De vraag is er op dit moment en is reëel, en op die manier maak je het mogelijk dat één gastouder op verschillende plaatsen de opvang regelt. We zien dat daarbij de actieradius van een gastouder enorm wordt vergroot, dus dat de mogelijkheden om het werk van gastouder te doen ook een stuk groter worden. Bij de wetsbehandeling is dit besproken en hebben wij ons door de staatssecretaris laten overtuigen dat zij dat in zo'n korte tijd niet voor de kap kan nemen en dat ze niet kan garanderen dat dat in de uitvoering helemaal goed gaat. Het probleem zou met name bij de GGD zitten en bij het registratiesysteem. Voor mij blijft het een beetje een abstracte werkelijkheid waarom dat wel of niet kan. Ik geloof de staatssecretaris, maar ik denk dat het goed is dat ze nog een keer uitlegt wat precies de problemen zijn. Wij hebben uiteindelijk genoegen moeten nemen met een evaluatie binnen het jaar, waarbij er wordt gekeken of er ook iets mogelijk is met die locaties. Ik concludeer daaruit dat er heel weinig verschil zit tussen de wensen van de Kamer en die van de staatssecretaris. Ik concludeer dat zij op een goede en snelle manier zal regelen dat een gastouder op verschillende locaties kan opvangen. Als de staatssecretaris nu al kijkt hoe de dingen gaan in de registratie en bij de controles van de GGD, is het dan niet mogelijk om dat eerder te evalueren? Is het mogelijk om voor dit onderwerp -- net als in het vreemdelingenbeleid -- te werken met een ex ante uitvoeringstoets, om van tevoren te bekijken hoe dingen gaan? Dan is het vanaf januari tijdelijk niet mogelijk, wat ik ontzettend vervelend vind, maar kunnen wij gastouders het vooruitzicht geven dat het in de loop van het jaar waarschijnlijk toch goed kan komen en is die periode wel te overbruggen? Graag een reactie daarop van de staatssecretaris.

De heer Dibi (GroenLinks): Ik wil het toch weer over die tweet van gisteravond hebben. De heer Anker wilde het bij de wetgeving doen en toen heeft hij het niet gedaan. Hij kan het vandaag doen en begrijp ik nu goed dat hij dat niet gaat doen?

De heer Anker (ChristenUnie): Ik probeerde in die 140 tekens van de tweet een dilemma neer te zetten. We hadden het bij de wetgeving graag willen regelen, we hebben daar een debat over gevoerd en de staatssecretaris heeft aangegeven dat zij dat echt niet voor elkaar gaat krijgen. De heer Dibi zit in de vrije positie dat hij daar geen verantwoordelijkheid voor hoeft te nemen, maar ik heb daar een staatssecretaris zitten die onder andere op mijn meerderheid in de Kamer steunt en die aan het werk moet kunnen. Als zij in het debat frank en vrij aangeeft dat ze het van harte zou willen, maar niet ziet hoe ze dat moet doen, dan geloof ik dat. Het kon dus niet bij de wetgeving. Dat is een verantwoordelijkheid die ik heb genomen, maar ik ben daar niet blij mee en hou er hier een klaagzang aan over. Ik wil er alles aan doen om te kijken of het wel kan, maar de consequentie van de woorden van de heer Dibi is dat wij alles stopzetten wat we met goede redenen in gang hebben gezet, omdat er ontzettend scheve situaties in de kinderopvang aan het ontstaan waren. Dan heb ik liever dat we wel doorgaan om al die andere goede zaken die erin zitten te regelen en in loop van het jaar kijken wat we verder kunnen doen.

De heer Dibi (GroenLinks): We hoeven niet alles stop te zetten. Ik bevraag de heer Anker nu alleen op dat eenlocatiepunt en volgens mij doen bewindslieden wel vaker dingen frank en vrij en worden ze toch teruggefloten door coalitiepartijen. Als we het dualisme belangrijk vinden in de Kamer, dan kan de heer Anker best een eigen opvatting hebben. Die opvatting had hij gisteravond nog wel, maar die lijkt hij nu niet te hebben. Misschien is hij terug in het zadel. Wat betekent precies die uitvoeringstoets, waar de heer Anker naar verwees? Wil hij dat er, voordat we met die eenlocatieregeling gaan werken, eerst een uitvoeringstoets plaatsvindt om te kijken of het wel kan? Wat is zijn conclusie?

De heer Anker (ChristenUnie): Ik heb de wens nog steeds. Als de heer Dibi de opvatting over dualisme heeft dat de Kamer schreeuwt en het kabinet terugschreeuwt en dat er ondertussen niks gebeurt aan wetgeving en dat soort dingen … Ik geef de heer Dibi met liefde toe dat het in de Kamer met spoeddebatten inderdaad bij wat schreeuwen blijft en dat we aan wetgeving nauwelijks toekomen, maar dat terzijde. Als we doen wat de heer Dibi wil, dan betekent dat dat we alle wetgeving stopzetten, dat we alles terughalen naar de Kamer en dat we dan een wetswijziging invoeren, omdat er een totale verandering komt in de systematiek. Dat moet door de Tweede Kamer en de Eerste Kamer en dan zijn we zo weer half jaar tot een jaar verder. Dat kan gewoon niet. Dat dilemma heb ik gisteravond willen aangeven. Volgens mij is het nu de kunst om ervoor te zorgen dat we er zo snel mogelijk wel toe komen.

Wat betreft de vraag over de uitvoeringstoets het volgende. Wij hebben inzake het vreemdelingenbeleid afgelopen maandag een belangrijke wetswijziging besproken, waarbij wordt vooruitgeblikt hoe bepaalde effecten zouden kunnen werken. Ik ga ervan uit dat de staatssecretaris op zo'n manier werkt. Specifiek dat je niet alleen achteraf evalueert, maar ook van tevoren probeert te evalueren. Maar dat is technisch en is geen drempel om nu verder te gaan.

Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD): Ik ga de heer Anker toch een beetje helpen, want volgens mij kan het wel simpel geregeld worden door een bepaling te maken in die overgangsregeling, waarin wel degelijk wordt afgezien van die ene locatie. Dat is zo geregeld, vandaag nog, als de staatssecretaris dat hier toezegt. Als zij dat wil dan komt het er. We hoeven niet te wachten op lange wetgevingstrajecten. Ik reken op de heer Anker.

De heer Anker (ChristenUnie): Dat is hartverwarmend zo richting kerst, maar politiek gezien is het allang geregeld. We zitten allemaal op één lijn, dat is het punt niet. Maar het moet ook in de praktijk geregeld worden -- dat moet de staatssecretaris nog maar een keer uitleggen -- maar ik geloof nooit dat dat zo makkelijk gaat dat we dat deze middag regelen. Ik verwacht van mevrouwDezentjé Hamming dat ze wat dat betreft iets meer doordenkt.

'Conducteur moet kruisje zichtbaar kunnen dragen'

Wed, 09 Dec 2009 17:05:37 +0100

Een tramconducteur moet zichtbaar een kruisje kunnen dragen, vindt ChristenUnie-Kamerlid Ed Anker. Hij spreekt zich daarmee uit t�gen het gemeentelijk vervoerbedrijf in Amsterdam, dat van ��n van z'n medewerkers vraagt dat hij het koptisch kruisje dat hij draagt onder zijn kleren wegstopt. Zulk beleid getuigt van een overspannen allergie voor religie, vindt Anker.

Volgende week doet de rechter uitspraak in een kort geding dat tramconducteur Mickel Aziz heeft aangespannen tegen het GVB. De belangen van Aziz worden verdedigd door advocate Jacqueline Koops-Scheele (die ook raadslid is voor de ChristenUnie in Amstelveen).

Zolang de zaak ‘onder de rechter is’ past het politici terughoudend te zijn in hun uitspraken, maar Anker kondigt nu reeds aan dat hij over de Amsterdamse kwestie schriftelijke vragen zal stellen aan het kabinet , mocht de rechter het GVB in het gelijk stellen. Anker heeft namelijk de indruk dat het GVB met twee maten meet: ,,Het bedrijf respecteert dat het dragen van een hoofddoekje voor moslima’s deel uit maakt van hun geloof, en heeft daarom zelfs een uniform hoofddoekje laten ontwerpen voor islamitische medewerkers. Begrijpelijk dat het vervoerbedrijf kledingvoorschriften heeft. Maar het dragen van een kruisje wordt de heer Aziz verboden omdat het in strijd zou zijn met de sierradenrichtlijn van het GVB. Alsof het kruisje vergelijkbaar is met een opzichtige piercing! Het GVB meent ook dat het dragen van een kruisje voor christenen geen religieuze verplichting is. Daarmee gaat het bedrijf op een theologische leerstoel zitten.’’

De ChristenUnie begrijpt dat in bepaalde beroepen waarbij het gezag van de overheid in het geding is, zoals politieagent of rechter, het opzichtig dragen van religieuze symbolen niet kan. ,,Maar conducteur is een uniformberoep van andere orde; in het openbaar vervoer gaat het om netheid en representativiteit. We moeten nu niet doen alsof alle bedrijfskleding bedoeld is om onafhankelijkheid uit te stralen. Een representatief uniform is niet bedoeld om de mens in die kleding te ontkennen. Ik begrijp dus heel goed waarom deze tramconducteur zijn recht probeert te halen om het dierbare beeld van zijn Verlosser te dragen. En als deze rechtszaak nog érgens toe kan leiden, dan hoop ik dat we ervan leren wat minder overspannen en allergisch om te gaan met religie in het publieke domein. Het gesprek daarover moeten we niet schuwen maar openlijk aangaan.’'

Hieronder een interview met Mickel Aziz, gemaakt door de redactie van Netwerk:

Bijdrage Ed Anker debat Kansspelen

Fri, 29 Jan 2010 14:31:38 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. De gemene noemer is kansspelen. Het platform is van mening dat er niet veel hoeft te worden aangepast aan de gedragscode. Het is een goede zaak dat de minister zich niet alleen door het platform heeft laten adviseren, maar ook door een aantal belangrijke stakeholders. Bij de aanscherping van de code staat op pagina 4 dat mensen zich via Infofilter kunnen laten uitsluiten van persoonlijk geadresseerde reclame. Dit betekent niet dat mensen worden uitgesloten van ongeadresseerde advertenties en promoties. Op het moment dat een straat, een gemeente of Nederland een persoonlijke brief krijgt, kan na uitsluiting dezelfde post zonder adressticker worden bezorgd. Het effect is minder omdat de gewaardeerde persoonlijke aanspraak eraf is, maar het blijft lood om oud ijzer. Wil de minister hierop reageren?

Mevrouw Bouwmeester (PvdA): Beste mijnheer Anker, u hebt geld gewonnen! Zo'n zin doet iets met mensen. Het gaat er te allen tijde om dat mensen weerbaar moeten worden gemaakt en dat ze begrijpen dat het op deze manier niet werkt. Worden volgens de redenering van de ChristenUnie alle reclamefolders in Nederland afgeschaft?

De heer Anker (ChristenUnie): Het gaat over de promotie en reclame voor kansspelen. De ChristenUnie vindt dat daarmee voorzichtig moet worden omgegaan, omdat het bij mensen terecht kan komen die daar kwetsbaar voor zijn. Wij vinden het belangrijk dat bij Infofilter kan worden aangegeven dat mensen geen reclame of promotie voor kansspelen willen ontvangen. Er is beleid voor kwetsbare groepen. Als bij de uitsluiting wordt afgesproken dat de regel niet geldt voor ongeadresseerd reclamewerk, dan betekent het dat massaal van die belachelijke enveloppen bij mensen op de mat komen. Ik geef toe dat de persoonlijke aanspraak is verdwenen, maar de envelop blijft glimmen al staat mijn naam er niet meer op.

Mevrouw Bouwmeester (PvdA): Ik stel de vraag nogmaals. De ChristenUnie wil ongeadresseerd reclamedrukwerk afschaffen. Geldt dit ook voor de supermarkten, vakanties en leenreclames? Het persoonlijke is eraf en wellicht moet worden nagedacht over de manier waarop mensen weerbaar worden gemaakt, maar reclame wordt gemaakt.

De heer Anker (ChristenUnie): Ik heb geen algeheel reclameverbod afgekondigd. Ik ben dat niet van plan. Ik zou daar eerder aan denken als het gaat om kansspelen dan als het gaat om de bonuskrant van de Albert Heijn. Door het Infofilter missen ze het specifieke middel van de direct marketing naar 15 miljoen mensen. Het is belangrijk dat alleen de eventuele doelgroep wordt benaderd. Kinderen mogen niet worden benaderd doordat de folder van de kansspelen naast de Bart Smitfolder zit. Ik vind dat wij niet de kansspelindustrie de gelegenheid moeten geven om ongelimiteerd en onbeperkt te adverteren. Deze mogelijkheid wordt geboden met deze bepaling in de gedragscode. Ik heb mijn twijfels bij het effect van zo'n gedragscode.

De minister geeft in zijn brief terecht aan dat veel vragen zijn gesteld en opmerkingen zijn gemaakt over irritant gevonden reclamecampagnes van de gokindustrie. De minister zegt dat is bewezen dat de gedragscode een nuttig instrument was. Heeft de minister een verandering ervaren in de methode van reclame en promotie in de afgelopen twee jaar?

De minister wil een pilot starten om poker op een laagdrempelige manier aan te bieden. Ik heb gereageerd op vragen van de media. Ik krijg het gevoel dat Holland Casino de wijk in gaat. Holland Casino komt naar u toe, al dan niet deze zomer. Is dit verstandig? Is dit de manier waarop het illegale aanbod in Nederland moet worden aangepakt? Wij moeten meer nadenken over het format casino, als het laagdrempelige aanbod van het casino als een probleem wordt ervaren. Wat is het casino? Is dat een prachtige gelegenheid om uit te gaan? Is er differentiatie mogelijk? Het is belangrijk dat wij het samenspel van toezicht en preventie op een casinolocatie in stand houden. Wij moeten niet experimenteren met laagdrempelige dependances op wijkniveau. Het is een kleine en beperkte pilot. De minister is voorzichtig met de woorden die hij kiest in zijn brief. Ik vraag mij af of dit de ontwikkelrichting is. Ik zie het liever plaatsvinden binnen Holland Casino. Wij steunen de minister niet.

Mevrouw Bouwmeester (PvdA): De jonge mensen die naar illegale pokertoernooien gaan, hebben aangegeven dat de drempel voor Holland Casino te hoog is. Hun ogen worden tegelijkertijd getrokken naar alle flipperende kasten die "gok mij" roepen. Wij hebben de minister gevraagd om te voorkomen dat jongeren naar de illegale toernooien gaan. Wij hebben gevraagd te kijken naar de manier waarop pokeren kan worden aangeboden. De jongeren moeten niet meer gaan gokken. Zij moeten worden weggehouden van de illegale aanbieders. De minister heeft een pilot gemaakt om te bezien hoe wij ons doel kunnen bereiken. De ChristenUnie zegt dat wij dat aan Holland Casino moeten overlaten, terwijl de ChristenUnie weet dat het niet werkt. Wil de ChristenUnie een statement of effectief beleid maken?

De heer Anker (ChristenUnie): De laatste vraag vind ik pikant, want ik heb van de PvdA hedenochtend enkel statements gehoord. Ik hoorde die net niet meer terug. Ik maak geen statement. Wij kunnen nadenken over het zoeken naar oplossingen. Wij hebben in Nederland een restrictief kansspelbeleid. Wij horen gokken en kansspelen op een beperkt aantal locaties in Nederland aan te bieden. Ik krijg het in mijn hoofd niet bij elkaar dat wij zeggen dat wij het wellicht op meer plaatsen moeten aanbieden, zodat wij het beleid restrictief kunnen behouden. Ik vind dat onlogisch klinken. Ik verwacht bij een dergelijk voorstel op zijn minst de argumentatie dat de minister het niet gaat lukken op de huidige locaties. Die argumentatie heb ik niet gekregen. Het casino is hoogdrempelig. Misschien moet het casino minder inzetten op een bepaald segment in de entertainmentindustrie of uitgaansindustrie. Het is blijkbaar een probleem dat Holland Casino een bepaald concept is, voorzien van een bepaalde uitstraling en drempel. Wij moeten veel meer kijken naar de taak van Holland Casino. Deze taak is niet om een bepaald merk in de uitgaansindustrie neer te zetten. Ik weet zeker dat op de marketingafdeling van Holland Casino op zo'n manier over het eigen product wordt gepraat.

Mevrouw Bouwmeester (PvdA): De jongeren willen pokeren. Hoe gaan wij het pokeren zo aanbieden dat illegaliteit wordt voorkomen? Deze vraag is niet beantwoord. Wil de ChristenUnie effectief beleid of een statement maken?

De heer Anker (ChristenUnie): Ik wil helemaal geen statement maken. Het is onzinnig. Mevrouw Bouwmeester heeft zich totaal gefocust op een oplossing waarbij zij de minister vraagt om een nieuwe visie op Holland Casino. Vanochtend zei mevrouw Bouwmeester dat Holland Casino moet worden geprivatiseerd. De PvdA heeft veel statements gemaakt maar de lijn is mij totaal onduidelijk. Ik zie dat wordt gefocust op een bij voorbaat uiterst bedenkelijke oplossing ten aanzien van het creëren van een aanbod waarmee het illegale aanbod wordt voorkomen. Het lijkt mij logischer het beperkt aantal locaties in Nederland laagdrempelig in te richten. Ik vind het een verkeerde oplossingsrichting om de wijk in te gaan. Het is geen statement. Het is een ontzettend doorwrocht idee.

Mevrouw Azough (GroenLinks): De ChristenUnie maakt een goed punt. Is het de uitstraling of de afstand die de drempel te hoog maakt? Uit het rapport blijkt duidelijk dat bij het aanbod van de illegale kansspelen het de jongeren vooral gaat om de letterlijke afstand. Vindt de ChristenUnie het terecht dat de minister kijkt in hoeverre legaal aanbod kan worden gesteld tegenover het enorme illegale aanbod?

De heer Anker (ChristenUnie): Op een bepaald moment kan het afstandscriterium interessant zijn als het inderdaad gaat om het daadwerkelijk reizen. Wij kunnen dit tackelen door iets te hebben in ieder stadscentrum en in ieder fatsoenlijk dorpscentrum. Ik denk niet dat dit de oplossing is. Er zijn andere zaken genoemd. De cultuur wordt ervaren als een drempel. De inleg wordt ervaren als een drempel. Wij spreken er niet over om deze zaken op de locaties zelf aan te pakken. Waarom kan een Holland Casino niet twee ingangen hebben, namelijk een voor chique roulette en een voor stoer poker? Waarom wordt daar de oplossing niet gezocht? Nee, wij gaan de wijk in. Ik vind dat onverstandig.

De minister gaat een onderzoeksclub instellen om te kijken wat met internet moet gebeuren. Ik ben benieuwd en gun de minister dat onderzoek. Ik denk dat wij daar allemaal wijzer van worden. De adviescommissie moet hierop reageren. Dit sluit aan bij de woorden van de VVD.

Het aanbod voor gokspelen op internet is enorm groot. Er is geen enkele drempel voor illegaal pokeren door gebruik te maken van een buitenlandse aanbieder. Ik begrijp dat wij, als Holland Casino dit aanbod gaat aanbieden, dan iets doen aan de gemoedsrust van mensen. Zij kunnen legaal pokeren en wij geven Holland Casino een marktaandeel. Wij doen niets aan het grote aanbod om Holland Casino heen. Ik ben uitermate sceptisch om te geloven dat de oplossing ligt in het geven van een internetaanbod aan Holland Casino als wij niets doen aan de handhaving van de rest.

Het wetsvoorstel dat wij in de Kamer gaan behandelen over het afnemen van de administratievelastendruk is een goede zaak. Daaruit komt onder andere voort dat de aanwezigheidsvergunning voor behendigheidsspelen niet hoeft te worden aangevraagd. Dit is een vrij brede categorie. In het kader van de Wet op de kansspelen wil ik hierop een visie hebben. Is een verslavingsrisico aanwezig als wij de ruime categorie behendigheidsspelen onbeheerd in de publieke ruimtes neerzetten?

Wij voeren het zoveelste overleg over allerlei nieuwe fenomenen. Wij spreken over pokeren en reclame zonder een nieuwe Wet op de kansspelen. Ik ben drie jaar Kamerlid en hoor sinds die tijd dat een nieuwe wet eraan zit te komen. Het begint vervelend te worden dat de echte werkelijkheid de juridische werkelijkheid van de Wet op de kansspelen heeft ingehaald. Wij moeten dat niet al te lang meer laten gebeuren. Ik roep de minister op snel met de wet te komen. Kan de minister inzicht bieden?

Bijdrage Ed Anker debat Koninginnedag 2009

Mon, 25 Jan 2010 16:14:21 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Het kabinet heeft ons drie onderzoeksrapporten doen toekomen over de zo vrolijk begonnen Koninginnedag in Apeldoorn die zo dramatisch eindigde. Dit was een drama voor het Koninklijk Huis, een drama voor de Nederlandse bevolking, maar natuurlijk in het bijzonder voor de slachtoffers en de nabestaanden van de overledenen. Uit de rapporten komt bij mij het beeld naar boven dat ondanks een uitstekende voorbereiding en een goede uitvoering van de organisatie en de beveiliging --dat wil ik benadrukken en ik wil alle betrokkenen daarvoor complimenteren -- toch één enkeling met een zo eenvoudig middel als een personenauto en zonder grondige voorbereiding een bijna succesvolle poging tot een aanslag op de koninklijke familie kon doen. Goed beschouwd is dit een schokkende constatering. Wij zouden er met zijn allen graag onderuit komen, maar wij kunnen er niet onderuit. 100% veiligheid kunnen wij elkaar en onze publieke figuren in de publieke ruimte niet garanderen. Ons veiligheidsbeeld hebben wij moeten bijstellen. Wij willen graag de traditie van een ongedwongen, feestelijke Koninginnedag voortzetten, maar dat vergt in het vervolg, ook als er geen concrete dreigingsinformatie is, nog meer voorzorgsmaatregelen, zoals wellicht een extra veiligheidsring. Dat alles moeten wij doen om bedacht te zijn op het onbedachte.

Het Koninklijk Huis is na deze aanslag niet in zijn schulp gekropen maar heeft de moed en wil getoond om publiek te blijven optreden. Daarvoor past respect. Ik hoop dat ook de bevolking veerkracht zal tonen en op de komende Koninginnedag ondanks de gruwelijke herinnering zal samenkomen om elkaar en de koninklijke familie te ontmoeten op een gezellige en feestelijke manier, niet uit naïviteit, maar in het vertrouwen op een goede afloop en in vertrouwen op de best mogelijke voorbereiding door alle betrokkenen, waarbij de gelukkig slechts weinige lessen die uit deze rapporten te leren zijn, in acht zijn genomen. Daarmee is de goede afloop niet gegarandeerd maar menselijkerwijs wel al het mogelijke gedaan om deze feestelijke traditie in leven te houden.

Zulk vertrouwen dient ook gevestigd te kunnen worden op de hulpmiddelen die bij de beveiliging van zo'n groot evenement worden gebruikt. Ik doel met name op het communicatiesysteem C2000. Hierover voeren wij al debatten in de Kamer en er is een hoorzitting over geweest. Over een aantal aspecten komt later nog een apart debat. Het was heel vervelend om te horen dat een van de dingen waarmee het net niet goed ging of waarmee het echt niet goed ging in de hele plannenmakerij het systeem C2000 was. Wij moeten deze debatten de komende tijd echt serieus voeren. Ik vraag de inzet van de bewindspersonen om ervoor te zorgen dat dit een echt goed systeem wordt waarmee de politie en hulpverleners goed uit de voeten kunnen.

Veiligheid heeft een prijs en verscherpte veiligheid heeft een hogere prijs. Voor de vorige Koninginnedag zou het budget voor logistiek en beveiliging zo'n €650.000 hebben bedragen. Mijn vraag aan de regering is hoe wij kunnen voorkomen dat vanwege deze noodzakelijke kosten de koningin alleen nog de rijkere gemeentes zal kunnen bezoeken. Die vraag is nu echt relevant geworden, want de kosten zullen alleen weer hoger worden. Voorheen was het nog wel aardig, en als gemeente moest je er maar wat voor over hebben om de koningin over de vloer te krijgen, maar daar zijn grenzen aan. Hoe staat de minister daartegenover?

Ten slotte zeg ik iets over de veiligheid van de plek waar onze vorstin haar meeste uren doorbrengt, haar werkpaleis op het Noordeinde. We weten allemaal dat veiligheid niet 100% te garanderen is. Als een actualiteitenrubriek de grens opzoekt, geeft ons dat uiteindelijk helemaal geen veiliger gevoel. Desalniettemin is het zorgwekkend dat systemen niet werken zoals het zou moeten. Uiteraard is de beveiliging na 15 november onmiddellijk verscherpt. Dat is niet meer dan logisch. Bij dergelijke vormen van permanente beveiliging, dient zich wel de vraag aan hoe wij die scherp houden en hoe wij kunnen voorkomen dat scherpe regels door de sleur van de routine slijten. Zijn er nog technische hulpmiddelen te bedenken die deze menselijke zwakheid te hulp zouden kunnen komen? Mijn fractie ziet de aanbevelingen die voortkomen uit het lopende onderzoek dan ook met belangstelling tegemoet.

De heer Heerts (PvdA): In een bijzin liet u doorschemeren dat de beveiliging bij het huis Noordeinde heeft gefaald. Ik neem aan dat u dan het systeem bedoelt. Daarnaast zijn nog allerlei andere vragen te stellen. Was de koningin daar die dag überhaupt aan het werk of was een kale gebouwbeveiliging aan de orde? Dat kan immers nogal wisselen. Gaat het om het systeem? U zei dat procedures niet zijn gevolgd, maar misschien heeft het onderdeel dat wij in beeld hebben gezien, wel heel goed de procedures gevolgd. Of wilde u niet zo ver gaan en wilt u het veralgemenen?

De heer Anker (ChristenUnie): Ik wil het in zekere zin veralgemenen. Maar zoals u net ook hebt aangegeven, kan er routine in sluipen als je dagelijks bepaalde mensen langs ziet komen. Dan is de vraag hoe je omgaat met enerzijds de vertrouwelijkheid en de toegankelijkheid en anderzijds de veiligheid die moet worden bewaakt. Dat is een lastig evenwicht om te bereiken. Routine kan echter een gevaar zijn. Daarom heb ik gevraagd: hoe houden wij die systemen scherp? Ik heb deze kwestie wel een beetje willen nuanceren. Er is heel bewust gezocht naar een gaatje of een falen in de beveiliging. Dat wordt dan ook gevonden. Daar voelen wij ons allemaal niet veiliger door. Het is ook maar de vraag hoe je dit precies verder kunt voorkomen. Maar het is in ieder geval zaak om het scherp te houden.

Frank Heemskerk goede kanshebber voor zege ChristenUnie-dichtwedstrijd

Wed, 02 Dec 2009 16:34:10 +0100

Frank Heemskerk maakt goede kans op de titel DichtstBij ChristenUnie. Dat zegt juryvoorzitter en Tweede Kamerlid Ed Anker in reactie op de publieke inzending van de staatssecretaris van Economische Zaken. Vorige maand schreef Anker de po�ziecompetitie DichtBij ChristenUnie uit, als prelude op het ChristenUnie-jubileumjaar 2010. Tot 5 december kunnen amateur- en profpo�ten hun verzen inzenden.

Anker: ,,Buitengewoon verrast waren we toen eerder deze week staatssecretaris Heemskerk zijn inzending naar de Tweede Kamer stuurde, in de vorm van een antwoord op schriftelijke vragen van mijn fractiegenoten Cynthia Ortega-Martijn en Joël Voordewind. Heel sportief dat Heemskerk zo met open vizier de competitie aangaat.’’

De staatssecretaris is volgens Anker zonder meer een goede kanshebber voor de eenmalig te veroveren titel: ,,Qua rijm en metrum is zijn tekst misschien geen topprestatie - hier staat geen nieuwe Jacob Cats op - maar hoge ogen gooit dit gedicht door z’n optimistische toonzetting en maatschappelijk engagement. Het gaat weliswaar om een poëziewedstrijd dus vorm en stijl zijn criteria, maar de ChristenUnie zou zichzelf niet zijn wanneer we ook de inhoud en boodschap niet zwaar zouden wegen.’’

Tot 5 december is het nog mogelijk verzen in te zenden voor de competitie DichtBij ChristenUnie.

Hieronder, als voorpublicatie, de inzending van staatssecretaris Heemskerk

U heeft mij onlangs vragen gesteld.
Welnu, de Sint heeft mij verteld:

'Over eerlijke letters van chocola,
Weet dat ik voor duurzaam ga!

Het duurzame aanbod van cacao op dit moment,
Bedraagt nu nog maar zo’n vijftien procent.

Dit is niet een zaak waar ik me voor geneer,
Want het lijkt laag, maar wordt al meer.

Veel producenten doen hun best,
En via de winkeliers volgt de rest.

In de Ronde Tafel en in het IDH
Op naar 100% duurzame chocola'

Bijdrage Ed Anker debat onderwijsachterstanden

Mon, 25 Jan 2010 11:16:04 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Al in 2001 werd geconcludeerd dat er veel beweeglijkheid zit in het onderwijsachterstandenbeleid van de rijksoverheid. Dezelfde conclusie wordt nu ook over de afgelopen jaren getrokken. In ieder geval is de eerste belangrijke les voor de komende tijd: stabiliteit in beleid om onrust in het veld te voorkomen.

Dit kabinet heeft een aantal belangrijke beleidsinstrumenten op de rails gezet om achterstanden in het onderwijs weg te werken. Over de effectiviteit valt nog niet veel te zeggen, maar programma’s voor de voor- en vroegschoolse educatie kunnen wel een goede bijdrage leveren aan het verminderen van achterstanden en het verbeteren van de startpositie in groep 3. In onze verwachtingen van scholen gaat het om het wat en niet om het hoe: we mogen vertrouwen op schoolleiders, leraren en bestuurders dat zij onderwijs van een goede kwaliteit leveren, zonder voorwaarden te stellen aan uitkomsten van toetsen. Binnen die grenzen kunnen wij kijken of de doelen worden gehaald.

De ChristenUnie vindt het belangrijk dat gemeenten de ruimte krijgen om onderwijsachterstanden te bestrijden. Zij zijn het beste in staat om dit achterstandenbeleid deel te laten uitmaken van een integraal jeugdbeleid. Het risico voor de komende tijd is wel dat de omvang van het door de gemeente beschikbaar gestelde budget de doelen voor beleid gaat bepalen. De groei van het Gemeentefonds staat op nul en het is de vraag of de inzet op onderwijsachterstanden overal op peil blijft. Hoe voorziet de staatssecretaris dit voor de komende jaren?

Uit de onderzoeken blijkt bijvoorbeeld dat over de effecten van schoolbegeleiding weinig bekend is. Het uitblijven van een evaluatie van schoolbegeleiding kan volgens het onderzoek een nadelig effect hebben op de bijdrage van gemeenten aan de schoolbegeleiding. Hoe ziet de staatssecretaris dit?

Volgens Sardes sluiten de definities van de doelgroep van scholen en gemeenten niet goed aan. Scholen gaan uit van een definitie van de doelgroep op basis van leerlinggewichten en gemeenten bepalen zelf de definitie. Is op lokaal niveau nog wel scherp over welke doelgroep het gaat? De onduidelijkheid heeft ook gevolgen voor het behalen van doelstellingen. Volgens de gewichtenregeling halen veel gemeenten formeel de doelstelling wel. Omdat de gemeenten zelf een ruime definitie hanteren van de doelgroep, wijkt hun oordeel af van dat van de scholen.

In ieder geval laat het bereik van de voorschoolse doelgroep een stijging zien van 53% in 2007 naar 80% in 2009. In het bereik van de vroegschoolse doelgroep is echter een daling van 67% naar 57% te zien. Worden de cijfers door onduidelijkheid over de definitie beïnvloed? Voor de vroegschoolse educatie moet in het bijzonder een inhaalslag plaatsvinden in gemeenten buiten de vier grote gemeenten. Het is in ieder geval goed dat het kabinet inzet op impulsgebieden via dan wel bovenop de gewichtenregeling.

De ChristenUnie vindt ouderbetrokkenheid van groot belang, zeker daar waar de taalvaardigheid van ouders niet op peil is. Per VVE-programma is de ouderbetrokkenheid anders vormgegeven. Slechts in 20% van de gemeenten wordt met gezinsgerichte programma’s gewerkt; voor ouderbetrokkenheid ligt het percentage hoger. Het is goed dat de staatssecretaris blijft monitoren hoe ouderbetrokkenheid vorm krijgt. Ouderbetrokkenheid kan echter op allerlei manieren plaatsvinden. Het bieden van een informatiebijeenkomst wordt hier ook al onder gerekend. Wil de staatssecretaris ook eens kijken naar het aanbod van gezinsgerichte programma’s en bekijken of voorbeelden van dit aanbod in de handreiking voor instellingen kunnen komen?

Wij zullen ervoor moeten waken dat wij te veel gaan eisen van kleuters in groep 1 en 2. Gisteren kregen wij hier een noodoproep over binnen. De AOb heeft hier onderzoek naar gedaan. Daaruit blijkt dat leerkrachten de trend zien dat de prestatiedruk op kleuters toeneemt. Eerder gaf de staatssecretaris aan niet de ontwikkeling te herkennen dat kleuters steeds vroeger beginnen met lezen, schrijven en rekenen. Is hier onderzoek naar gedaan? 65% van de ondervraagde leerkrachten gebruikt de extra lesmethoden in de kleuterklas alleen omdat het moet. Zij vinden dat de methoden niet ten goede komen aan het onderwijs. Herkent de staatssecretaris dit beeld? Wil de staatssecretaris met betrekking tot prestatiedruk bij kleuters wel de vinger aan de pols houden?

Ik sluit mij aan bij de opmerkingen over de Molukse kinderen die het niet goed doen in het onderwijs. Ik heb onlangs een gesprek gehad met leden van het LSEM. In haar brief naar aanleiding van een onderzoek naar dit probleem schrijft de staatssecretaris dat zij het LSEM blijft ondersteunen, zij het met wat minder geld. Ik begreep echter van de mensen zelf dat het generieke beleid niet altijd even goed aansluit bij Molukse kinderen, omdat er nog steeds veel onduidelijkheid is over de Molukse achtergrond. De Molukkers zelf geven aan dat zij in een sterk mondelinge cultuur, een verhalencultuur, leven. Verbaal weten zij zich over het algemeen prima te redden. Juist in het schrijven ontstaan achterstanden. Ik vond dat opmerkelijk en vroeg mij af of iets soortgelijks voor meerdere groepen zou gelden. Eigenlijk vroegen zij mij -- de heer Van Dijk preludeerde daar volgens mij ook al op -- of de staatssecretaris bereid zou zijn om het LSEM heel specifiek te ondersteunen en de mogelijkheid te geven om echt inzicht te krijgen in de specifieke problemen van deze groep en om die vervolgens bekend te maken. Het grootste deel van het probleem zal waarschijnlijk op te lossen zijn op het moment dat het gesprek over dit onderwerp met de leraren wordt aangegaan. Een leraar moet zoiets namelijk ook even weten.

Bijdrage Ed Anker modernisering waterschapsbestel

Mon, 25 Jan 2010 10:50:15 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Ik ben blij dat ik ter vervanging van de heer Cramer mijn opwachting mag maken in deze commissie. Je zou het niet zeggen als je de sprekers, de heer Van der Vlies uitgezonderd, zo beluistert, maar in veel landen wordt met jaloerse blikken naar Nederland gekeken. Naar de wijze waarop wij ons waterbeheer hebben georganiseerd met democratisch gelegitimeerde waterschappen met een eigen stabiele geldstroom die alleen voor waterbeheer is bestemd en voor niets anders. Landen als Bangladesh en Mozambique kopiëren maar wat graag ons waterschapsmodel om de immense waterproblemen die zij kennen, op te lossen. Zelfs de Amerikanen kijken watertandend naar ons waterbeheer. Bestuurders uit Louisiana die de verschrikkelijke orkaan Katrina over New Orleans hebben zien razen, hebben meer dan eens verzucht dat, als zij waterschappen hadden gehad zoals in Nederland, deze ramp mogelijk was voorkomen.

Desalniettemin lijkt de legitimiteit van de waterschappen ter discussie te staan, vooral na de laatste verkiezingen. Wij moeten ons bezinnen op de vraag hoe wij er in de toekomst mee willen omgaan en hoe wij deze verkiezingen willen organiseren. De ChristenUnie-fractie is niet op voorhand voor afschaffen of voor behouden. Die discussie moeten wij nog voeren. Het klinkt heel daadkrachtig als je nu stelt dat je de waterschappen wilt afschaffen. Voor ons is de discussie over bijvoorbeeld maximaal twee bestuurslagen, die zich met een bepaald beleidsterrein bemoeien, veel belangrijker. Wij moeten ons niet gaan blindstaren op alleen de waterschappen. Bij de laatste landelijke verkiezingen waren er partijen die dachten dat het afschaffen van deze bestuurslaag structureel 300 mln. zou opleveren. Inmiddels blijkt uit de jaarrekeningen van de waterschappen dat die afschaffing slechts 15 mln. oplevert. Wij hebben toch echt een groter gat op te vullen en dan zijn de herstructureringskosten nog niet meegerekend. Het zal de nodige tijd duren voordat de grondwetswijzigingen die daarvoor nodig zijn, zijn doorgevoerd. Het lijkt er dus op dat het veel meer een ideologische discussie is wat wij met de waterschappen willen dan een financiële discussie.

De staatssecretaris constateert terecht dat, om belastingen te legitimeren, democratisch gekozen waterschappen een vereiste zijn. Mijn fractie herkent zich in de twee richtsnoeren die het kabinet als vertrekpunt neemt in de zoektocht naar een beter verkiezingsproces. Ten eerste moet de democratische legitimiteit voor het heffen van belastingen zijn gewaarborgd. Ten tweede zijn de waterschappen een functioneel bestuur. Op welke manier gaan wij de waterschappen nu voortaan kiezen? Handhaven en verbeteren wij het huidige poststemmen? Laat ik daarover heel duidelijk zijn: daarvoor voelt mijn fractie niets. Hoe dan, directe of indirecte verkiezingen? Ik vind het een beetje vroeg om een keuze te maken. De staatssecretaris geeft daarvoor een aantal opties. Ik ben op dit moment dan ook vooral benieuwd naar alle ins en outs van de diverse mogelijkheden, vooral van de mogelijkheid van indirecte verkiezingen.

De staatssecretaris schrijft in haar brief over een zorgvuldig traject, waarin zij met alle betrokkenen in gesprek gaat. Hoe staat het met dat traject? Komt er uit de gesprekken al een voorkeursvariant naar voren en wanneer kunnen wij nadere informatie verwachten? Gaat het lukken om ruim voor 2012 duidelijkheid te verschaffen, zodat wij in 2012 niet meer per post hoeven te stemmen? Overigens lijkt het mij logisch dat de waterschapsverkiezingen, wanneer wordt besloten tot directe of indirecte verkiezingen, onder de Kieswet worden gebracht.

De Commissie van Advies inzake de Waterstaatwetgeving heeft een helder advies geschreven over belangenrepresentatie in het waterschapsbestuur. Ik deel de conclusie dat reservering van zetels voor specifieke belangencategorieën past bij de taak en het functionele karakter van het waterschap. Worden bij het traject om te komen tot een beter verkiezingsproces ook de geborgde, of beter gezegd de gereserveerde zetels meegenomen? Hoe kunnen de in het geding zijnde belangen beter geborgd worden?

In Zeeland moeten in 2010 waterschapsverkiezingen worden gehouden, aangezien de twee Zeeuwse waterschappen eindelijk gaan fuseren. Bij een fusie horen verkiezingen. Ik heb begrepen dat de staatssecretaris wil meewerken aan de Zeeuwse wens om na deze fusieverkiezingen de verkiezingen in 2012 te mogen overslaan. Dat is een goede zaak. Ik begreep dat er nog wat zorgen in Zeeland zijn over de vraag of alles wel op tijd geregeld is.

Ik vraag net als velen voor mij een reactie op het bericht van de stichting "Wij vertrouwen stemcomputers niet" en over de mogelijke consequenties.

Tot slot iets over de tarieven. LTO heeft op dat gebied aan de bel getrokken. Vooral in het hoogheemraadschap Delfland pakt één heffingscategorie desastreus uit voor de daar aanwezige melkveehouderijen. Het hoogheemraadschap Delfland heeft weinig open agrarisch gebied, waardoor de wegen en spoorwegen drukken op een relatief klein aantal hectares. Is de staatssecretaris bereid op zoek te gaan naar oplossingen zonder dat het hele belastingstelsel weer op de schop hoeft?

De opgave op het gebied van waterveiligheid, waterbeheer en de beschikbaarheid van zoetwater is groot. Daarvoor is een stevig bestuur nodig. Ik vind het aanbod van de waterschappen om te komen tot een doelmatig en rationeel waterbeheer, met daarbij vanaf 2011 een bezuiniging op de rijksbegroting van 100 mln., zeer betekenisvol. Het is in ieder geval meer dan 15 mln. Ik zie dan ook uit naar de kabinetsreactie op dit voorstel.

Bijdrage Ed Anker Begroting BZK

Thu, 21 Jan 2010 15:09:07 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. De begroting van Binnenlandse Zaken wordt door de bewindspersoon in het teken gezet van merkbare resultaten. Na het werken aan nieuw beleid moet de focus nu komen te liggen op de uitvoering. Dat is een goede zaak, maar de uitvoering moet wel ingekaderd zijn in duidelijke uitgangspunten. Het ministerie van Binnenlandse Zaken staat voor een goed functionerend openbaar bestuur, een veilige samenleving en een overheid waarop burgers kunnen vertrouwen.

In het WGO Binnenlands bestuur van gisteren spraken wij al over de nieuwe verhouding tussen burger en overheid. Die twee hebben elkaar nodig en in zo’n relatie is vertrouwen van cruciaal belang. Ik herhaal graag evenals de heer Heijnen mijn dank voor de positieve manier waarop mijn amendement voor de proeftuinen en voor burgers in actie is opgepakt en voor de manier waarop is omgegaan met het handvest burgerschap. Ik zie dat echt als investeren in burgerschap en dat als overheid durven uitspreken. Wij zijn geen klant of opdrachtgever. Nee, wij hebben iets met elkaar.

Juist als het gaat om vertrouwen, maak ik mij zorgen over de manier waarop wordt omgegaan met bepaalde hulporganisaties, de laatste tijd vooral christelijke hulporganisaties. In de gemeente Amsterdam vond de raad het zelfs nodig om zich te bemoeien met het personeelsbeleid van hulpverleningsinstanties. Waar is dan het vertrouwen? Op welke kromme manier wordt er over deze organisaties gedacht? Sommige hebben een geschiedenis van ruim honderd jaar in de hulpverlening en nu worden die organisaties verdacht van dubbele agenda’s en zieltjeswinnerij. Ik blijf mij tegen die term verzetten.

Het is koud een maand geleden dat wij spraken over het tweeluik religie en publiek domein naar aanleiding van de gelijknamige notitie van de VNG en het ministerie. Die notitie is er gekomen nadat er in de praktijk onduidelijkheden waren ontstaan. De notitie is duidelijk met een overzicht van juridische bronnen en een aantal praktijkvoorbeelden hoe je zou moeten opereren op het snijvlak van religie en het publieke domein. De lijn die is gekozen, past bij het Nederland dat ik ken. In dat land wordt er veel overgelaten aan het maatschappelijke initiatief en is het maatschappelijke middenveld soms zelfs leidend als het gaat om het nemen van initiatieven.

Ik vind het van belang dat zaken in perspectief worden geplaatst. Hulpverleningsorganisaties hebben geen dubbele agenda’s. Zij doen hun werk omdat zij zich daartoe geroepen voelen. Als zij dat vanuit een religieuze motivering willen doen en dat willen blijven doen, wie is de overheid dan om dat af te keuren? Dat is toch volledig ongepast. Wie levert hier nu precies wie een dienst? Wie moet er nu eigenlijk dank je wel zeggen? Als je aan een hulpverlener vraagt waarom hij zijn werk doet, zegt hij niet: omdat ik subsidie krijg. Hij doet dat omdat hij nood ziet. Ik leg dit voor aan de minister. Hoe duidt zij de ontwikkelingen in Amsterdam en de discussies in de raad in Haarlem? Hoe staat zij tegenover de gemeenten die een grove inbreuk maken op de identiteit van organisaties en hoe reageert zij op een stadsbestuur dat feitelijk een maatschappelijk middenveld wil gaan verambtelijken?

Het is een goede zaak dat er geld wordt ingezet voor de wijkproblematiek. Mensen voelen zich soms onveilig in hun eigen woonomgeving. Als mensen zich onveilig voelen, zetten zij niet de stap buiten de deur om te gaan meedoen, om te participeren in het leefbaarder maken van de wijk. De focus op de kwaliteit van de wijk, bijvoorbeeld met straatcoaches en gezinsmanagers, is prima. Ik hoor van de ChristenUnie-raadsleden uit Gouda en Ede goede verhalen over die aanpak. Het loont om met mensen samen de problemen van de wijk te lijf te gaan. Ik geef toe dat ik bij de plannen voor de landelijke schoonmaakdag even mijn wenkbrauwen fronste. Een schone wijk is echter wel een heel belangrijke randvoorwaarde voor een veilige wijk. Als mensen zich niet veilig voelen, werken zij ook niet mee aan het verder veilig maken van de wijk.

Ik vraag wel aan de minister of er nog meer in zit. Want de basiskwaliteit van zo'n wijk is van cruciaal belang.

Wij behandelen deze begroting in het licht van de heroverwegingen -- of in de schaduw daarvan, zou je kunnen zeggen. Die kunnen in deze portefeuille verstrekkende gevolgen hebben voor de bestuurlijk inrichting van Nederland. Hoe vervelend de heroverwegingen misschien ook zijn, zij bieden ook een kans om in bestuurlijk Nederland waar nodig orde op zaken te stellen. Ik heb daarbij wel een paar opmerkingen. Bestuurlijke vernieuwingen zijn geen eenvoudige operaties en eventuele winst is niet snel in te boeken. Afhankelijk van de vraag hoe wild de plannen zijn, zullen er wellicht wetswijzigingen en misschien zelfs Grondwetswijzigingen nodig zijn. Daarbij moeten wij ook aantekenen dat een wijziging op zichzelf genomen zo ingrijpend kan zijn dat daaruit de nodige frictiekosten zullen voortvloeien.

Belangrijker is dat wij eventuele wijzigingen van de bestuurlijke inrichting van Nederland benaderen vanuit een aantal heldere voorwaarden waaraan het openbaar bestuur dient te voldoen. Ik noem het democratisch gehalte, de toegankelijkheid, de herkenbaarheid en de mate van vertegenwoordiging. Wat dat laatste betreft herinner ik het kabinet eraan dat in de loop der jaren het aantal burgers dat door een volksvertegenwoordiger dient te worden vertegenwoordigd steeds groter wordt. Het moet wel mogelijk blijven om elkaar te vertrouwen.

Dankzij de kilometerheffing is de positie van de provincie weer hoogst actueel geworden. Ik roep het kabinet ertoe op, om in dit proces en met de heroverwegingen, een duidelijk toekomstbeeld voor de provincie neer te zetten. De tijd is er rijp voor. Kijk dan ook meteen naar de manier waarop de stadsregio's functioneren. Ik heb het daar vorig jaar al over gehad. Het goede van de stadsregio's is dat zij op een aantal fronten heel slagvaardig opereren. Het slechte is dat zij democratisch gezien een slagveld achterlaten. Onze voorkeur gaat uit naar een sterke provincie, die vanuit een regionale verantwoordelijkheid net zo slagvaardig werkt. Als wij dan toch naar het openbaar bestuur gaan kijken, laten wij dan niet alleen kijken naar bezuinigingen, maar ook naar mogelijkheden om het openbaar bestuur sterker te maken. Onlangs waren er verkiezingen voor een aantal nieuwe gemeenten als gevolg van herindelingen. Er zijn echter wel vaker redenen om nieuwe verkiezingen uit te schrijven in een gemeente. Dat moet niet te pas en te onpas gebeuren, maar steeds vaker horen wij van raden waar nieuwe verkiezingen echt uitkomst zouden bieden. Wordt er bij de heroverweging ook naar dit soort elementen gekeken? Het is het pleidooi van mijn fractie om dat te doen.

Ik heb nog een laatste opmerking, over de eventuele evenementenheffing. Ik kon helaas niet meer bij de uitloop van het wetgevingsoverleg over de politie zijn, maar de minister heeft naar aanleiding daarvan gezegd dat gemeenten prima zelf via vergunningen de prijs wat zouden kunnen verhogen, om de veiligheidskosten te dekken. Ik vraag mij af of dat wel klopt. Leges dienen kostendekkend te zijn voor zover ik weet, en daarin kun je volgens mij niet de veiligheidskosten, zoals politie-inzet, in omslaan. Ik vraag de minister hoe zij erover denk op welke wijze op lokaal niveau de afweging moet worden gemaakt tussen, enerzijds, evenementen beveiligen en, anderzijds, de wijken ingaan. Er zit spanning in de verhouding daartussen. Dit zou best wel wat meer gevoeld mogen worden, ook lokaal.

Bijdrage Ed Anker 'Afwikkeling nalatenschap oude vreemdelingenwet'

Wed, 06 Jan 2010 16:51:31 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Wij zijn trots dat er onder dit kabinet een generaal pardon mogelijk was. Wij zijn ook best wel een beetje trots op deze staatssecretaris, die dit ontzettend voortvarend heeft aangepakt. Ik geloof dat wij weinig projecten van de overheid kennen die zo groot waren, en die zo goed zijn gegaan en waarbij veel maatschappelijke actoren bij betrokken zijn geweest. Daar zijn wij blij mee. Mensen hebben een vergunning en zijn bijna allemaal gehuisvest. Dat is een goede zaak.

De heer Fritsma (PVV): Dit halleluja-verhaal is echt ongelooflijk. Er zijn verblijfsvergunningen verstrekt aan 28 000 mensen. Die verblijfsvergunningen zouden ambtshalve verstrekt worden, maar dat plan is niet doorgegaan. Daarom kregen we onvoorzien duizenden extra bezwaar- en beroepsprocedures, waardoor het veel langer duurt voordat deze mensen uitgezet kunnen worden. En u noemt dat een succes? Ik vind dat getuigen van een kortzichtigheid van jewelste.

De heer Anker (ChristenUnie): Na tweeënhalf jaar met de heer Fritsma in de Kamer beschouw ik dat als een compliment. Ik vind het prima, de Raad van State heeft gezegd dat een beroep mogelijk is. De staatssecretaris wilde iets anders. In korte tijd zijn die beroepen afgehandeld, en er is nog een handvol toekenningen uit gekomen. Dat valt allemaal wel mee. De heer Fritsma maakt het allemaal steeds erger en zwaarder dan het is. Na tweeënhalf jaar is de boel afgerond. Er zijn geen honderdduizenden mensen hier naartoe gekomen, om maar eens even een citaat terug te geven. De aanzuigende werking is minimaal, dus ik denk dat de heer Fritsma maar eens moet gaan nadenken over wat er allemaal waar is van al die dramatische verhalen. Ik ben er blij mee, het is hartstikke goed gegaan.

De heer Fritsma (PVV): De werkelijkheid wordt nu nog erger ontkend dan net. Hebt u wel eens naar de nieuwe asielinstroom gekeken, hebt u wel eens naar het geld gekeken dat erbij moet omdat het aantal asielzoekers voor volgend jaar is bijgesteld naar 19 000? Dat is ook onvoorzien. Dus blijf alstublieft bij de feiten.

De heer Anker (ChristenUnie): Ik heb dankzij u regelmatig naar de getallen gekeken. Die 19 000 is inderdaad een herstel van een te beperkte prognose van 10 000 van het ministerie van Financiën, nadat deze jarenlang stond op 15 000 of 16 000. Zo weten we waar we aan toe zijn in onze begroting, dat noemen we een langetermijnvisie ontwikkelen. Dat zou u moeten aanspreken. U hebt het altijd gehad over honderdduizenden, het land zou tjokvol zitten, en we zouden ongeveer de zee in worden gedreven. Dat is ook niet gebeurd. U hebt geen gelijk gekregen.

De heer Fritsma (PVV): Dan moet de heer Anker ook met de Handelingen aantonen wanneer ik het over honderdduizenden extra mensen heb gehad. Dat kan hij niet, hij kletst maar wat. Dus laat hij zich bij de feiten houden.

De heer Anker (ChristenUnie): Ik maak zelf nog wel uit of ik mijn mond houd.

De heer Fritsma (PVV): Maar valse beschuldigingen ...

De voorzitter: Ik heb u het woord niet gegeven, u hebt een derde kans gehad en nu is het woord aan de heer Anker. De heer Anker (ChristenUnie): Mocht het zo zijn dat ik de heer Fritsma het woord honderdduizenden in dit verband op een verkeerde manier in de mond heb gelegd, dan wil ik dat best wel gaan controleren, maar ik ben in ieder geval blij dat dit niet uit zijn mond is gekomen. Maar hij verwachtte wel een heleboel.

De heer De Krom (VVD): De minister-president zei in 2007 dat de regeling op termijn zou leiden tot daadwerkelijke besparingen door onder andere een verminderde bezetting bij het COA. Hoeveel minder mensen zitten er nu in de opvang dan in 2007? Hoeveel minder geld gaat er nu naar het COA, in vergelijking met 2007?

De heer Anker (ChristenUnie): Ik weet dat niet precies, ik weet wel dat er een enorme doorstroom tot stand is gekomen. Een heleboel mensen die in het COA zaten, zitten daar nu niet meer. We weten dat de asielinstroom iets hoger is geweest. Dat komt onder andere vanwege een verhoogde instroom uit Irak en Somalië. Daar zijn dramatische toestanden geweest, onder andere reden voor het kabinet waar u in heeft gezeten om daar categoriaal beleid voor op te stellen. Onder dit kabinet is het categoriale beleid afgeschaft. Dat betekent dat de IND meer werk heeft aan het toetsen van alle individuele gevallen, maar dat doet de IND ook omdat er veel misbruik van wordt gemaakt. De verwachting is dat de instroom weer een beetje gaat dalen. Ik weet niet precies wat de cijfers zijn, het zou heel goed kunnen dat het op dit moment redelijk in evenwicht wordt gehouden. Op dit moment is er dankzij het generaal pardon een grote prop van procedures bij de IND weggegaan, zodat deze weer door kan werken. Bovendien zijn wij bezig de asielprocedures te verbeteren, zodat ze sneller gaan, en uiteindelijk de bezetting van het COA laag zal worden.

De heer De Krom (VVD): Het antwoord van de heer Anker is natuurlijk zo omslachtig omdat er geen daadwerkelijke besparingen zijn. Ondanks de uitstroom zitten er meer mensen in de COA, gaan de bedragen omhoog. Ik heb de bedragen hier. Maar er is natuurlijk helemaal niets terechtgekomen van de uitspraak van de minister-president.

De heer Anker (ChristenUnie): Ik heb bij de begroting van Justitie gezegd dat het generaal pardon, dat voor mij in eerste instantie een principiële kwestie is, een debat van boekhouders is geworden. Het is niet gek dat de asielstroom in de loop der jaren fluctueert en dat de plekken die zijn vrijgekomen door het generaal pardon, weer worden ingenomen. Dat is inderdaad geen directe winst. Misschien zien we over een jaar, als de gevolgen van het beleid dat nu gevoerd wordt duidelijk worden, dat de cijfers weer dalen. Het belangrijkste punt dat we vandaag bespreken is de zorg die we hebben over de gemeentelijke noodopvang. In het bestuursakkoord is de afspraak gemaakt dat deze dicht moet per 1 januari. Daar staat het generaal pardon tegenover en een zo goed mogelijke procedure zodat zo min mogelijk mensen op straat komen. We hebben hier eerder over gesproken en toen is de motie-Spekman aangenomen, met betrekking tot het opzetten van een filter voor mensen die nog een reguliere procedure hebben lopen op basis van medische gronden. Ik heb in dat debat aangegeven dat er nog een paar kleine categorieën mensen met rechtmatig verblijf zijn, de medische groep is veruit de grootste daarvan, maar ook nog de groepen buiten schuld, verblijf bij kind en schrijnendheid. Deze mensen hebben nog een beroep lopen en zijn hier formeel rechtmatig. De staatssecretaris heeft toen ook toegezegd na te denken of er voor die groepen een filter mogelijk is. Ook bij de ngo’s is daarover nagedacht. Dat is een goede zaak. Hoe staat het nu met die toezegging? Ik vind het belangrijk dat het wordt gedaan. Deze zorg leeft ook bij de gemeenten. Het gaat om kleine groepen, maar het zou goed zijn als wij deze mensen opvang kunnen bieden, zonder dat er direct een aanzuigende werking van uitgaat.

Mevrouw Van Velzen (SP): Ik ben blij dat de heer Anker daar nog even op terugkomt, want wij hebben toen die motie ingediend juist om te markeren dat ook die groepen opvang zouden moeten krijgen, maar daar heeft hij tegen gestemd. Daarmee gaf hij een raar signaal af naar het kabinet; het is ook nog steeds niet geregeld. Veel organisaties zijn ermee bezig geweest, de VNG, ambtenaren, vluchtelingenorganisaties. Wat vindt hij ervan dat deze al een jaar in gesprek zijn, maar wij nog niet het begin van een oplossing hebben gezien?

De heer Anker (ChristenUnie): Dat is onder andere de reden dat ik deze vraag nu stel. Ik heb het idee dat men wel bezig is met het medische filter, de andere categorieën hebben mijn specifieke zorg. Als je een deadline afspreekt, moet je allereerst proberen die deadline te halen. Natuurlijk maken wij ons zorgen, daarom zitten wij hier. Wij moeten het kabinet controleren. Op het moment dat de deadline dichterbij komt en nog niet alles op orde is, neemt de zorg toe. Toch vind ik dat het voor de deadline niet de tijd is om al zaken te gaan terugonderhandelen. Ik heb liever dat iedereen zijn uiterste best doet om de deadline te halen. Mochten we daarna in de problemen komen, dan is het aan ons om creatieve oplossingen te zoeken.

Mevrouw Van Velzen (SP): Dan moeten we maar met een soort noodoplossing komen. Dat is de noodopvang open houden, dat lijkt mij nogal wiedes. De staatssecretaris had gepland om de oplossing, het medische filter, nog voor dit debat naar de Kamer te sturen, dat is haar niet gelukt. Dan is er dus iets mis met de planning. Ik denk dat het dan redelijk aanne- melijk is dat ze er in de komende weken die nog resteren voor het kerstreces, niet uitkomen. Wat gaan we dan doen? Gaat u mij steunen als er over drie weken geen oplossing is, om alsnog het debat aan te gaan met deze staatssecretaris, voordat de sleutel omgedraaid wordt en de noodopvang daadwerkelijk dichtgaat?

De heer Anker (ChristenUnie): Het is een beetje de wereld op zijn kop, in die zin dat het initiatief voor de gemeentelijke noodopvang is genomen door de gemeenten. Op het moment dat zij zien dat er nog geen bevredigende oplossing is, zullen zij ongetwijfeld zelf hun conclusies trekken. Zij hebben een afspraak met de staatssecretaris, het bestuursakkoord. De staatssecretaris kan niet zomaar dingen verordonneren, zij heeft de afspraak gemaakt en zij gaat nu haar best doen om haar gedeelte van de afspraak zo goed mogelijk na te komen. Ik heb liever dat we wachten tot januari. Mochten we dan nog grote problemen hebben, dan moeten we maar eens even kijken. Ik heb liever dat de noodopvang nog een weekje langer open is en dat we dan een oplossing bedenken dan dat we de deadline naar voren halen.

Mevrouw Van Velzen (SP): Dat zijn heldere woorden. De ChristenUnie zegt: laat de noodopvang maar wat langer open blijven totdat er helderheid is over alle groepen, de medische groep, maar ook de schrijnende groep en de buitenschuldgroep. Dan zijn wij vrienden. Maar ik zie dat slechts een gedeelte van het pakket wordt uitgevoerd, dat de nieuwe asielprocedure ook nog niet rond is en dat toch het signaal naar de gemeente is: gooi de boel maar dicht. Daar kan de heer Anker het toch niet mee eens zijn?

De heer Anker (ChristenUnie): Mevrouw van Velzen legt mij woorden in de mond. Ik zeg niet: laat de noodopvang dan maar open. Volgens mij moeten we er met zijn allen aan werken dat de noodopvang dichtgaat, want deze is opgezet uit nood, omdat een aantal lokale bestuurders niet wilden dat mensen op straat slapen. Dat is te prijzen, maar het vervelende van de extra noodopvang is dat deze als verlengstuk van de procedure wordt gezien. Het kabinet moet besluiten om mensen die rechtmatig in Nederland zijn op te vangen, en het COA moet dat uitvoeren. Dat moeten we niet bij de gemeenten laten liggen. Het is absoluut mijn wens dat we deze last bij de gemeenten weghalen. Daarom moet die noodopvang zo snel mogelijk dicht. Ik ga niet meewerken aan onnodig uitstel van sluiting van de noodopvang. Ik vind het een goede zaak dat de taskforce huisvesting is opgezet, deze heeft goed gewerkt. Het gebeurt wel vaker dat er huisvestingsvraagstukken spelen, daarom roep ik op tot het langer in leven houden van deze taskforce. Ik steun de staatssecretaris als zij daartoe besluit. Hoe gaat het met de scholing en de verdere begeleiding naar werk van deze mensen? Een aantal mensen heeft jaren stilgezeten, sommige mensen hebben een opleiding in het buitenland genoten, maar die moet eigenlijk nog vertaald worden naar Nederlandse standaarden. Toen er werd besloten tot het generaal pardon en de uitvoering ervan tot stand kwam, was er een convenant van onder andere de MBO Raad en enkele andere onderwijsinstellingen, met het doel de pardonners zo snel mogelijk een opleiding te geven of aan het werk te krijgen. Ik heb daar nooit meer iets over gehoord. Hoe zit dat? Er is volgens mij ook nog een groot potentieel van mensen die aan het werk kunnen. We komen nog steeds verhalen tegen van bijvoorbeeld een grote wetenschapper die nu ’s avonds kantoren schoonmaakt en dat zou zonde zijn.

Den Haag, je tikt er tegen en het zingt.

Tue, 17 Nov 2009 18:14:39 +0100

'Den Haag, je tikt er tegen en het zingt.' Deze beroemde frase komt uit het gedicht De Passage van Gerrit Achterberg. Ik vind dit een heerlijke zin. Spreek 'm uit en je zingt al.

Een gedicht kan je het gevoel geven dat in die paar woorden precies is gevangen hoe het leven in elkaar zit. Je kijkt op van de pagina met een instemmend knikken. Er zijn ook gedichten waarin je in de laatste zin breekt. Dan komt alle pijn in één woord tot je.

Het zijn de echte kunstenaars die zo sterk, zo raak en tegelijk zo gevoelig hun woorden kunnen kiezen dat ze je meeslepen en je dat diepe gevoel van erkenning, of totale verwerping kunnen geven.

Bij ons thuis lag er een boekje met uitspraken van Dries van Agt op de krantenstapel. Niet vanwege zijn CDA-kleur, maar om het plezier dat zijn woordenspel ons gaf. Als tiener las ik dat boekje en was verkocht. Wat voor een mensen zijn dit, die met hun woorden werelden kunnen openen en sluiten, mij gedurig op andere gedachten brengend?

Er waren tijden dat politici op dichterlijke wijze hun woorden kozen. Als politiek al een spel is, dan speelde men het in die dagen met woorden. Een kritische noot die je daar best bij mag maken, is dat dit taalgebruik ook afstand creëerde. Al te spitsvondig formuleren kan elitair worden. In een tijd waarin de kloof tussen burger nog steeds wordt gevoeld mogen we dat niet vergeten. Toch is doorslaan naar de andere kant ook geen optie.

Dat maak ik deze weken mee in de begrotingsdebatten. De schoonheid is ver te zoeken. De sleetse termen vliegen je om de oren. ‘Keihard aanpakken’ hoor je in een debat over veiligheid, maar enig perspectief wat dat 'keihard' nu precies is wordt me niet geboden. Het klinkt als een oplossing, maar in feite is het niet meer dan een losse kreet.

Ook de ‘aanvliegroutes’, ‘het kleine en grote bier’ en de mensen met ‘de poten in de modder’ vinden weer gretig aftrek. Het ambtelijk taalgebruik valt dood in algemeenheden. Ik ben een persoonlijke veldtocht begonnen tegen ‘sluitende ketenaanpak’ en ‘maatwerk’. Het klinkt wederom geruststellend, maar wat het precies betekent? De categorie ‘knettergek’ is genoegzaam bekend. In het kader van ‘eindelijk iemand die er wat van zegt’ wordt het duidelijk platter. Leuk voor na twaalven op de studentenvereniging, maar in Den Haag schiet je er weinig mee op.

Het is mijn wens dat politici zich weer fatsoenlijk en begrijpelijk gaan uitdrukken. Met dat doel in het achterhoofd is de ChristenUnie een dichtwedstrijd begonnen: ‘Dichtbij’. Wij dagen mensen uit om een gedicht te schrijven. Politiek en goed taalgebruik passen bij elkaar. Op ons tienjarig jubileumcongres wordt de winnaar bekend gemaakt. Voor inspiratie verwijs ik u graag naar www.christenunie.nl/dichtwedstrijd.

Ed Anker

Bijdrage Ed Anker 'Begroting Onderwijs, Cultuur en Wetenschap'

Fri, 11 Dec 2009 16:09:36 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Het onderwijs is een geliefd beleidsveld voor de ChristenUnie, maar vooral voor de ouders, de kinderen en de leraren die dagelijks met het onderwijs van doen hebben. De ChristenUnie kiest eigenlijk altijd voor het perspectief van ouders en scholen. De ouders zijn de eersten die verantwoordelijkheid dragen voor het onderwijs dat hun kinderen genieten.

De fractie van de ChristenUnie hecht sterk aan ons duale bestel. In dit bestel kan iedereen van overheidswege onderwijs ontvangen dat levensbeschouwelijk neutraal en algemeen toegankelijk is. Het biedt ouders ook de mogelijkheid om eigen scholen op te richten die bij hun levensbeschouwing of religie passen, waarbij de kwaliteit gewaarborgd is. Die variëteit in het Nederlandse duale stelsel is ongekend en die moeten we koesteren. Ik benadruk dit omdat de onderwijsvrijheid in de afgelopen tijd te pas en te onpas als kop van jut wordt gebruikt, bijvoorbeeld in de discussie over segregatie en integratie. Het kwam vanavond weer langs. Laten wij alsjeblieft de echte problemen oplossen. Cijfers geven aan dat de tweedeling in zwarte en witte scholen vooral is terug te voeren op de bevolkingssamenstelling in wijken en de schoolkeuze van ouders.

De heroverwegingen zijn spannend. Er gaan misschien wel dingen verdwijnen of veranderen. Wij kunnen ze echter ook als een kans zien om het onderwijs weer terug te brengen bij de basis. Mijn fractie is meestal terughoudend met te veel inhoudelijke bemoeienis met het onderwijs. Wij zijn daarom niet al te enthousiast over allerlei door de politiek ingegeven noodverbandjes zoals de historische canon. Dat is op zichzelf een goed en leuk project, maar wij willen niet vanuit Den Haag de lessen invullen. Scholen zijn prima in staat om het onderwijs zelf in te vullen. De vraag wordt: wat moeten wij in ieder geval doen en hoe moeten wij dat doen? Hoe houden wij het onderwijs allereerst toegankelijk en hoe houden wij het op een kwalitatief hoog niveau?

Ik heb het lijstje met subsidies in het schriftelijke antwoord op de vraag van de heer Van Dijk van het CDA gezien. Ik vermoed dat er achter elk project een wereld van goede bedoelingen schuilgaat, maar ik vraag me af wat er precies van die bedoelingen terechtkomt. Wat betekenen al die projecten voor de administratieve lastendruk? Hoeveel van die regelingen vertalen zich in weer een envelop met weer een formulier dat een directeur moet gaan invullen?

Ik kom bij het hoger onderwijs. De uitval van studenten in hun eerste studiejaar is een bekend gegeven. Dat kan allerlei redenen hebben: een verkeerde studiekeuze, een gebrek aan motivatie of persoonlijke omstandigheden. Bij uitval in het eerste jaar is het zaak de boel zo snel mogelijk weer op de rit te krijgen en voor een nieuwe studie de goede keuze te maken. Er zijn verschillende instellingen die daartoe een tussenjaar of een heroriëntatietraject aanbieden, die een positieve invloed lijken te hebben op het verdere verloop van de studiecarrière. PerspectieF, de jongerenorganisatie van de ChristenUnie, heeft hier een verkennend onderzoek naar gedaan. Is de minister bereid om verder onderzoek te doen naar de kosten en het effect van een tussenjaar of een heroriëntatietraject?

Dan het hoger onderwijs en de provincie Flevoland. Bij het debat over de Voorjaarsnota in juni heeft mijn fractie het kabinet opgeroepen om met betrokken partijen afspraken te maken over de noodzakelijke rijksbijdrage voor het behoud van het hoger onderwijs in de provincie Flevoland. Afgelopen vrijdag kwam naar buiten dat het kabinet het voornemen van de hogeschool Windesheim om zich in Almere te vestigen steunt en daaraan 37 mln. wil bijdragen. Ik ben blij dat is geluisterd naar de oproep van mijn fractie en dat het kabinet zich sterk heeft gemaakt voor het behoud van hoger onderwijs in Almere.

Mijn volgende punt heeft betrekking op het schrappen van de ov-kaart van de mbo'ers. Hier wordt mijn fractie helemaal niet blij van. Vorig jaar is bij de algemene politieke beschouwingen structureel 30 mln. vrijgespeeld om de kosten van het openbaar vervoer voor minderjarige mbo'ers verder te laten dalen. De staatssecretaris is hiermee voortvarend aan de slag gegaan. Zij kwam met verschillende varianten om het geld bij de mbo-leerlingen terecht te laten komen. Mijn fractie was vooral gecharmeerd van de eenvoud van de restitutievariant die je bijvoorbeeld in Friesland ziet. De staatssecretaris koos echter met velen uit het veld voor een ov-kaart met bijbetaling. Alleen als het tijdpad voor de ov-kaart niet haalbaar bleek, zou de restitutievariant een serieuze optie worden, zo schreef de staatssecretaris in december.

Behalve een briefje in maart met de aankondiging van nieuws in de pijplijn, hebben wij echter lange tijd niets gehoord. Tot wij in de voorjaarsnota lazen dat het bedrag van 30 mln. anders zou worden besteed. De redenen waren uitvoeringsproblemen en herprioritering. Eigenlijk zegt de staatssecretaris: het is me te lastig en ik kan het geld ergens anders ook heel goed gebruiken. De staatssecretaris moet toch echt met meer argumenten komen. Ik begrijp dat het zware tijden zijn, maar het is mij echt te gortig om dan maar een Kamermotie aan de kant te schuiven. Dit onderwerp mag niet van de agenda verdwijnen.

Wat mij betreft is nu de belangrijkste vraag wat er naast budget nodig is om in de toekomst minderjarige mbo'ers wel een voorziening te kunnen bieden. Is er voldoende bekend over het reisgedrag van mbo'ers bijvoorbeeld? Wat is er in de systematiek mogelijk om problemen bij de provincies weg te nemen? Er liggen kansen bij de verdere invoering van de ov-chipkaart. Wat mijn fractie betreft ligt dit project bij de volgende begroting gewoon weer op tafel. Ik vraag de staatssecretaris om deze wens van de Kamer ook in te brengen in de heroverwegingen. Laten wij daarnaast dit jaar gebruiken om het nodige studiewerk te doen en laten wij daarbij de restitutievariant nu ook echt een goede kans geven.

Er schijnt ook een meevaller van 65 mln. in het verschiet te liggen. Wellicht dat die enige dekking kan leveren. Ik krijg hier graag een reactie op.

De heer Jasper van Dijk (SP): De ov-kaart voor mbo'ers is heel belangrijk, dat vindt de heer Anker ook. Nu wilde hij van mij zojuist een amendement hebben. Ik heb gezegd dat ik dat graag samen met hem wil maken. Hij trekt nu ook een grote broek aan. Hij vindt dit vreselijk belangrijk. Ik neem aan dat wij vandaag zaken kunnen doen en niet volgend jaar, zoals hij net zei. Dat zou een beetje teleurstellend zijn voor de studenten.

De heer Anker (ChristenUnie): Ik zou natuurlijk het liefst zien dat het gisteren zou zijn geregeld, dat ben ik met de heer Van Dijk eens. Ik kwam echter in eerste instantie met die interruptie, omdat het mij een beetje stoort dat hij telkens wil meeliften op de momenten dat de fractie van de ChristenUnie haar nek uitsteekt en probeert iets voor elkaar te krijgen. Ik ga nu het debat aan met de staatssecretaris over de vraag wat mij moeten doen om dit een kans van slagen te bieden. Ik meen dat alle fracties dit willen; volgens mij heeft alleen de fractie van de PVV nooit een motie gesteund over een ov-kaart voor mbo'ers. Volgens mij willen wij dit met z'n allen, er is veel politieke wil, maar het moet wel kunnen. Ik heb er ook met andere mensen over gesproken, ook mensen in Friesland die hier veel verstand van hebben, maar het is best nog wel een klusje om dit op een goede manier te regelen. Wij kunnen het nu doen. Als het allemaal zou kunnen, zou dat fantastisch zijn, maar ik zie problemen met het budget en de uitvoering. De heer Van Dijk roept dat het een schande is en dat het allemaal vreselijk is, maar hij levert vervolgens geen boter bij de vis. Daar sprak ik hem op aan. Dan moet je een grote broek aantrekken en met een amendement komen. Ik heb geconstateerd dat dit er niet ligt.

De heer Jasper van Dijk (SP): Dit is echt een beetje te gek. De heer Anker kaatst nu de bal naar mij, terwijl hij het zo belangrijk vindt. Ik stel voor, ik reik hem de hand, om samen met de ChristenUnie een ov-kaart te regelen en hij mag van mij overal in het land zeggen dat het door de ChristenUnie komt. Ik heb daar een fatsoenlijke dekking voor. Ik maak dat amendement, maar de heer Anker duikt gewoon. Hij zegt opeens: het is lastig, het is misschien moeilijk uitvoerbaar en het moet maar naar volgend jaar worden doorgeschoven. Gaan wij nu vandaag zaken doen of niet?

De heer Anker (ChristenUnie): Ik doe zaken met mensen die iets kunnen leveren. Op dit moment verwacht ik veel meer van het kabinet dan dat ik van de heer Van Dijk verwacht. Over het algemeen heb ik daar bar weinig van te verwachten, meen ik. Hij geeft een gratis cheque af en zegt: och, ik vind wel ergens 110 mln. Dat moet hij ook maar zeggen waar dat vandaan moet komen. Ik ben in gesprek met het kabinet. Dat heeft aangegeven dat het op dit moment niet zal lukken. Ik wil echter dat dit volgend jaar gewoon weer op de agenda staat. Laten wij het komende jaar goed gebruiken.

Ik kom nu bij het passend onderwijs. De ChristenUnie heeft zich altijd ingezet voor passend onderwijs, opdat iedere leerling volwaardig kan meedoen. Inmiddels is de kabinetslijn duidelijk geworden: het rugzakje verdwijnt en schoolbesturen krijgen een zorgplicht en zorgverantwoordelijkheid. In de kern zal dit moeten leiden tot passend onderwijs zonder langdurige en ingewikkelde indicatiestelling en zonder wachtende, thuiszittende leerlingen. Het is goed dat het kabinet naar de bezwaren van ECPO heeft geluisterd. Vooruitlopend op de discussie die in de Kamer zal worden gevoerd, wil ik nog wel enkele opmerkingen maken.

De jongeren waar wij over spreken, hebben vaak niet alleen passend onderwijs nodig. Nu de rugzakjes verdwijnen, mag het niet gebeuren dat de kosten en zorgen elders in de zorg rondom het kind terechtkomen. Nu bestaat er nog vaak veel onduidelijkheid tussen bestuurders en scholen èn ouders en leraren over de wensen voor en verwachtingen van passend onderwijs. De ChristenUnie vindt het daarom van belang dat het zorgprofiel van scholen zal aansluiten op de wensen van leraren en ouders.

In hetzelfde kader vraag ik, nu er bij passend onderwijs meer specifiek naar de scholen wordt gekeken, of het mogelijk is om hoogbegaafdheid mee te laten lopen. Mijn fractiegenoot Slob vroeg eerder aandacht voor hoogbegaafde leerlingen. Zij hebben er moeite mee, zich sociaal-emotioneel staande te houden in het onderwijs en voelen zich vaak een buitenbeentje. Er zijn veel overeenkomsten met passend onderwijs. Hoewel het om heel verschillende kinderen gaat, is er ook in dit geval sprake van een specifiek aanbod voor kinderen. Er is nu een actieprogramma gestart, waarbij ook via experimenten wordt onderzocht welke instrumenten effectief zijn. Die aanpak komt ons ook erg bekend voor. Zo zijn er voor hoogbegaafde kinderen soms heel veel verschillende arrangementen, zodat heel veel ouders, maar ook scholen, niet goed weten waar zij aan toe zijn. Is de staatssecretaris bereid, te overwegen of hoogbegaafdheid een plek kan krijgen in het stelsel van passend dan wel speciaal onderwijs?

Niet spiegelen aan Iraanse normen

Wed, 04 Nov 2009 17:18:36 +0100

In Iran verslechtert de situatie voor bekeerlingen. Het wordt nog erger door de invoering van het wetsvoorstel om de doodstraf op afvalligheid ook in het 'seculiere recht' door te voeren. Ed Anker: ,,De staatssecretaris zegt op het standpunt niet vooruit te willen lopen op toekomstige ontwikkelingen, met name als het gaat om de invoering van deze wet. Maar dat is slechts een kwestie van tijd."

Over de strekking van de wet is al overeenstemming bereikt. Waarin verschilt de situatie van iemand die in Iran bekeerd is dan nog van die van iemand die in Nederland bekeerd is? Wat betekent dit voor de beoordeling in individuele zaken? Deze vragen stelde Anker vandaag in de begrotingsbehandeling van Justitie.

Anker herinnerde de staatssecretaris aan de discussie die eerder in de Tweede Kamer is gevoerd over het in stilte belijden van het Christelijk geloof. De conclusie was toen heel duidelijk. Verwijzingen in beschikkingen naar de mogelijkheid om in Iran in stilte het christelijk geloof te belijden, werden ongepast geacht en dergelijke passages zouden in de toekomst door de IND achterwege worden gelaten.

,,Dit is natuurlijk volkomen terecht. Want je kan niet van mensen verlangen niet voor de eigen religie uit te komen. Dat is onmogelijk en onjuist," aldus Anker.Onlangs werd bij een zaak in Groningen benadrukt dat van Iraanse bekeerlingen verwacht mag worden dat wanneer zij hun geloof uitdragen daarbij voorzichtig moeten zijn. Zelfs op zo'n manier dat ze van de Iraanse overheid geen problemen zullen kunnen ondervinden en dat als ze zich daar niet aan houden, dat voor hun eigen risico komt. De ChristenUnie vindt dat onbegrijpelijk! Anker: ,,We gaan ons toch niet aan de Iraanse normen spiegelen. Dat is de wereld op z’n kop! Hier zijn fundamentele rechten in het geding. Aan de staatssecretaris heb ik gevraagd of ook zij het verwijzen naar de mogelijkheid om in Iran in stilte het christelijk geloof te belijden ongepast acht!

Begrotingsvoorbereiding: geen woord te veel

Tue, 03 Nov 2009 21:32:28 +0100

Morgenochtend start de begrotingsbehandeling van justitie. Elke week staan er nu twee begrotingen op de plenaire agenda. Het zijn lange debatten die over werkelijk alles gaan. Nou ja, voor zover het in de portefeuille past natuurlijk.

Mijn onderwerpen in vogelvlucht: vreemdelingenbeleid, Iran, leges, vreemdelingenketen, kosten COA, kosten IND, terugkeer, mensenhandel, uitstapprogramma’s, kinderalimentatie, hoger beroep, koude uitsluiting, Saban B., onder toezichtstelling pedofiel Eindhoven & opvang slachtoffers.

Daarbij wil ik graag een thema neerzetten. Ik vind het belangrijk dat het Justitiedebat weer een gewetensvol en principieel debat wordt. Ik doel daarmee vooral op het vreemdelingenbeleid, dat tegenwoordig echt een debat van boekhouders is geworden: het gaat alleen nog maar over getallen.

En dan zijn er nog een paar onderwerpen die echt even de nodige aandacht vragen. Zoals de kwestie van de ontsnapte mensenhandelaars en de pedofiel in Eindhoven. Als je daar maatregelen op wilt nemen dan is dat juridisch een ingewikkelde zaak. Nuance is daarbij geboden.

Nu zit ik dus aan mijn tekst te werken. Ik heb een paar pagina’s die ik nog moet terugbrengen tot een spreektekst van maximaal 9 minuten. Dat is maximaal 2,5 pagina’s bij een regelafstand van 1,5. Dan heb ik nog 3 minuten over voor de tweede termijn. Vanochtend in de fractievergadering werd ik daar zoals altijd weer aan herinnerd door Ernst, onze fractiesecretaris. Hij moet de spreektijden een beetje in de gaten houden, want als ik te veel minuten gebruik, gaat dat weer ten koste van een collega bij een andere begroting.

Na Ernst komt de rest van de fractie aan het woord. Ze willen toch nog wel iets horen over… En moet ik ook niet wat zeggen over… En een punt dat wij toch niet onbenoemd mogen laten is… Heerlijk die interne consistentie. Naast mijn eigen pagina’s heb ik nog goede raad gekregen voor minimaal een kwartier.

Het is dus nu de kunst om al die onderwerpen recht te doen in een goede, beknopte tekst, waar ik me ook echt aan moet houden. Dat betekent dus schrappen, woorden wegen en nog meer schrappen. Als ik moties indien, moeten die kort en krachtig zijn. Want een motie moet je helemaal voorlezen en dat kost al gauw een minuut per motie.

En zo gaat een begrotingsbehandeling over alles, maar met geen woord te veel.

Ed Anker

Bijdrage Ed Anker 'Begroting Justitie'

Fri, 27 Nov 2009 12:03:52 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Precies. Het is ook een aanmoediging. Ik begin aan mijn verhaal.

Voorzitter. Dit is de derde Justitiebegroting die ik mag behandelen in deze kabinetsperiode. Dit is weer meer een uitvoeringsbegroting dan die van vorig jaar. Een groot aantal plannen is in gang gezet en de eerste resultaten worden zichtbaar. Het resultaat van Veiligheid begint bij Voorkomen is dat de criminaliteitscijfers dalen. Dat is mooi. Tegelijkertijd stellen wij nog steeds vast dat er een veiligheidsparadox is. Hoewel het in cijfers veiliger lijkt te worden, wordt dat niet zo ervaren. Dat is ook niet gek, want een inbreuk op de persoonlijke veiligheid is enorm heftig. Daarnaast gaat het niet overal even goed. Dat is natuurlijk ook een werkelijkheid.

In de inleiding van de Justitiebegroting staat een bijzondere opmerking over paradoxen. Onder het kopje Wars van valse tegenstellingen staat het volgende. Het kabinet roept op om niet in termen van wij en zij te gaan denken, en hard en soft niet tegen elkaar uit te spelen. Ook moeten wij het evenwicht in grondrechten en vrijheden koesteren. De ChristenUnie begrijpt die hartenkreet. In de Justitieportefeuille spreken wij vaak over rechtvaardigheid en onrechtvaardigheid. Dat is een emotioneel debat. Juist omdat wij in deze Kamer de wetten maken, moeten wij het hoofd koel houden.

Wij hebben de laatste tijd te maken met incidenten die het vertrouwen van burgers in de rechtsstaat op zijn minst op de proef stellen. Ik heb het over de ontsnapping van Saban B., de ontsnapping van een mensenhandelaar vorige week en de problemen met een pedofiel in Eindhoven. De minister heeft een aantal voorstellen gedaan om het stelsel van verlofverlening aan te passen. Dat is een goede zaak. Worden de gevolgen en de risico's voor de slachtoffers nu ook meegewogen, zoals ik bij het spoeddebat over Saban B. heb voorgesteld? Er komt nu een soort check. Is de risicoweging voor de slachtoffers daarin meegenomen? Hoe gaat de minister in die maatregel om met het hoger beroep? De pedofiel in Eindhoven beriep zich op cassatie om zich aan het toezicht te onttrekken. Gebeurt het vaker dat een hoger beroep op die manier wordt gebruikt dan wel misbruikt? Is het mogelijk dat de schorsende werking van een hoger beroep niet geldt bij bepaalde misdrijven met een hoog risico voor de slachtoffers op recidive? Dat is een spannend voorstel, maar hierbij denk ik aan situaties zoals in Eindhoven, waar er reëel gevaar voor de slachtoffers was. Ik krijg hier graag een reactie op van de minister.

Mensenhandel. Wat vindt de minister van het pleidooi van CoMensha voor een bredere meldplicht voor alle instanties die met slachtoffers van mensenhandel hebben te maken, zodat wij een beter beeld krijgen van de mensenhandel binnen en buiten Nederland? Mevrouw Arib heb ik daar ook iets over horen zeggen. Verder blijven er zorgen over de opvang van slachtoffers van mensenhandel. Die schiet nu nog steeds tekort. Het gebeurt dat een moeder met kind om de paar dagen moet verhuizen terwijl zij zich moet voorbereiden op het doen van aangifte, omdat zij bijvoorbeeld in de B9-regeling zit. Dat is niet goed. Ook de opsporing is gediend bij een goede opvang. Hoe staat het met de realisatie van die extra plaatsen? Te vaak hebben wij moeten zeggen dat die er aankomen.

Uitstapprogramma's voor de prostitutie zijn succesvol aan de opstart begonnen. Hoe gaat het daar nu mee verder? Ik heb met een amendement geld kunnen reserveren tot 2010. Verder is er vorig jaar bij de begrotingsbehandeling een motie aangenomen met als doel de uitstapprogramma's structureel flankerend beleid te laten zijn bij het prostitutiebeleid. Er zou in deze begroting dus geld voor moeten zijn gereserveerd, maar dat heb ik niet gezien. Die verantwoordelijkheid ligt wel bij Justitie, want zij is uiteindelijk begonnen met die uitstapprogramma's.

Ik vraag de minister om toe te zeggen dat hij bij de Voorjaarsnota aan zal geven hoe hij de uitvoeringsprogramma's structureel wil financieren. Het lijkt mij dat hij dat moet doen in overleg met de instanties die de uitstapprogramma's verzorgen.

Dan kom ik bij het vreemdelingenbeleid. De ChristenUnie vindt dat zeker het asieldebat wars van valse tegenstellingen moet zijn. Het lijkt steeds meer een debat van boekhouders te zijn geworden: het gaat alleen nog maar over getallen. Ik heb in het laatste algemeen overleg gevraagd om een principieel debat. Een principieel debat gaat over mensen en kwaliteit. Mensen slaan op de vlucht vanwege oorlogen en rampen. Maar mensensmokkel en -handel zijn ook redenen. Natuurlijk zijn er ook mensen die gewoon hun geluk beproeven. Wij kunnen niet iedereen hier huisvesten, dus wij moeten keuzen maken. Wij willen daarbij absoluut geen gelegenheid geven tot criminele activiteiten als mensenhandel. Daar willen wij niet aan meewerken.

Voor de ChristenUnie is een goed vreemdelingenbeleid een beleid dat recht doet aan degenen die echt asiel nodig hebben. Een goed beleid geeft ook geen valse hoop aan mensen die hier niet mogen blijven door deze mensen dan maar in procedures te laten wonen. Snelheid en duidelijkheid zijn zeker in dit dossier uiterst humane kwaliteiten. In deze kabinetsperiode is serieus gestart met het terugkeerbeleid. Ook dat is onlosmakelijk verbonden met een goed asielbeleid. Ik vind het een grote verdienste van de staatssecretaris dat zij daarmee begonnen is. Ik vind het een nog grotere verdienste dat zij daarover in gesprek is met de vluchtelingenorganisaties. Zij willen daarover meedenken en hebben zelfs voorstellen gedaan over de manier waarop zij daaraan kunnen meewerken middels het Platform Duurzame Terugkeer. Ik ben heel erg benieuwd hoe het daar nu mee staat, omdat ik daar zeer verschillende verhalen over hoor.

In Iran verslechtert de situatie voor bekeerlingen. Dit blijkt uit het in mei verschenen ambtsbericht en uit het vorige week verschenen rapport van het U.S. State Department inzake godsdienstvrijheid. Typerend voor de slechte positie van christenen in Iran is het wetsvoorstel om de doodstraf op afvalligheid ook in het seculiere recht door te voeren. Zijn er nog positieve ontwikkelingen te melden met betrekking tot dit wetsvoorstel? Of is het slechts een kwestie van tijd voordat deze wet zal worden ingevoerd? Waarin verschilt de situatie van iemand die in Iran bekeerd is dan nog van die van iemand die in Nederland bekeerd is? Wat betekent dit voor de beoordeling van bijvoorbeeld Iraanse christenen in individuele vluchtelingenzaken?

In het verleden is in deze Kamer de discussie gevoerd over het in stilte belijden van het christelijk geloof. De conclusie van de toenmalige staatssecretaris was heel duidelijk: verwijzingen in beschikkingen naar de mogelijkheid om in Iran in stilte het christelijk geloof te belijden werden ongepast geacht. Dergelijke passages zouden in de toekomst door de IND achterwege worden gelaten. Dat is volkomen terecht, want je kunt niet van mensen verlangen dat zij niet voor de eigen religie uitkomen. Dat is onmogelijk en onjuist. Deelt de staatssecretaris dit uitgangspunt nog steeds? Ik vraag dit naar aanleiding van een stelling van de staatssecretaris bij een zaak die speelde bij de rechtbank in Groningen. Zij stelde dat van Iraanse bekeerlingen verwacht mag worden dat zij voorzichtigheid betrachten wanneer zij hun geloof uitdragen, zodat zij van de Iraanse overheid geen problemen zullen ondervinden. Voor zover zij zich daar niet aan houden, komt dat voor hun eigen rekening.

De heer Pechtold (D66): Als het om de Iraniërs gaat, pak ik vaak als eerste de Iraanse homo's en u pakt de Iraanse christenen. U zegt zojuist dat mensen wel voor hun geloof moeten kunnen uitkomen. Trekt u dat ook door naar geaardheid?

De heer Anker (ChristenUnie): Ja, dat is absoluut het geval. Alleen: wij hebben al een goed groepenbeleid voor homo's uit Iran, maar nog niet voor christenen uit Iran. Daarom vraag ik hier nu aandacht voor.

De heer Pechtold (D66): Ik zou graag zien dat u dit idee met betrekking tot geaardheid verder doortrekt, ook in de Nederlandse samenleving, bijvoorbeeld als wij het straks over de begroting van het ministerie van OCW hebben.

De heer Anker (ChristenUnie): Ik begrijp het punt waar de heer Pechtold op doelt, maar ik vind het een beetje onsmakelijk om Iraanse toestanden naar Nederland door te trekken.

Voorzitter. Ik vind de uitspraak van de staatssecretaris onbegrijpelijk. Wij gaan ons toch niet aan de Iraanse norm spiegelen? Dat is de wereld op z'n kop. Hier zijn fundamentele rechten in het geding. Graag hoor ik van deze staatssecretaris dat ook zij het verwijzen naar de mogelijkheid om in Iran in stilte het christelijk geloof te belijden ongepast acht.

De leges van de IND zijn hoog. Er wordt nu opnieuw gekeken naar een kostprijssystematiek, maar tegelijkertijd worden er wel weer verhogingen voorgesteld. Hoe kan dat? Waarom wacht de staatssecretaris daar niet mee, zodat wij een goed en eenduidig legesgebouw neerzetten gebaseerd op daadwerkelijke kostprijzen? In antwoord op de vragen bij de begroting wordt gesteld dat, om gezinnen tegemoet te komen, het legestarief voor de verlenging van een verblijfsvergunning voor verblijf bij ouder ongewijzigd blijft. Is de staatssecretaris bereid om ook een gezinstarief te introduceren voor de aanvraag van een verblijfsvergunning regulier voor onbepaalde tijd waarvoor nu de kosten verdubbeld worden? Dat is een ontzettende belasting voor gezinnen.

Er zijn nog een paar zaken waar ik aandacht voor vraag. Vorig jaar diende ik met collega's De Pater en Timmer een motie in met het verzoek om met een wetsvoorstel te komen voor kinderalimentatie. Ik heb nog niets gezien. Ik heb wel een brief gelezen, waarin voor de zoveelste keer wordt verwezen naar de commissie-Kortmann over het insolventierecht.

Ik wil nu gewoon een tijdpad. Wat zit eraan te komen? Dan ligt er ook nog een toezegging voor een onderzoek naar het opheffen van de koude uitsluiting. Daarover heb ik ook nog niets gehoord. Dat hebben wij besproken bij het wetsvoorstel tot wijziging van het huwelijksvermogensrecht.

Ik vraag de minister ook hoe het ervoor staat met de Wet op de kansspelen. De wet voor het instellen van een kansspelautoriteit is naar de Raad van State, maar we horen niks over het brede wetgevingsproces voor de Wet op de kansspelen.

Politieke fietstocht rond Bunschoten-Spakenburg

Tue, 10 Nov 2009 14:51:26 +0100

Zaterdag 31 oktober kwam Ed Anker, fractielid 2^e Kamer van de ChristenUnie, naar Bunschoten voor een fietstocht. Doel van deze fietstocht was enerzijds genieten van de natuur en cultuur in Bunschoten en anderzijds op een ontspannen manier kennis maken met Ed Anker.

De fietstocht begon met ontvangst met een kop koffie en echte Spakenburgse Jan Hagel in het gemeentehuis. Hier hadden zich naast Ed Anker, burgemeester Melis van de Groep en wethouder Willem Heinen, nog tien belangstellenden verzameld. Het weer was prachtig, ideaal voor een fietstocht.

Vanaf het gemeentehuis werd koers gezet naar zorgboerderij De Veldmuis op Eemdijk. Hier praatte Menno Veldhuizen de fietsers bij over het enorm belangrijke werk wat hij verricht onder ´zorgboeren´. Het was vooral mooi om te horen wat voor progressie de ´zorgboeren´ maken, veelal toch mensen met een Down-syndroom of een aan autisme verwante stoornis.

Hierna werd de tocht vervolgd naar de palendijk. Een onderdeel dat Ed Anker als cultuurwoordvoerder van de ChristenUnie erg aansprak. De ChristenUnie is immers een partij die niet alleen hecht aan Jeugd & Gezin, duurzaamheid en het opkomen voor minderheden in de maatschappij, maar ook cultuur hoog in het vaandel heeft staan.

Burgemeester Melis van de Groep praatte Ed Anker bij over de bouw en historie van de palendijk.

Met het aandoen van de botterwerf werd het cultuuronderdeel van deze fietstocht doorgezet. Terwijl men op de werf druk in de weer was met onder andere de restauratie van de gemeentebotter, kregen de fietsers een mooi beeld van hoe deze oude botterwerf nog steeds volop in gebruik is. Uniek in de wereld, niet voor niets een beschermd stukje cultuur.

De fietstocht werd afgesloten met een kort bezoek aan korenmolen De Hoop waarna er een goed verzorgde lunch klaar stond in brasserie Wieken. Al met al een zeer geslaagde ochtend, volgens de deelnemers voor herhaling vatbaar.

Bijdrage Ed Anker aan algemeen overleg 'Kinderopvang'

Fri, 20 Nov 2009 16:38:36 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Op mijn papier staat de zin: "Vandaag hebben wij dit AO over de kinderopvang in de breedte, maar toch lijkt het debat zich met name toe te spitsen op de gastouderopvang." Ik moest afwachten of ik dit kon zeggen, maar het was een vrij aardige inschatting. Het is begrijpelijk, want er zijn wat lastige kwesties. Bij de behandeling van de herziening van de Wet kinderopvang sprak ik de hoop uit dat rust, reinheid en regelmaat weer terugkomen aan het kinderopvangfront. Zover is het helaas nog niet. Bij de plenaire behandeling heb ik ook aangegeven dat ingrijpen in het stelsel van gastouderopvang pijn zou doen maar onvermijdelijk is. De ChristenUnie is blij dat er in het nieuwe kinderopvangstelsel ruimte is voor een volwaardige kwalitatieve gastouderopvang. Om daar te komen moet er nog hard worden gewerkt door de sector en het ministerie.

Ik heb een aantal vragen, allereerst over de informatievoorziening. Er is een website gelanceerd: www.implementatiekinderopvang2010.nl -- een heel intuïtieve naam, ik zou daar direct naartoe gaan als ik een vraag had -- waar een aantal antwoorden op veelgestelde vragen te vinden is. Tegelijkertijd hoor ik van veel vraagouders en gastouders dat de echte duidelijkheid nog ontbreekt. Wanneer vraagouders, gastouderbureaus of gastouders met hun vragen aankloppen bij de GGD of het ministerie, reiken de antwoorden niet verder dan wat in de brochures te vinden is. Wat doet de staatssecretaris om de informatievoorziening te verbeteren en echt antwoord te geven op de gestelde vragen? Er zijn heel veel vragen over de EVC-trajecten. Hoe staat het daarmee? Er doen soms heel wilde verhalen de ronde. Is het duidelijk waar men terechtkan? Wanneer en waar kunnen gastouders zich hiervoor aanmelden? Wanneer kunnen gastouders zich aanmelden bij de roc's voor het examen mbo-2?

De onzekerheid voor vraagouders werpt haar schaduw vooruit. Bij de plenaire behandeling heeft de ChristenUnie ook daar opmerkingen overgemaakt. Als de gastouder er niet in slaagt om binnen een jaar aan alle eisen te voldoen, moet de vraagouder de kinderopvangtoeslag terugbetalen. Dit risico is te billijken als de vraagouders zelf invloed kunnen uitoefenen op het behalen van de kwalificatie van de gastouder. Deels kan dit natuurlijk, maar voor een groot deel is de vraagouder afhankelijk van externe factoren. Die vraagouders dreigen dan ook af te haken. Het uiteindelijke beeld wordt pas duidelijk bij de tussenevaluatie halverwege 2010. Ik maak mij daar echt zorgen over. Kan de staatssecretaris nog één keer -- wij hebben dit in het debat ook al uitgebreid gewisseld -- duidelijk uiteenzetten hoe die risicospreiding in elkaar zit en of ook in het geval van duidelijke overmacht de vraagouder aangesproken wordt?

Over de opvang op meerdere adressen hebben wij tijdens de wetsbehandeling ook uitgebreid gesproken. Wij hebben geconcludeerd dat het debat hierover niet gesloten is. Bij de tussenevaluatie -- die al snel is -- zullen wij bezien hoe het gastouderbestand zich ontwikkelt. Indien nodig wordt de discussie dan opnieuw gevoerd. Kan de staatssecretaris bij de evaluatie specifiek naar de effecten op het gastouderbestand kijken, maar ook naar de mogelijkheden die er bij de GGD zijn om te controleren? De GGD zegt dat de hoeveelheid adressen het problematisch maakt om het te controleren.

Uit de laatste meting van de wachtlijsten blijkt dat die in de dagopvang zijn gedaald. Dat is goed nieuws; de stijging van vorig jaar lijkt daarmee gestopt. De problematiek verschilt echter sterk per regio, zoals in het voorbeeld van Friesland net al werd uitgesproken. Daarbij was de peildatum 1 juni van dit jaar. Heeft de staatssecretaris al zicht op de gevolgen voor de wachtlijsten van de aanpassing van de gastouderregeling? In reactie op de commissie-Van Rijn wordt gezegd dat het kabinet geen grote stelselwijzigingen invoert, anders dan het wetsvoorstel gastouderopvang en het wetsvoorstel rondom de harmonisatie. Tegelijk merkt de staatssecretaris op dat er zal worden bezien in hoeverre het mogelijk is om op termijn te komen tot een betrouwbare urenregistratie: de koppeling tussen het aantal uren opvang en het aantal uren arbeid. Dat is volgens mij een breedgedragen wens. Kan de staatssecretaris alles doen wat binnen haar bereik ligt om te komen tot een dergelijke koppeling? Wat ons betreft zou daar best nog wel een grote wetswijziging voor mogen. Als wij dat kunnen realiseren, zou dat fantastisch zijn.

Bijdrage Ed Anker aan AO 'Hoger Onderwijs'

Fri, 20 Nov 2009 17:04:24 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Op de Associate degree zien wij heel verschillende reacties van de MBO Raad en de HBO-raad, die hier heel specifieke opmerkingen over hebben gemaakt, en van de LSVB, die zegt dat het allemaal nog loopt en die er daarom niet al te veel van wil zeggen. Ik vind daar eigenlijk wel wat wijsheid in zitten. Ik denk dat goed is beargumenteerd in de brief hoe wij verder gaan met de pilots. Ik voel heel veel voor de opmerking van Jan Jacob van Dijk over het dilemma dat in de brief heel duidelijk wordt benoemd, dat er spanning is tussen enerzijds het aanbieden van de korte klap, de Associate degree die heel direct op een bepaald beroep aansluit, en anderzijds het vervolg dat je zou willen kunnen maken naar een bachelor in het hbo. Dat dilemma is wel spannend. Dat moeten wij blijven onderkennen. De opvolgbaarheid van een bacheloropleiding is wel van belang. Wij gaan verder met een aantal pilots, waarvoor de minister de steun heeft van de fractie van de ChristenUnie.

Wij spreken niet zo heel veel over het hoger onderwijs. Wij hebben de Wet hoger onderwijs plenair besproken en daarna is het een tijdje stil geworden. Bij het wetgevingsoverleg van vorig jaar heb ik gezegd dat ik met belangstelling de voorstellen voor de bekostiging van het hoger onderwijs afwachtte. Ik heb heel specifiek aangegeven dat ik mij zorgen maakte en de zorgen doorgaf van een heel aantal kleinere instellingen, met name hbo-instellingen, die bang waren dat zij er met het nieuwe bekostigingsmodel slecht vanaf zouden komen omdat zij een relatief grote overhead hebben vanwege hun omvang. Heeft de minister inmiddels met die instellingen gesproken? Wat is nu precies het tijdpad voor die bekostigingsvoorstellen? Dat verwachten wij toch al een tijdje. Ik begrijp wel dat de tijden telkens weer veranderen en dat het er ook niet gemakkelijker op wordt, maar de minister moet toch eens een keuze maken.

Over de commissie-Veerman sluit ik mij aan bij de vragen over de verhouding met de heroverwegingen. Ik kies ervoor om maar zoveel mogelijk tijd te besteden aan de uitvoering van de motie-Anker c.s. over de kabinetsbrede visie op internationalisering in het hoger onderwijs. Die motie is ingediend omdat velen met mij niet tevreden waren over Het Grenzeloze Goed, de internationaliseringsagenda van dit kabinet voor het hoger onderwijs. Wij vonden dat wat mager en wel heel specifiek op OCW georiënteerd. Dat is zonde, want juist bij internationalisering moet er veel worden samengewerkt, onder andere met Economische Zaken, Buitenlandse Zaken en Ontwikkelingssamenwerking. Ik moest even zoeken en vond tussen de stukken de internationaliseringsagenda.

Ik mis wel veel in deze notitie. Ik hoopte dat met het schrijven ervan iets tot stand zou komen tussen de verschillende ministeries en dat zij zouden gaan inzien dat zij met elkaar eenzelfde doel dienen en dat er knelpunten zijn waarin zij elkaar tot een hand en een voet zouden kunnen zijn, om het Bijbels uit te drukken. Dat is niet gebeurd in deze notitie. Het ziet er sterk naar uit dat OCW een mailtje heeft gestuurd naar een aantal andere ministeries, dat men EZ heeft overgeslagen en dat de andere ministeries een mailtje hebben teruggestuurd wat zij ongeveer doen. Dat staat hierin. Ik zeg maar even hoe het bij mij is overgekomen.

Een simpel voorbeeld is dat van de leges, waarover wij al een paar keer hebben gesproken als het ging om internationalisering. Dat is een groot knelpunt. De leges in Nederland zijn heel hoog. Vaak zei de minister: dan moet u maar bij mijn collega Albayrak zijn, die gaat over migratie en kennismigranten. Ik vecht een pittig robbertje uit met staatssecretaris Albayrak als het gaat om de legesverordeningen. Daar zullen wij volgende week bij de justitiebegroting wel iets over horen. Nu is er wel iets over genoemd in deze notitie, maar de leges gaan nu in ieder geval niet omhoog. Ik vraag de minister wat nu precies de ambitie is geweest. Als in internationaal onderwijsland een erkend probleem is, dat ook de HBO-raad en de VSNU meerdere malen hebben genoemd, dat die leges wel heel hoog zijn en echt een drempel vormen om mensen hier op een goede manier heen te krijgen, wat is dan de inzet als je met Justitie gaat praten? Vanuit de justitieportefeuille weet ik dat men daar bezig is met een herberekening van de kostensystematiek. Ik heb het idee dat de leges onder de vorige minister van vreemdelingenzaken ook wel behoorlijk kunstmatig zijn opgehoogd. Ik mis hierin een stuk ambitie. Als wij kennismigranten naar Nederland willen halen -- dat is een ambitie van dit kabinet -- zou je op dit terrein iets verwachten, maar wij krijgen eigenlijk alleen maar de constatering dat de leges niet worden verhoogd.

Een andere kwestie is dat ik de input van EZ heel sterk mis. Ruim een jaar geleden heb ik veel gesproken met mensen uit de hbo-wereld en uit de universitaire wereld over een combinatie tussen ontwikkelingssamenwerking en hoger onderwijs. Universiteiten zitten heel sterk op het wetenschappelijke vlak, terwijl het hbo veel meer zit op het bedrijfsleven en veel meer bezig is met de uitwisseling van stagiairs en met samen dingen ontwikkelen. Ik mis eigenlijk dat hele verhaal in deze notitie. Er worden een paar aardige dingen gedaan als resultaat van het Akkoord van Schokland. Prima, maar ik vind het jammer dat dat niet wordt gedaan. Dit zijn ook precies de dingen die de HBO-raad in zijn brief aangeeft. Ik vraag de minister hoe dit nu tot stand is gekomen.

Ik vraag het hem ook heel specifiek omdat wij in het kader van de vernieuwing van de rijksdienst veel meer door ministeries heen willen werken, veel meer met een aantal ministeries één maatschappelijk probleem willen aanpakken. Dit vind ik er tot nu toe nog niet een heel erg goed voorbeeld van. Als ik kijk naar de notitie kenniseconomie lijkt het een stuk gemakkelijker om die schakeling te maken met de andere ministeries. De minister moet mij eens uitleggen hoe dat zit. Waarom verschillen deze notities zo ontzettend veel van elkaar? Ik ga er geen nieuwe motie over indienen. Het moet ook eens een keertje klaar zijn. Maar ik heb toch wel een aantal specifieke vragen en daar moet dan maar een antwoord op komen. Hoe gaan we verder met die hbo's, met het internationale bedrijfsleven? Ik krijg hier graag een reactie op, zeker in deze tijd van crisis waarin wij ons bedrijfsleven op peil moeten houden en moeten doorontwikkelen.

Voorzitter. Dit waren mijn opmerkingen.

Van oude kraakvrienden en dingen die voorbijgaan

Tue, 20 Oct 2009 21:31:16 +0200

Als politicus maak je wel eens keuzes die oude vrienden niet kunnen meebeleven. Zo stemde ik vorige week v��r een wet die het kraken verbiedt. Terwijl ik vroeger krakende stadgenoten had met wie ik oprecht vriendschappelijk en feestend omging. Ik kwam vrolijk in hun bolwerk over de vloer, en andersom: een van hen was mijn partner tijdens diesgala's van onze christelijke studentenvereniging.

Vorige week mocht ik nog eens een column schrijven voor het personeelsblad van de gemeente Zaanstad. Ik woon nu al weer bijna twee jaar in Den Haag, maar voel me nog sterk verbonden met de gemeente waar ik ben opgegroeid en waar ik als raadslid mijn eerste politieke ervaring opdeed.

Vorige week donderdag werd er ook gestemd over het wetsvoorstel kraken en leegstand. Zoals bekend komt het initiatief voor dit wetsvoorstel onder meer bij de ChristenUnie vandaan. Niet verrassend dus dat ik, net als de rest van de fractie, vóór dit wetsvoorstel heb gestemd. Maar in de Zaanstreek wekt dat ongetwijfeld enig onbegrip.

De Zaanstreek is overwegend links. Dat is voorzichtig gesteld; er zijn mensen die het zelfs hebben over het ‘Kremlin aan de Zaan’. Dat is stellig een overdrijving, maar het industriële verleden van de Zaanstreek is niet te missen. Dat leverde wel wat spanning op. Een oudere zuster uit mijn kerk in Zaandam vertelde dat wanneer de Zaanse SDAP-ers op de Rozengracht de Internationale aanhieven, de ARP-ers er naast gingen staan en het Wilhelmus zongen.

Het linkse verleden is nog alom aanwezig in de Zaanstreek. Collega raadsleden hadden bijvoorbeeld een verleden in de Socialistische Jeugdcentrale. De lokale partijen zijn overwegend links en hebben niets van doen met rechtse 'leefbaarpartijen' en populaire bewegingen als TON en PVV. En de bloedgroepenstrijd in GroenLinks wordt in de Zaanse afdeling tot vandaag de dag levend gehouden. Een aantal teleurgestelde PSP-ers heeft zich gehergroepeerd in een eigen politieke vereniging, RoSa (Rode Saen). Rosa heeft inmiddels een degelijke vertegenwoordiging van twee zetels in de gemeenteraad.

Ik kon altijd goed overweg met de raadsleden van Rosa. Ruud Pauw en Erik Schaap zijn onafhankelijke, eigenwijze types met inhoudelijk veel kennis van zaken. De achterban van Rosa bestaat overwegend uit een bont gezelschap van krakers en kunstenaars, maar ook natuurvrienden en monumentenliefhebbers. De klik was wederzijds en hoewel we in de raad soms fundamenteel van mening verschilden, gebeurde het ook geregeld dat we gezamenlijk optrokken. Zo kon het gebeuren dat ik Rosa steunde in haar strijd om een kraakpand te behouden. De Grote Weiver was een oud gasfabriekje in het noorden van Zaanstad, dat al 25 jaar was gekraakt en nu een functie had gekregen als poppodium, maar waar ook een maaltijdservice voor minima en een kringloopwinkel waren gevestigd. De grond onder ’t Weiver was sterk vervuild en het gebouw zou gesloopt moeten worden. Onmiskenbaar had ’t Weiver een belangrijke functie in de stad. De kraakstatus van het pand was meer een erfenis uit het verleden, want nooit deed de gemeente meer een beroep op het pand.

De Zaanse kraakbeweging is goed georganiseerd en ideologische gedreven. Eigenlijk waren er nooit ongeregeldheden. Ik vermoed dat iemand als Ruud Pauw daar ook wel een hand in had. Als er gekraakt werd, stelden de krakers netjes gemeente en politie op de hoogte. Er zijn tal van voorbeelden waar krakers uiteindelijk gelegaliseerd werden en huur gingen betalen.

Dat was toen. En nu heb ik dus gestemd voor een wet die kraken verbiedt en strafbaar stelt. Tja, het zou wat zijn als dat het enige was. Maar het mooie van de wet Kraken en Leegstand is dat het kraakverbod gekoppeld is aan de verplichting voor gemeenten om een actief leegstandsbeleid te voeren. Want naast de slechte voorbeelden uit de kraakbeweging, zijn er ook hele positieve verhalen die laten zien dat mensen heel nuttige dingen kunnen doen als ze daar de ruimte voor krijgen. Maar dat moet je niet regelen door leegstaande panden dan maar vogelvrij te verklaren. Daar hoort een overheid tussen te zitten om de belangen van zowel eigenaren als gebruikers te borgen. Te vaak sloeg die balans om in ordinaire vechtpartijen tussen krakers en de politie.

In Zaanstad is men er nog niet geheel van overtuigd dat de nieuwe wet een vooruitgang is. Tja, oude schoenen lopen altijd het lekkerst.

Ed Anker

Bijdrage Ed Anker 'Vroegselectie en stapelen/doorstromen'

Fri, 20 Nov 2009 13:33:35 +0100

De heer Anker (ChristenUnie):

Voorzitter. Geen talent verloren: dat is een uitgangspunt dat mij bijzonder aanspreekt. Het blijkt dat er belemmeringen zijn in het doorstromen naar een hogere opleiding. Het gaat volgens het onderzoek eerder om tientallen of honderden dan om duizenden leerlingen, maar zoals gezegd: geen talent verloren, dus moeten die belemmeringen weg. De ChristenUnie ziet in de voorgestelde drie maatregelen om doorstroming in het onderwijs te bevorderen dan ook een goede stap, zodat ook laatbloeiers en kwetsbare leerlingen de kans krijgen om hun diploma te halen. Wel vraag ik nog aandacht voor de mogelijk negatieve effecten van het afschaffen van de maximale verblijfsduur in het vmbo. Ik heb dat al eerder aangekaart. Ik ben het eens dat de huidige verblijfsduur soms het ontplooien van talent in de weg staat. Anderzijds moeten we ook niet het beeld neerzetten dat «je er zo lang over mag doen als je wilt». De MBO-raad wijst daarbij op het mogelijke effect dat scholen eerder kiezen voor een standaard 5-jaartraject, zodat ook leerlingen die het normaal in 4 jaar af zouden ronden worden gedwongen om langer over hun opleiding te doen. Hoe wil de staatssecretaris voorkomen dat leerlingen juist onnodig lang over hun vmbo-opleiding doen? Het mogelijk maken van opstroom en stapeling in de praktijk staat of valt met de houding van de school. Stapelende vmbo-leerlingen komen verschillen in toelatingscriteria tegen en in de onderzoeken wordt het soms subjectieve karakter van schooladviezen voor opstroom genoemd. Ook wordt de overgang vmbo-havo belemmerd door de moeilijkheden in aansluiting in talen en wiskunde. Ligt het aan de houding van scholen of aan de te grote stap van vmbo naar havo dat er terughoudendheid bestaat? Aan de andere kant gaat er echt niet meteen talent verloren wanneer een leerling toch kiest om de vmbo-opleiding af te maken. De overgang vmbohavo wordt op individueel niveau soms zelfs «verschraling» genoemd, bijvoorbeeld als er een exact technisch talent hierdoor verloren gaat. Ook het vmbo ontplooit talenten maximaal! De scholen geven zelf aan dat extra stimulering om grote groepen leerlingen tot stapelen te bewegen niet nodig is. De overgang vmbo-havo wordt bovendien met name vanuit scholen kritisch bekeken. Zij zien het voor een deel van de leerlingen niet als optimale route. Hoe voorkomen we dat er straks een groep vmbo-ers overstapt naar het havo, maar waarbij later toch blijkt dat de mbo-route beter blijkt te zijn? Lopen zij niet juist een achterstand op? Tot slot wijst het onderzoek op de mogelijke onduidelijkheid bij werkgevers en vervolgopleidingen over de waarde van diploma’s met gemengde niveaus. Hoe zorgen we ervoor dat deze diplomavorm in de maatschappij op waarde wordt geschat? Het onderzoek naar de schakelklassen laat een positief beeld zien. Kinderen lijken er baat bij te hebben, zij gaan zichtbaar vooruit in vergelijking met kinderen die niet deelnamen in een schakelklas en achterstanden bij kinderen, met name op taalgebied, worden weggewerkt. Het uiteindelijke doel is om leerlingen niet te laten afremmen in hun ontwikkeling, simpelweg vanwege met name achterblijvende taalprestaties. Wel blijken gemeenten de regelgeving en wensen van de landelijke overheid als knellend te ervaren. Anderzijds zie ik ook dat de financiering via de brede doeluitkering loopt, zodat gemeenten zelf kunnen beslissen hoe zij de middelen inzetten. Hoe knellend is de landelijke overheid in de regelgeving? Gaan niet juist verschillen ontstaan tussen gemeenten bij de inzet van schakelklassen?

Bijdrage Ed Anker 'Vreemdelingen- en asielbeleid'

Fri, 20 Nov 2009 12:01:46 +0100

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Er staat een heleboel op de agenda. Ik ga het niet over alles hebben, wel over veel. Dan weet u dat.

Eerst wil ik stilstaan bij de medische zorg, waar al eerder uitvoerig over gesproken is. De staatssecretaris heeft een redelijk positieve brief gestuurd, waarin zij toegeeft dat er wel dingen zijn fout gegaan in het verleden, maar dat het opstartproblemen waren die inmiddels zijn opgelost. Wij krijgen brieven van allerhande organisaties waarin staat dat dit helemaal niet het geval is. Mensen maken zich heel grote zorgen als het gaat over het gebruik van de praktijklijn, de privacy, de verpleegkundige intake die in sommige gevallen zes weken na binnenkomst nog niet heeft plaatsgevonden, de tbc-check, beveiligingsmensen die moeten worden ingezet bij spoedeisende hulp. Er is een groot aantal zorgen. Ik wil graag van de staatssecretaris horen hoe zij de signalen waardeert die wij van de andere organisaties krijgen. Volgens mij moet zij daar wat mee. De Taskforce gezondheidszorg asielzoekers wordt opgeheven. Kunnen we echt concluderen dat dit project klaar is? Zou de taskforce niet nog een tijdje moeten doorgaan? Zouden organisaties die zich extra druk maken om de medische zorg voor asielzoekers daar niet een plek in moeten hebben, zodat zij met elkaar tot een goed systeem kunnen komen? Graag een reactie.

Over de leges is ook al uitvoerig gedebatteerd. Ik heb wel eens gezegd dat ik het idee had dat de vuilnisophaaldiensten en bedrijfsrestaurants werden meegerekend bij de leges. Het hebben van een overheidsapparaat kost gewoon geld. Dat is niet direct toe te rekenen naar de producten die de overheid levert. Als ik een paspoort haal, betaal ik daar ook niet de burgemeester mee, bijvoorbeeld. Als ik daar achter zou komen, zou ik daar redelijk wat herrie over maken.

In de begroting staat het voorstel om de leges te verhogen. Ik meen op pagina 98. Tegelijkertijd loopt er op dit moment nog een onderzoek door Ernst & Young naar de kostprijsberekening. Ik vraag me af hoe de staatssecretaris daartoe komt, zeker gelet op alle signalen over de ontzaglijk hoge leges. Ik liep in de praktijk aan tegen een heel specifieke kwestie. Een vrouw krijgt te horen dat zij voor een bepaalde medische procedure niet in aanmerking komt, maar dat er voldoende redenen zijn om een aanvraag in te dienen op basis van artikel 8. Er is dus al een heel proces gaande bij de IND, het dossier is meer dan bekend, maar zij moet weer een heel nieuwe aanvraag indienen en €830 aan leges betalen. Volgens mij zitten wij niet te wachten op extra procedures om een heleboel mensen aan het werk te houden. Waarom zijn die leges zo ontzettend hoog? Voor haar is het extra schrijnend. Het ziet ernaar uit dat zij alle recht heeft om hier te blijven, maar dat kan niet omdat zij het geld niet heeft om die nieuwe procedure aan te gaan. Zij heeft blijkbaar een verkeerde procedure ingezet. Ik vraag me echt af waar het voornemen vandaan komt om de leges te verhogen, terwijl ze al ontzettend hoog zijn, zeker als je ze internationaal vergelijkt.

Over Somalië hebben we een uitgebreid debat gehad naar aanleiding van het opheffen van het categoriaal beschermingsbeleid om misbruik en fraude tegen te gaan. Daar kwam een heel aantal maatregelen uit. Die hebben wij gesteund. Het is een heel zorgelijke situatie in Somalië. Ik ben er helemaal niet blij mee dat het daar zo slecht gaat dat wij daar in Nederland een asielbeleid voor moeten voeren. Dat is echt een probleem. Ik wil van de staatssecretaris weten hoe dit beleid ten aanzien van Somalië vorm heeft gekregen. Door een aantal ngo's, onder andere de UNHCR, zijn ons daarover brieven gestuurd. Komt het voor dat een Somaliër die geen fraude heeft gepleegd en afkomstig is uit een gebied waarvoor voorheen de categoriale bescherming gold, nu geen bescherming krijgt? Kan dat voorkomen? Hoe gaat het bij gedwongen uitzetting van Somaliërs? Gaat het daarbij alleen om onder het categoriaal beleid als relatief veilig aangemerkte gebieden of gaat het om meer bestemmingen? Om welke gebieden gaat het dan? Ik kreeg daarover gisteravond nog een brief van de UNHCR waarin deze zorgen werden geuit. Ik leg die zorgen graag hier op tafel.

Dan de rapportage Vreemdelingenketen. Ik ben blij dat de staatssecretaris de eerste stap heeft gezet in het verbeteren van de rapportage. Op een paar punten vragen wij aandacht. Wij zijn heel blij met de positieve uitwerking van de snelle actieteams op de mensensmokkel vanuit Nigeria naar Nederland, onder andere de Koolviszaak bewijst dat wij een bende hebben kunnen oprollen. Dat is een goede zaak. Het is altijd de vraag geweest waar de mensenhandelstroom naar toe gaat. Ik vraag me af of er nog steeds gekeken wordt naar Nigeria als bronland voor mensenhandel en of de aandacht na de vliegvelden nu naar de havens wordt verlegd?

Het aantal vervolgaanvragen vertoont een dalende trend. Dat is een heel bijzonder en eigenlijk heel positief feit. Het verminderen van vervolgaanvragen is immers een van de doelen van de nieuwe asielprocedure. Het is nu interessant om te weten waarom onder de huidige procedure die vervolgaanvragen aan het dalen zijn. Zijn daar oorzaken voor aan te wijzen? Zijn dat ook succesfactoren die we moeten meenemen naar de nieuwe asielprocedure?

Het COA wordt geconfronteerd met een acute vraag naar capaciteit, zozeer dat er zelfs tenten zijn opgebouwd. Het zijn geen legertentjes meer. Daar ben ik al heel erg blij mee. Het zijn redelijke paviljoens waar ook bedrijven feesten in kunnen organiseren bijvoorbeeld, maar het is niet ideaal. In het vorige AO heeft de staatssecretaris gezegd dat zij er zo snel mogelijk van af wil, maar het lijkt er nu naar uit te zien dat die tenten er nog wel een tijdje staan. Wat is nu precies de planning met de tenten? Vervolgens wordt er in de rapportage gemeld dat het COA in overleg is met een aantal gemeenten voor duurzame capaciteit. Dat is altijd een probleem. Er zijn gemeenten die absoluut geen asielzoekerscentrum willen. Er zijn ook voorbeelden waarin gemeenten na aanvankelijke weerstand er eigenlijk nooit meer van af willen vanwege de effecten op de lokale economie en werkgelegenheid. Is het mogelijk dat de staatssecretaris het COA ondersteunt bij de onderhandelingen die het telkens weer moet voeren met gemeenten over tijdelijke vergunningen of een tijdelijke locatie. Het is een ontzaglijke klus waar het COA telkens voor gesteld wordt. We willen allemaal niet dat asielzoekers terechtkomen in bungalowparken of weet ik wat voor exotische noodvoorzieningen. Dat moet gewoon niet de bedoeling zijn. Als dit nu echt zo'n probleem is, kunnen wij daar dan op landelijk niveau niet iets voor doen?

Schrikken media ook van het succes van hun eigen streken?

Wed, 14 Oct 2009 08:53:00 +0200

Ik ben fan van AZ. In de tijd dat ik nog in de gemeenteraad van Zaanstad zat, las ik het Noord-Hollands Dagblad. Maandag was de sportbijlage rood gekleurd van de verhalen over AZ. Hoewel ik niet iemand ben die normaliter als eerste de sportbijlage van een krant leest, betrapte ik me zelf er op dat ik op maandag wel deed. De avonturen van AZ lazen als een spannend jongensboek.

DSB is de hoofdsponsor van AZ. Ik ben geen fan van DSB. Ik vond het altijd een beetje onbeholpen bank. De heer Scheringa was een charmante directeur op geitenwollensokken. DSB scoorde jarenlang hoog als het ging om de meest irritante TV-spotjes. Dan hadden ze zo’n saaie man die ons een lesje gaf over hoe betrouwbaar DSB was. Als je dat moet uitleggen deugt er iets niet. Ook hebben ze een tijdje spotjes gehad waarbij je een kijkje kreeg in het dagelijks functioneren van de bank. De camera volgde dan een medewerker terwijl je ondertussen allemaal mensen heen en weer zag lopen. Ik vroeg me bij die spotjes altijd af, of er wel iemand was die op zijn plek zat te werken, zoveel werd er heen en weer gelopen bij die bank.

Nu staat DSB op omvallen. Dat is geen jongensboek, geen spannend verhaal van een kleurrijke Westfries die een bank uit de grond stampt. Mensen met echt (spaar)geld hebben nu echt hele grote zorgen.

Het was de afgelopen weken onmogelijk om het offensief op DSB te missen. Wat ik het meest frappant vind, is dat het er sterk op lijkt dat ‘de media’ hun zin hebben gekregen. De heer Lakeman van de Stichting Hypotheekleed wond er geen doekjes om. Hij wilde DSB failliet laten gaan. Hij kreeg een ruim podium om zijn aanvallen in te zetten, beginnende bij Goedemorgen Nederland op 1 oktober. In minder dan twee weken had hij vervolgens zijn doel bereikt. Het vertrouwen in de bank daalde in ras tempo, met alle gevolgen van dien.

Nu vraag ik me af wat men op al die redacties van kranten, radio en TV denkt. Misschien hebben ze gedacht dat het wel heel mooi zou zijn als ze iets ‘in beweging’ konden zetten bij DSB. Maar zouden ze misschien ook iets herkennen van het jongetje dat wel een beetje geschrokken is van het succes van zijn eigen streken?

Ed Anker

Bijdrage Ed Anker 'Appa-wetten'

Fri, 20 Nov 2009 10:20:55 +0100

De heer Anker (ChristenUnie):

Voorzitter. Wij hebben al een uitgebreid wetgevingsoverleg gevoerd over deze wetten. Ik heb al aangegeven wat verrast te zijn dat er nu nog een plenaire behandeling plaatsvindt. Volgens mij is het een goede gewoonte om als er toch al een serieus debat plaatsvindt dat in twee termijnen af te ronden. Maar goed, wij staan hier toch weer in deze prachtige zaal. Ik heb nog een vraag, dus het komt toch wel mooi uit.

Ik dank de minister voor hetgeen zij na het wetgevingsoverleg aan de Kamer heeft gezonden, namelijk een nota van wijziging en een aantal toelichtingen. Dat is een goede zaak. Ik heb mijn politieke conclusies al een beetje getrokken, namelijk dat wij redelijk kunnen leven met het geheel van deze wetgeving. Ook wij zien wel dat er redenen zijn geweest om te besluiten om de ministerssalarissen nu niet te verhogen. Daarmee is het hele systeem niet zo mooi als het had kunnen zijn, maar het past wel bij de voorbeeldfunctie die politici nu eenmaal hebben. Zo zijn de zaken ook wel weer.

Ik heb nog één vraag. In een van de brieven over het besluit om de ministerssalarissen niet te verhogen, staat iets over het beëindigen van de wachtgeldregelingen voor gemeenteraadsleden. Dat vindt mijn fractie een goede zaak. Het lidmaatschap van de gemeenteraad is een nevenactiviteit, geen hoofdfunctie en daar hoort geen wachtgeldregeling bij. In een aantal gemeenten zijn die wachtgeldregelingen behoorlijk ruim en krijgen sommige mensen nog zes maanden tot twee jaar een soort raadsvergoeding terwijl zij geen lid meer zijn van de gemeenteraad. Het is prima dat dit wordt aangepakt.

Ik heb hier echter nog wel een specifieke vraag over. Uit een gemeenteraad hoorde ik dat er een heel kleine spaarregeling bestaat op grond waarvan kleine bedragen worden uitgekeerd op het moment dat het raadslidmaatschap stopt. In een aantal schrijnende gevallen waarin het lidmaatschap soms heel abrupt stopt, bijvoorbeeld vanwege een overlijden, is er dan nog een klein kussentje om de schok op te vangen. Dat hebben wij ooit eens afgesproken in een discussie over de algemene uitkering. Ik neem aan dat de minister wat meer studie van het onderwerp moet maken voor zij een voorstel om deze wachtgeldregeling aan te passen aan de Kamer stuurt. Ik wil aangeven dat het mijn fractie primair gaat om de grote wachtgeldregelingen en niet om de kleine dingen die ooit in het leven zijn geroepen om zaken wat makkelijker te maken als het raadlidmaatschap plotseling stopt.

Dit was mijn enige vraag en die heb ik bij dezen gesteld. Volgens mij moet ik nu ook de conclusie trekken. Die is dat ik mijn fractie zal adviseren deze wetsvoorstellen te steunen.

Campagnes Postbus 51 niet effectief

Fri, 09 Oct 2009 15:15:31 +0200

De campagnes van Postbus 51 bereiken niet hun doel. Die vrees heeft Ed Anker van de ChristenUnie geuit tijdens het debat over de begroting van Algemene Zaken. Vorig jaar bleek dat reclames van Postbus 51 slechts in de helft van de gevallen een aantoonbaar effect hebben.

Volgens Anker roept deze constatering én een zware tijd van economische crisis, de vraag op of moet worden doorgegaan met de spotjes. Anker:,,Doe het goed, of doe het niet. We kunnen ons geld beter besteden.”

Het Kamerlid vraagt de minister-president om volgend jaar in de begroting betere cijfers te tonen over effectiviteit. ,,Ik verbaas me echt over een campagne als ‘De Nederlandse Taal verbindt ons allemaal’. Deze campagne moet nieuwe Nederlanders aanzetten om Nederlands te gaan leren. Prima oproep, maar ik vraag me wel af hoeveel leden van de doelgroep regelmatig afstemmen op ‘Boer zoekt vrouw’, of op radio 3FM, waar de spotjes rondom worden uitgezonden.”

Bijdrage Ed Anker 'Begroting Algemene Zaken en Huis der Koningin'

Fri, 16 Oct 2009 16:28:49 +0200

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Het is niemand hier ontgaan dat er gedoe is ontstaan omtrent het Koninklijk Huis. Dat gedoe doet het imago van het koningshuis geen goed. Ik vind dat jammer en ik vind dat niet terecht. Hoe je het ook wendt of keert, wij hebben een koningshuis om trots op te zijn. Het zorgt voor stabiliteit en het bindt ons samen. Het kroonprinselijk paar verovert overal ter wereld en in Nederland de harten van mensen. Ze zetten zich in voor belangrijke onderwerpen als de klimaatproblematiek en ontwikkelingshulp. Ze zijn een geweldig visitekaartje voor Nederland en gebruiken hun positie om aandacht te vragen voor belangrijke thema's. Het is dan storend dat kleine incidenten worden aangegrepen om de integriteit van het koningshuis ter discussie te stellen.

Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Een vraag over het gedoe. De heer Anker vindt dat niet goed, maar door wie ontstaat dit gedoe?

De heer Anker (ChristenUnie): Dat is een grote filosofische vraag. Waar ontstaat het allemaal? Ik heb de afgelopen maanden ook de beelden gezien over Mozambique en over nog meer zaken die rondgaan in de media. Ik vond deze situatie zorgelijk. Mijns inziens moet de politiek dan zeggen: er moet iets gebeuren, wij moeten ervoor zorgen dat het weer rustig wordt rondom het koningshuis.

De voorzitter: Tot slot, mevrouw Van Gent.

Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Dat is precies mijn punt. Er ontstaat gedoe en dat is vervelend. Er zijn krantenkoppen. U doet er zelf ook lekker aan mee, mijnheer Anker, want het is toch leuk als je hierover kunt discussiëren op tv. Ik neem u dat ook helemaal niet kwalijk. Ik ben er heel erg voor dat dit gebeurt. Had dit gedoe niet voorkomen kunnen worden als de minister-president -- hij gaat over de ministeriële verantwoordelijkheid van het koningshuis -- eerder had ingegrepen? Het komt toch niet van buitenaf aanvliegen en wij hebben hier toch niet een soort een landingsbaan in de trant van: wij staan erbij en wij kijken ernaar? U kunt dat toch niet menen? Had de minister-president hierin niet een wat pittigere rol moeten spelen?

De heer Anker (ChristenUnie): Mevrouw Van Gent neemt een voorschot op de rest van mijn betoog. Ik heb net in mijn inleiding gezegd wat ik van het Koninklijk Huis vind. Ik wilde juist beginnen aan een zin waarin de minister-president wordt aangesproken aan wie ik wat vragen heb. Inderdaad, de premier is ministerieel verantwoordelijk voor het Koninklijk Huis en zijn reputatie. Met hem debatteren wij. Ik heb dan ook een paar vragen aan hem.

De voorzitter: Mijnheer Van der Ham.

De heer Van der Ham (D66): Ik wil eigenlijk nog even wachten met mijn interruptie.

De voorzitter: Gaat u dan even zitten, mijnheer Van der Ham.

U vervolgt uw betoog, mijnheer Anker.

De heer Anker (ChristenUnie): Ik ben blij dat de minister-president heeft ingegrepen in de kwestie rond het postadres van de firma's van prinses Christina. Het was misschien allemaal legaal, maar dat wil nog niet zeggen dat het ook goed was.

Inmiddels hebben wij ook een brief van de premier ontvangen over de bouw van het vakantiehuis in Mozambique. Voor zover wij al iets moeten vinden van zo'n privébeslissing, heeft mijn fractie geen probleem met een vakantiehuis in Mozambique. De Oranjes hebben al generaties lang een band met Afrika en dat continent mag niet vergeten worden. De prins draagt daar op deze manier aan bij. Het past bij de thema's waar de Oranjes aandacht voor vragen. De brief van de premier gaat over de eigendomsverhoudingen en de manier waarop het opdrachtgeverschap is georganiseerd. De kritiek richtte zich vooral op de eventuele problemen rondom de bouw van het huis. Het is voor het koningshuis van belang dat er een reactie komt op deze kritiek. Daarom vraag ik deze aan de minister-president. Het gerucht gaat -- het is een gerucht -- dat hij al heeft onderzocht wat daar precies gespeeld heeft. Dan is het goed als de premier de onrust wegneemt en zegt wat er aan de hand is. Als hij nog niet in staat is om antwoord te geven, moet hij de zaak gaan onderzoeken en ons hiervan op de hoogte stellen.

De heer Van der Ham (D66): Even los van wat er achter de schermen is gebeurd, voor de schermen is het debat eindeloos doorgegaan. Mijnheer Anker, vindt u dat de premier op dit punt daadkrachtig heeft opgetreden? Heeft hij beelden weggenomen? Heeft hij het opgenomen voor de prins, waar mogelijk en nodig? U stelt deze vraag wel, maar feit is dat wij nu in deze situatie zitten en dat u zelf in uw eerste zin concludeert dat er gedoe is. Hiervoor zijn niet de kaboutertjes verantwoordelijk, maar die wat grotere meneer die daar in vak-K zit.

De voorzitter: Zo moeten wij niet praten over de minister-president.

De heer Van der Ham (D66): De minister-president.

De heer Anker (ChristenUnie): De heer Van der Ham spreekt waarheden als koeien. Inderdaad, de premier is ministerieel verantwoordelijk. Daarom heb ik dit debat met hem en stel ik hem mijn vragen. Hij heeft een brief geschreven over onder andere Mozambique. Zelf zegt hij: nu het bij een stichting ligt, eindigt mijn ministeriële verantwoordelijkheid. Ik ga daar het debat met hem over aan. Ik denk namelijk dat ministeriële verantwoordelijkheid verder gaat. Immers, de reputatie van het kroonprinselijk paar is in dit geval ook in het geding.

De heer Van der Ham (D66): U duikt een beetje weg van een kwalificatie, mijnheer Anker. U zegt: er is gedoe. Vervolgens is daar iemand verantwoordelijk voor en dat is de minister-president. U vraagt: kan dat niet beter? Hiermee geeft u toch een kwalificatie van wat er de afgelopen maand in dit dossier is gebeurd, namelijk dat het niet voldoende was? Spreekt u dat gewoon eerlijk uit.

De heer Anker (ChristenUnie): Dat doe ik toch? Ik heb gewoon gezegd: ik krijg informatie van de premier en dat is op zich prima, maar ik wil meer horen, ik ben er nog niet tevreden mee. Hierin zit besloten: voor mij is het nog niet genoeg. U kunt daar wel een heel drama van maken, maar volgens mij is dit een heel normale conversatie die je met het kabinet kunt hebben.

De heer Van Raak (SP): De heer Anker zegt: er is gedoe, er moet iets gebeuren. De eerste vraag is: wat moet er dan gebeuren? De tweede vraag is: hoe gaan wij gedoe voorkomen? Kijken wij naar de vastgoedonderneming in Mozambique. Ik moet de heer Anker teleurstellen, het is geen ontwikkelingshulp. Als wij vinden dat mensen in Mozambique geholpen moeten worden, moeten wij dat doen. Het is een vastgoedproject met projectontwikkelaars, bedoeld om winst te maken. Wat heeft de minister-president nu gedaan? Hij heeft niet gezegd: het deugt. Hij heeft een stichting in het leven geroepen om Willem-Alexander, de kroonprins, van de problemen af te houden, zeg maar. Straks gaat de winst, zo heb ik begrepen, naar de kroonprins, maar de problemen gaan naar de stichting. Dat kan toch niet? Dat is toch het gedoe creëren voor de toekomst? Als er straks fraude is, integriteitsproblemen of problemen met het vastgoedproject, kan de minister-president toch niet zeggen dat hij er niets mee te maken heeft omdat de stichting de verantwoordelijkheid draagt? Als er problemen zijn met de leden van het Koninklijk Huis kunnen in Nederland toch niet stichtingen verantwoordelijk zijn?

De heer Anker (ChristenUnie): Ik krijg het idee dat de heer Van Raak, zoals hij dat wel vaker doet, probeert om datgene te herhalen wat iemand hier zegt maar daaraan zijn eigen draaitje te geven. Ik heb aangegeven dat de stichting an sich niet voldoende is, dat er inmiddels meer aan het ontstaan is daar in Mozambique en dat ik verwacht dat de premier daarop gaat reageren. Hij heeft dat vorige week nog niet gedaan. Ik vraag hem dat nu. Ik vind dat een heel normale zaak.

De heer Van Raak (SP): En de eerste vraag? Terecht constateert de heer Anker: er is gedoe. Er moet wat gebeuren, zegt hij. Wij zijn het helemaal eens. Ik hoop dat wij het ook eens kunnen worden over wat er dan moet gebeuren. Wat moet er gebeuren?

De heer Anker (ChristenUnie): Met "gedoe" bedoel ik dat er allerlei verhalen door elkaar heen gaan. Ik vind dat wij het echte verhaal moeten krijgen. Dat moeten wij niet krijgen van Netwerk, EénVandaag, de Wereldomroep of een van de andere voortreffelijke media die wij in dit land hebben. Wij moeten dat verhaal en het echte beeld van de premier krijgen. Die moet dat onderzoeken. Die moet zeggen: dit en dit is aan de hand in Mozambique. Dat moet gebeuren.

Voorzitter. Ik kom op de rest van de begroting die wij vandaag bespreken, want er staat meer op de agenda. Ik heb al eerder gevraagd hoe de premier zijn persoonlijke beleidsagenda gaat neerzetten. De concrete uitwerking van die thema's zien wij amper tot niet terug in de begroting. Alleen over het thema respect wordt wat meer gezegd. Ook dat is echter nog beperkt. Vorig jaar heeft de minister-president toegezegd dat er in de Verantwoordingsbrief ook bericht wordt over de wijze waarop het kabinet aandacht heeft gevraagd voor het thema respect. Nu geeft hij in de begroting aan dat deze toezegging gestalte heeft gekregen. In de Verantwoordingsbrief lees ik echter dat het maar wat lastig uit de verf komt. Het zou niet goed meetbaar zijn. Hierover moet de premier concreter worden. Ik hoop dat hij dat kan zijn, zodat wij in de volgende begrotingen kunnen lezen wat hij precies gaat doen.

Ik kijk al enige tijd met verbazing naar de spots van Postbus 51. Neem nu de campagne De Nederlandse taal verbindt ons allemaal. Deze Postbus 51-campagne loopt nu twee weken en heeft nog een paar weken te gaan. De campagne moet nieuwe Nederlanders aanzetten om Nederlands te gaan leren. Het is heel goed dat de overheid daartoe oproept. Ik ben het helemaal eens met de leuze. Ik pleit immers niet voor niets voor het Nederlands in de Grondwet. In het uitzendschema valt echter op dat de campagne alleen 's avonds op de Nederlandse zenders rond Nederlandse programma's wordt uitgezonden, met andere woorden niet op zondagochtend rond de moslimomroep, maar wel 's avonds voor Boer zoekt Vrouw. Ik vraag me af hoevelen van de doelgroep daar precies naar kijken. Verder valt op dat de website alleen in het Nederlands is. Je kunt op andere talen klikken, maar de rest van de website en de menustructuur blijven allemaal in het Nederlands. De downloadknop werkt niet. Als wij dit serieus nemen, moeten wij ook zorgen dat de zaken op orde zijn.

Ik vrees dat de campagnes de doelgroepen niet bereiken. De Nederlandse taalcampagne lijkt er vooral op gericht om de Nederlandssprekenden gerust te stellen. Daar verwonder ik mij over. Vorig jaar bleek dat Postbus 51 slechts in de helft van de gevallen een aantoonbaar effect heeft. Er is al geminderd in het aantal campagnes, maar als wij nu weten dat er slechts in de helft van de gevallen aantoonbaar effect is en dat wij de broekriem moeten aanhalen, vraag ik me af of wij er überhaupt mee moeten doorgaan om dit soort, nu ja, knullige campagnes te voeren. Dit moet echt beter. Ik wil volgend jaar in de begroting betere cijfers zien, en ook cijfers die ergens over gaan. Dat men interdepartementaal op het gebied van inkoop allemaal goed samenwerkt, vind ik hartstikke mooi, maar ik maak me drukker om de resultaten dan over het proces. Dat betekent dat de doelgroepen bereikt moeten worden en dat je daarop stuurt. Graag krijg ik hierop een reactie van de premier.

Bijdrage Ed Anker 'Interlandelijke adoptie'

Fri, 16 Oct 2009 16:34:31 +0200

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Wij zitten in een AO waarbij niet zo gek veel op de agenda lijkt te staan. Tegelijkertijd is het een heel groot onderwerp. De aanleiding is dat mevrouw Hut is gestopt als directeur bij Stichting Wereldkinderen. Daar zijn wij allemaal een beetje van geschrokken. Ik deel het respect en de waardering voor het werk dat zij heeft gedaan met allen die daar al iets over hebben gezegd. Zij is er eigenlijk nog niet mee klaar, want zij stelt ons vanavond alweer voor een hele serie vragen over interlandelijke adoptie, met name over China, die neerkomen op: hoe gaan wij hier op een goede manier mee om? In het rapport van de commissie-Kalsbeek, dat wij al eerder hebben besproken, wordt terecht gesteld dat er scherp toezicht moet worden gehouden op interlandelijke adoptie naar Nederland opdat de ketenpartners daadwerkelijk handelen conform de uitgangspunten en de beginselen van het Haags Adoptieverdrag en het internationaal Verdrag inzake de rechten van het kind.

Dan komen wij bij de vraag waar het vandaag over gaat: handelt China daadwerkelijk conform de uitgangspunten en de beginselen van het Haags Adoptieverdrag of belijdt China deze regels met de mond, maar heeft het CCAA helemaal geen grip op wat er in het land gebeurt, in het bijzonder op wat er gebeurt in de provincies? Ik heb er wat moeite mee om te roepen dat Peking maar een stevigere grip moet krijgen op haar provincies, want ik zit helemaal niet in de commissie voor binnenlandse zaken van China. Juist vanuit het belang van het kind moet het antwoord op deze vraag echter wel helder zijn. Dat geldt ook voor adopties vanuit Ethiopië, India of welk land dan ook. De Centrale autoriteit kan niet zeggen: ja, het land is ook zo groot dat wij het niet allemaal kunnen controleren. Wij mogen van de autoriteiten verwachten dat zij weten wat er in het land gebeurt. Het beeld is dus vertroebeld door de vele signalen die er nog steeds komen over wantoestanden in de adoptieprocedure. Dergelijke signalen zorgen voor maatschappelijke onrust. Daarom is het heel belangrijk om zeker te stellen dat de minister voldoende middelen ter beschikking heeft om signalen te verifiëren en de zorgvuldigheid van het adoptieproces te waarborgen.

Het vertrouwensbeginsel is het uitgangspunt van het Haags Adoptieverdrag. Dat is een mooi beginsel. In verschillende landen gaat echter het nodige mis. Geldt dan niet een andere, misschien wel typisch Hollandse, uitdrukking: vertrouwen is goed, maar controle is beter?

De heer Teeven (VVD): U roept namens de ChristenUnie-fractie mooie vragen op, maar wat is de consequentie daarvan? Vindt u dat de minister het zelf moet gaan controleren in China? Of zegt u net als mevrouw Langkamp dat wij moeten stoppen met adopties uit China? Of zegt u zoals ik: ik zie die misstanden ook, maar wij moeten er toch nog even mee doorgaan? Wat is de conclusie die de ChristenUnie-fractie hieruit trekt?

De heer Anker (ChristenUnie): Een conclusie trek je na een debat, maar de vragen die ik ga stellen -- ik bereid u er maar op voor, want ik heb redelijk wat vragen -- gaan over de verhouding tussen het ministerie en China, de mogelijkheden die er zijn voor onderzoek en over de mogelijkheden om kwaliteitscriteria aan een mogelijk onderzoek in een land van herkomst toe te voegen. Ik zit op dit moment nog heel erg in het proces. Ik ga geen overhaaste conclusies trekken.

De heer Teeven (VVD): De heer Anker zegt het zelf al. Als je dat verdrag hebt ondertekend, zoals China en Nederland hebben gedaan, dan heb je te maken met het vertrouwensbeginsel. Dan weet hij toch net als ik dat de mogelijkheden om zelf zaken te onderzoeken in die landen buitengewoon klein zijn, zo niet nihil?

De heer Anker (ChristenUnie): Tegelijkertijd hebben wij in een kwaliteitskader wel opgeschreven wat wij van onze vergunninghouders verlangen, namelijk dat ze regelmatig onderzoek doen naar de kwaliteit van de procedures. Daar hoort ook een onderzoek in het land van herkomst bij. Dat hebben wij niet voor niets in het kwaliteitskader gezet; daar zullen mogelijkheden voor zijn.

Voorzitter. Ik heb een aantal vragen, die ik al had aangekondigd. Wat zijn voor de minister de grenzen van het vertrouwensbeginsel? Dat is een heel principiële vraag. De heer Teeven heeft daar ook wat over gezegd. In de brief van de minister van 10 september 2008 schreef hij dat de Chinese autoriteiten veel progressie boeken, maar dat het onderzoek het niet toeliet om een uitspraak te doen over de wijze waarop aan het beleid op provinciaal niveau invulling wordt gegeven. Juist in de provincies moet het echter gebeuren. Wat zijn de mogelijkheden van de minister om daar toe te zien op de zorgvuldigheid van het proces? Of blijft hij vertrouwen op de woorden van de Chinese autoriteiten?

Bij het verifiëren van misstanden zal altijd het belang van het kind voorop moeten staan en voorrang moeten hebben boven welk ander belang dan ook, inclusief eventuele handelsbelangen. Gevoeligheid mag ook nooit in de weg staan aan het expliciet benoemen van misstanden. Deelt de minister dit uitgangspunt? Ik vraag daar expres naar omdat daar ook wel wat misverstanden over bleken te bestaan.

De minister stelt dat Stichting Wereldkinderen bij twijfels zoals verwoord door mevrouw Hut, ook zelf had kunnen besluiten om geen adopties uit China meer te bemiddelen. Dat is juist, maar dat ontslaat de minister toch niet van zijn eigen verantwoordelijkheid om signalen te verifiëren? Undercoveronderzoek is geen optie, of het nu wel of niet is voorgesteld. Dat begrijpt mijn fractie ook. Vergunninghouders kan echter niet het recht worden ontzegd om eigen onderzoek te doen. Dat zegt de minister ook in zijn antwoorden op de vragen. Maar wat houdt het eigen onderzoek dan nog in? Loop je daarbij altijd aan de leiband van de Chinese overheid? Wij hebben wat slechte voorbeelden gezien van onderzoeksjournalisten die onderzochten hoe de Olympische Spelen op straat leefden in China. Alleen al daarbij kwamen er ineens heel andere antwoorden uit toen er iemand van de regering meeliep. Hanteert de minister voor een goed en afdoend onderzoek bepaalde kwaliteitscriteria? Welke mogelijkheid hebben de vergunninghouders om zelf onderzoek te doen? Zou het goed zijn dat wij een kader van kwaliteitscriteria aanleggen waar wij ook afspraken over kunnen maken met China?

Mijn laatste vraag werd al gesteld door mevrouw Azough. Die ging over het bericht dat alle landen te horen kregen: geen enkel kind uit Hunan is naar uw land gegaan.

Mevrouw Timmer (PvdA): Wij hebben net met elkaar een kwaliteitskader vastgesteld. Vindt u dat dit niet voldoet?

De heer Anker (ChristenUnie): Het gaat nu specifiek om de vraag wat een vergunninghouder in China kan doen. Daar is veel onduidelijkheid over. Dat heb ik net aangegeven in mijn verhaal over de Olympische Spelen dat je met een agent erbij andere antwoorden krijgt. Ik kan mij voorstellen dat je met China tot overeenstemming probeert te komen over de vraag welke mogelijkheden onze vergunninghouders hebben om daar een kwaliteitsonderzoek te doen. Voor mevrouw Hut was wat het ministerie heeft gedaan en zij zelf had kunnen doen, in ieder geval niet voldoende. Zij wilde graag een stap verder gaan. Wij hebben het in eerste instantie vandaag dus over de vraag: wat kunnen wij doen om de kwaliteit te waarborgen?

ChristenUnie nog altijd koningshuisgezind

Tue, 06 Oct 2009 12:59:14 +0200

De ChristenUnie heeft in principe geen probleem met het vakantiehuis van prins Willem-Alexander en prinses Maxima in Mozambique. De oranjes hebben een generatielange band met Afrika. Dat continent mag niet vergeten worden en daar draagt de prins zo ook aan bij. Tegelijkertijd vindt Ed Anker dat de brief van de Minister-President, die het koningshuis in zijn portefeuille draagt, magertjes is.

Anker: ,,Hij schrijft vooral over de juridische constructie voor de eigendomsverhouding. Het probleem was juist de opstelling van de ontwikkelaar en de verbondenheid van de prins met het project, of er nu wel of geen stichting tussen zit.” Om die reden heeft Ed Anker opheldering gevraagd. ,,Niet omdat ik tegen de bouw ben, want dat is hun eigen verantwoordelijkheid. Maar Balkenende is wel aan zet om de schimmigheid hieromheen weg te nemen, tenslotte past dat bij zijn ministeriële verantwoordelijk. Vandaar mijn oproep.”

ChristenUnie tevreden met kabinetsvoorstel schrappen enkele feitconstructie

Thu, 01 Oct 2009 11:29:34 +0200

Ed Anker laat weten dat hij tevreden is dat het kabinet voorstelt de omstreden enkele-feitconstructie uit de Algemene Wet Gelijke Behandeling te schrappen: ,,Het kabinet wil tegemoetkomen aan bezwaren van onder andere de Europese Commissie tegen de enkele-feitconstructie. De Raad van State heeft een weg gewezen dat op een zorgvuldige wijze te doen. De vrijheid van onderwijs is geen vrijheid van discriminatie."

"Discrimineren mag niet, maar instellingen op levensbeschouwelijke of godsdienstige grondslag hebben recht op een eigen personeelsbeleid", stelt Anker. "Zij mogen goede trouw en loyaliteit aan de grondslag kunnen vragen van hun personeel. Dat is geen discriminatie.’’

Uit het Reformatorisch Dagblad, 30 september 2009

Piketpaaltje Rouvoet is blijven staan

Binnen het kabinet is de strijd over de positie van de homoseksuele docent in het christelijk onderwijs gestreden. De ChristenUnie heeft hard moeten knokken, maar kan nu opgelucht ademhalen. De PvdA zit in een minder comfortabele positie.

Het was begin juli dat ChristenUnieleider Rouvoet een piketpaaltje sloeg. „Het zal niet gebeuren”, zei hij in een interview in het eigen partijblad Handschrift, „dat onder een kabinet waarin de ChristenUnie zit, ingeboet zal worden op de vrijheid van onderwijs. Daar zullen we onze grenzen duidelijk markeren.”

Drie maanden later kan geconcludeerd worden dat Rouvoets woord nog altijd stáát. Weliswaar sneuvelt de jarenlang met mist omgeven enkelefeitconstructie in de Algemene wet gelijke behandeling (AWGB). Maar daarvoor in de plaats komt een formulering die voor het orthodox-christelijk onderwijs eerder gunstiger dan ongunstiger is.

PvdA
„De PvdA heeft de strijd verloren”, concludeerde dinsdag D66-Kamerlid Van der Ham spijtig. Die opmerking is meer dan slechts een losse flodder van een oppositiepartij. Maatschappelijke organisaties, die doorgaans gewend zijn inhoudelijk te reageren op kabinetsbesluiten, ondersteunen de visie van Van der Ham. Het christelijk onderwijs toont zich tevreden; in de achterban van de PvdA (onder meer het COC) klinkt gemor.

„Wij doen niet meer dan de bestaande balans tussen grondrechten handhaven”, schrijft het kabinet. „Feitelijk verandert er niets.” Dat mag waar zijn. Maar wie zich realiseert dat de aanval van de progressieve partijen er al jaren op is gericht die balans te verstoren ten gunste van het antidiscriminatiebeginsel, beseft dat handhaving van de status quo een overwinning is voor de christelijke partijen.

Of er werkelijk „niets verandert”, is overigens de vraag. Het minste wat over het kabinetsbesluit van dinsdag gezegd kan worden, is dat de regering, in navolging van de Raad van State, bepaalde elementen uit de wetsgeschiedenis van de AWGB onder een laag stof vandaan haalt en oppoetst. Tot die elementen behoort nadrukkelijk níét de uitspraak van oud-PvdA-minister Dales dat de homoseksuele geaardheid niet losgekoppeld mag worden van de homoseksuele leefwijze. Die uitspraak is, doordat hij voortdurend door mensen als Plasterk wordt herhaald, genoegzaam bekend.

Waar het kabinet hernieuwde aandacht voor vraagt, is de schriftelijke gedachtewisseling uit 1993 tussen het toenmalige kabinet-Lubbers III en de Senaat. Daaruit komt duidelijk naar voren dat scholen, als dat nodig is voor het verwezenlijken van hun grondslag, wel passende eisen mogen stellen aan docenten. Dat dit ondergesneeuwde deel van de wetsgeschiedenis nu in het geheugen van politiek Den Haag wordt teruggebracht, is pure winst voor de ChristenUnie.

Strijd
Wie het dinsdag gepubliceerde kabinetsbesluit beziet, beseft dat met name CU-leider Rouvoet in het kabinet een zware strijd heeft moeten leveren om een kwestie die voor de PvdA net zo gevoelig en principieel ligt als voor de ChristenUnie, tot een voor hem gunstig einde te brengen. In die strijd heeft hij ongetwijfeld veel gemak gehad van het feit dat, mede door zijn toedoen, in de adviesaanvraag aan de Raad van State van meet af aan de randvoorwaarde is opgenomen dat de bestaande balans tussen de grondrechten niet mag worden aangetast.

Hoe dit ook zij, de ChristenUnieleider kan nu even achterover leunen. De strijd in het kabinet is gestreden. Zijn piketpaaltje staat nog overeind. De strijd in de Kamer daarentegen moet nog beginnen. Maar die zal vooral voor de PvdA heftig zijn.

Bijdrage Ed Anker aan AO 'Tweeluik religie en publiek domein'

Fri, 09 Oct 2009 16:10:05 +0200

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. De fractie van de ChristenUnie heeft met waardering en instemming kennisgenomen van het tweeluik religie en publiek domein. De daarin doorklinkende principiële en tegelijkertijd nuchtere en positieve stellingname is ook de onze. Die waardering geldt ook voor de praktische insteek van het tweeluik: het aanreiken van een juridisch kader én van herkenbare voorbeelden. De voorbeelden zijn treffend gekozen. Zij sluiten aan op de dilemma's die lokaal spelen, die wij ook wel eens tegenkomen en waar wij het hier soms ook wel over hebben. Die bewust praktische insteek roept wel de vraag op wat nu de precieze status is van dit tweeluik dat handvatten biedt voor gemeenten. Wij herkennen ons in de boodschap aan de gemeenten om met een zekere ontspannenheid om te gaan met levensbeschouwelijke organisaties. Koudwatervrees mag worden overwonnen, uiteraard met inachtneming van de juridische grenzen die het beginsel van scheiding van kerk en staat met zich brengen. Dat betekent soms minder terughoudendheid, maar soms ook juist weer meer. Ik kom op dit laatste aan het eind van mijn bijdrage terug. Die boodschap is een verademing in een tijd van polarisatie. Bewust van elkaars eigen rol en verantwoordelijkheid en binnen de helder in het tweeluik beschreven juridische grenzen hoeven kerk of moskee en staat niet met een boogje om elkaar heen te lopen. In onze pluriforme samenleving hoeven zij elkaar niet te mijden. Zij komen elkaar immers tegen in het publieke domein. Zij zijn allebei, elk op geheel eigen wijze, betrokken op dezelfde samenleving en hebben elkaar dus soms ook gewoon nodig. Zij kunnen elkaar soms ook vinden in een gemeenschappelijke maatschappelijke opdracht. Zij behoren tot elkaars netwerk, zij bewonen hetzelfde erf. Daarmee bepleit het tweeluik overigens niets nieuws. Zo gaan kerk en staat immers al lang met elkaar om, en meer recent groeien ook tussen moskee en overheid de nodige contacten.

Een goede samenwerking tussen kerk en staat is mogelijk gebleken. Denk aan het vele maatschappelijke werk dat door allerlei christelijke organisaties al vele jaren al dan niet gesubsidieerd, wordt verricht. Ik noem dan nu heel bewust Het Scharlaken Koord en ik noem ook heel bewust Youth for Christ, Stichting De Hoop, het Leger des Heils, maar ik denk hierbij ook aan de voedselbanken, de schuldhulpverlening of het doorbreken van een sociaal isolement; zomaar wat voorbeelden van initiatieven van kerken in de samenleving, die breed gewaardeerd worden.

Recent onderzoek van de gemeente Rotterdam, getiteld "Tel je zegeningen" laat zien hoe groot het maatschappelijk rendement van kerken is. Christelijke vrijwilligers leveren een grote bijdrage aan de sociale cohesie en besparen met hun inzet de overheid veel geld. Voor activiteiten van moskeeën geldt steeds meer hetzelfde.

De ChristenUnie ondersteunt van harte het initiatief van de minister om in samenwerking met de VNG onnodige terughoudendheid en koudwatervrees bij gemeenten weg te nemen. Bij die koudwatervrees plaats ik, zoals net aangekondigd, twee kanttekeningen. Ik heb helaas recent in enkele gevallen moeten constateren dat in de samenwerkingsrelatie tussen overheid en levensbeschouwelijke instellingen een andere koudwatervrees de kop opsteekt. Christelijke organisaties die met medewerking van de lokale overheid goed maatschappelijk werk verrichten, worden soms door diezelfde overheid gewantrouwd. Dan wordt opeens de vrees geuit of onder het mom van zorg voor zwakkeren niet stiekem geëvangeliseerd zou worden. Die vrees hoor ik hier net weer. Of, wat kennelijk ook een vreselijk kwaad is, dat christelijke organisaties ook christelijke mensen werven. Dergelijke discussies zie ik ook als een onnodige kramp, als koudwatervrees die echt overwonnen moet worden. Gelukkig is het tweeluik hier helder over in de praktijkvoorbeelden. Even heel duidelijk: de ChristenUnie vindt ook dat evangelisatiewerk niet gesubsidieerd mag worden, dat moeten kerken zelf maar doen. Wij vinden echter wel dat maatschappelijke organisaties gewaardeerd moeten worden om het werk dat zij doen, ongeacht hun signatuur.

Voor het in acht nemen van de scheiding van kerk en staat in de dagelijkse praktijk attendeer ik ook graag op de A3-casus, de derde casus achterin in de bijlage. De casus is: mag een gemeente lezingen van gematigde imams subsidiëren? Daar staat het antwoord: ja, met een heel duidelijke mits. Wij zouden eerder zeggen: nee, tenzij. Subsidieverlening aan gematigde stromingen om meer orthodoxe stromingen de wind uit de zeilen te halen, past ons inziens niet bij het beginsel van scheiding van kerk en staat, want dan heb je een uitgesproken voorkeur voor bepaalde religieuze of levensbeschouwelijke overtuigingen. Wij hebben ooit wel eens in het kader van het Actieplan polarisatie radicalisering een punt gemaakt van een website die ook werd genoemd in de voorbeelden, die de gematigde islam zou moeten stimuleren. De overheid moet die keuze niet maken.

Ik sta minstens zo kritisch tegenover het initiëren van imamopleidingen in Nederland. Theologieopleidingen in Nederland zijn ontstaan omdat daar vanuit de kerk behoefte aan was of omdat er vanuit de instellingen een wetenschappelijke behoefte was aan een goede theologieopleiding. Het komt wat gekunsteld over om dan een Nederlandse imamopleiding op te starten en te hopen dat daar dan maar Nederlandse imams opgeleid worden, terwijl er heel duidelijk geen behoefte aan is. De animo daarvoor valt ook erg tegen. Ik dacht dat de startsubsidies zo langzamerhand stoppen. Volgens mij moeten wij er ook niet mee doorgaan en daaraan blijven trekken, als het gewoon echt niet lukt.

Ik heb kennisgenomen van de oproep van de VNG om via ambassadeurs het gedachtegoed van dit tweeluik uit te venten. Ik vraag de minister of zij zelf ook ambassadeur wordt voor dit gedachtegoed binnen de rijksoverheid. In dat kader wil ik toch even, ook aan het adres van minister Van der Laan, de kwestie van de weekeindschool aankaarten. Dat heeft niets te maken met geloofsopbouw of met zielenheil, maar juist met kinderen in achterstandssituaties een dienst te bieden in een wijk. Dat is toch eigenlijk een hartstikke mooi initiatief van zo'n moskee? Waarom wordt dan die scheiding van kerk en staat er met de haren bijgehaald?

Dus christelijke scholen mogen nog steeds homo's weren?

Tue, 29 Sep 2009 22:36:09 +0200

Vandaag stuurde het kabinet een lang verwachte brief over de Algemene Wet Gelijke Behandeling naar de Kamer. In de AWGB staat nu nog de zogenaamde 'enkele-feitconstructie'. Die zegt dat een levensbeschouwelijke instelling, als een christelijke school bijvoorbeeld, iemand niet vanwege het 'enkele feit' dat hij homo is zou mogen ontslaan.

Het is even belangrijk dat u dat onthoudt: een school mag niet een homo ontslaan omdat hij homo is. Dat is discriminatie. De wet erkent ook dat er situaties zijn waarin er toch een probleem ontstaat wanneer iemand overduidelijk niet meer leeft en werkt in lijn met de grondslag en identiteit van de school. Dan kan er reden zijn om als werkgever en werknemer uit elkaar te gaan. Maar, nogmaals, dat kan niet op grond van het enkele feit dat iemand homo is.

Toch was de formulering verwarrend en dat vond ook de Europese Commissie. De EC vond dat Nederland de bepaling in de wet moest verduidelijken. We zouden in de praktijk niets hoeven te veranderen, maar de wet moest duidelijker. Daar is het kabinet mee aan de slag gegaan en vandaag kwam dan de langverwachte brief met de nieuwe formulering. Het voorstel voor een nieuwe wet dat het kabinet later naar de Kamer zal sturen, zal de balans tussen grondrechten zoals die er in de bestaande wet is, bewaren.

Ik geef toe: het is een lastig onderwerp. Het debat dat over de AWGB wordt gevoerd, is emotioneel; nuances worden dan gemakshalve achterwege gelaten. Zo kreeg ik vandaag meteen de vraag die boven dit stukje staat: ,,Dus scholen mogen nog steeds homo’s weren?” Het was een journalist die me dat vroeg. Ook hoor je zeggen dat ,,scholen dus nog steeds mogen discrimineren”. Maar dat mogen scholen dus niet. Dat mochten ze niet en dat zullen ze ook niet mogen. Maar al zouden ze het mogen, ik ken eigenlijk helemaal geen scholen die dat in hun doelstellingen hebben staan.

Ingewikkeld en emotioneel: een combinatie die garant staat voor verhitte discussies. Onlangs voerde ik een debat over islamitische scholen; ik schreef er al eerder over. De SP beweerde toen dat er talloze scholen zijn homo’s weren. Achteraf hadden ze echter geen enkel bewijs om die stelling waar te maken. Maar toch blijft dat beeld bestaan. Er zouden talloze christelijke scholen zijn die massaal christelijke leraren ontslaan. Dat beeld is dus niet waar. Er zijn tot nog toe maar sporadisch gevallen geweest waarin het zover kwam dat school en leraar uit elkaar gingen - en dan nog niet simpelweg door ontslag.

De AWGB is geen wet die een praktijk van stelselmatige discriminatie gaat goedkeuren. De wet is geen excuus om niet meer te proberen om een oplossing te vinden en om niet het gesprek met elkaar aan te gaan. De AWGB gaat pas werken wanneer er geen oplossing gevonden wordt en wanneer er een serieus inhoudelijk arbeidsconflict ontstaat. Dan zegt de AWGB dat zowel de school als de leraar rechten hebben. De AWGB is een wet voor de kwade dag dat niets meer werkt. Ten diepste hoop ik dat de AWGB een wet is waar nooit iemand gebruik van hoeft te maken.

De komende weken zal het debat over de AWGB zich voortzetten. We moeten dat met respect doen. Met respect voor de leraren en voor de scholen. Dat betekent ook dat waar we ook staan in dit debat, we het over echte dingen moeten hebben en niet moeten praten in krantenkoppen. Ik ben overigens benieuwd naar de Telegraaf van morgen…

Ed Anker

Wachtlijsten voor uitstapprogramma's prostitutie in Utrecht

Tue, 29 Sep 2009 10:04:48 +0200

De ChristenUnie is blij om te zien dat de politieke inspanning tegen de uitbuiting van vrouwen in de prostitutie vruchten afwerpt. Onlangs was Tweede Kamerlid Ed Anker in Utrecht op werkbezoek om samen met raadslid Mirjam Bakker meer horen over de uitstapprogramma's die er zijn voor prostituees. Deze programma's zijn er gekomen op initiatief van de ChristenUnie en blijken gewild onder de prostitu�es. Er is zelfs sprake van wachtlijsten.

(door Tabitha Ester)

We hebben gesproken met prostituees aan het Zandpad en op de tippelzone aan de Europalaan. Het Zandpad is het oudste prostitutiegebied van Utrecht, waar vrouwen achter 142 ramen op woonboten werken. Een aantal van de vrouwen die hier werken, zijn lastig benaderbaar door de hulpverlening en vrouwen verdwijnen makkelijk na een paar maanden. Er is weinig controle op deze groep en daarom zijn slachtoffers van mensenhandel slecht traceerbaar.

Tippelzone
De tippelzone aan de Europalaan is door de gemeente Utrecht ingesteld om verslaafde Utrechtse prostituees een veilige werkplek te bieden. Ook is er een vergunningsstelsel ingevoerd, zodat prostituees die op de tippelzone werken, bekend zijn bij de GG en GD. Wijkagenten, de GGD-arts en de maatschappelijk werkers werken samen om prostituees te beschermen, een vertrouwensband aan te gaan en ze te helpen.

Aangrijpend
Het was aangrijpend om met de prostituees te praten. Veel van deze vrouwen hebben een verleden van misbruik, drugsgebruik en manipulatie. De ChristenUnie maakt zich al jaren sterk voor deze vrouwen. In Utrecht lukte het ons in 2006 om de uitstaptrajecten daadwerkelijk van de grond te krijgen. Landelijk begint daar nu ook zicht op te komen. ,,Als een vrouw uit deze branche wil stappen, moet de overheid daar alle kansen voor bieden,'' zei Kamerlid Ed Anker al in november 2008. De ChristenUnie bestemde hiervoor 15 miljoen in het Voorjaarsoverleg. ,,Deze branche wordt nog steeds gekenmerkt -ondanks de opheffing van het bordeelverbod- als een broeinest van zwartwerken en door vrouwenhandel, witwassen en andere vormen van illegaliteit en criminaliteit," aldus Ed Anker.

In Utrecht zijn de uitstaptrajecten een succes, dat bleek duidelijk tijdens het werkbezoek. Er dreigden zelfs wachtlijsten! Onze voortdurende inspanning om misstanden in deze branche onder de aandacht te brengen van de gemeenteraad en het college, resulteren nu in een steviger aanpak van mensenhandel en meer zorg voor prostituees. Dat is winst, allereerst voor de slachtoffers.

Bijdrage Ed Anker Interpellatie-debat Saban B.

Fri, 02 Oct 2009 10:07:29 +0200

De heer Anker (ChristenUnie): Mijnheer de voorzitter. Dank voor het woord. Als ik al zou overwegen om aangifte van mensenhandel te doen, dan laat ik dat nu helemaal. Woorden van deze strekking vielen vorige week in het Utrechtse stadhuis, toen daar een informatiebijeenkomst was over de plaatselijke aanpak van mensenhandel en de nieuwe prostitutieregeling. Er waren zo'n 70 prostituees aanwezig en de ontsnapping van Saban B. is daar niemand ontgaan. De macht van de Saban B.'s in deze wereld is groter geworden. Dat is verschrikkelijk. Het vertrouwen in opsporing en handhaving daalt snoeihard door dit soort blunders. Slachtoffers van mensenhandel zijn daar nu zwaar de dupe van. Het feit dat het verzoek van Saban B. tot schorsing van de voorlopige hechtenis is toegezegd, is wat de ChristenUnie betreft een ongewenste uitkomst van de procedure, en niet alleen omdat deze man het verlof heeft gebruikt om te ontsnappen. Dat is natuurlijk verschrikkelijk, maar het verlenen van het verlof is met name vanuit het perspectief van de slachtoffers onbegrijpelijk. Het is ronduit cru dat een slachtoffer dat de gevolgen van de dader haar leven lang meedraagt, geconfronteerd kan worden met de dader die gezellig met vrouw en kind op stap is. Het kan niet zo zijn dat iemand die verdacht wordt van zulke gruwelijke misdrijven, door het verlof in staat wordt gesteld om zich vrij te bewegen, waarbij het risico bestaat dat hij zijn slachtoffers tegenkomt of in het ergste geval zelfs opzoekt.

Zoals bekend is de aangiftebereidheid in het geval van mensenhandel al erg beperkt. Hierbij speelt een rol dat anonimiteit niet gewaarborgd kan worden in het strafproces en dat er natuurlijk nooit een garantie is dat een aangifte ook tot een veroordeling leidt. Nu blijkt dat een veroordeelde, al was het slechts in eerste aanleg, ook nog op verlof kan. Nu dat blijkt, zal die bereidheid alleen maar afnemen.

Voor de slachtoffers van Saban B. is zijn ontsnapping vreselijk, maar ook voor de vrouwen die nu nog uitgebuit worden, is dit een slechte tijd. Zij moeten erop kunnen vertrouwen dat zij veilig zijn als zij eenmaal de moed opbrengen om naar de politie te stappen. Ik was zelfs onlangs op werkbezoek in Utrecht, onder andere bij de tippelzone. Ik heb daar een agent gesproken die zei dat hij wel zeven jaar bezig is geweest, in gesprek met een vrouw, om eindelijk die stap te zetten tot een aangifte. Daarna is het ook nog eens een heel lang en kwetsbaar proces. Dat hele kwetsbare proces komt nu ontzaglijk onder druk te staan. Zoals gezegd, met deze blunder hebben mannen als Saban B. weer meer macht gekregen over hun slachtoffers.

Welke maatregelen neemt de minister nu om deze schade te minimaliseren en het vertrouwen zo veel mogelijk te herstellen? Ik vraag daar heel specifiek naar, want wij hebben het nu heel veel over de juridische keten gehad. Dat is prima, maar ik vraag ook heel specifiek of er contact is geweest met CoMensha, met BLinN en met al die andere hulpverleningsinstanties die bijvoorbeeld in de prostitutie werken om vrouwen op te vangen en slachtoffers van mensenhandel op te sporen, die in een opvang werken.

Wat de ChristenUnie betreft is de vraag ook of het verlenen van het verlof een uitkomst is van menselijk falen of een uitkomst van een te ruim verlofbeleid. Wij hebben daar inmiddels over gesproken. Wij hebben de indruk dat er een soort van juridische/academische situatie is ontstaan waarin het verlof van deze man blijkbaar een uitkomst kon zijn. Dat kan niet. Natuurlijk, als je alle juridische vergelijkingen maakt, kun je eruit komen, maar dat moeten wij helemaal niet willen. In hoeverre wordt bij de beoordeling van een verlofaanvraag het belang van de slachtoffers nu eigenlijk meegewogen? Of is die afweging bij een verlofaanvraag puur gericht op de dader of de veroordeelde? Graag duidelijkheid daarover, want ik ben ervan overtuigd dat als wij maar één minuut hadden nagedacht over wat de gevolgen kunnen zijn voor de slachtoffers, er een andere beslissing zou zijn genomen.

Daarnaast is de afweging van het gerechtshof formeel-juridisch misschien wel te rechtvaardigen, maar de uitkomst leidt tot onbegrip en vervreemding bij de burgers. Dat mag op zich geen reden zijn om anders te oordelen, maar een bredere motivering waarbij de positie van de slachtoffers wordt betrokken, zou het draagvlak wel kunnen vergroten. De ChristenUnie-fractie is dan ook van mening dat de belangen en de veiligheid van slachtoffers expliciet, dus in de motivering, meegewogen moeten worden bij het toetsen van een verlofaanvraag. Hiermee wordt de kans op menselijk falen verkleind en draagvlak en begrip voor rechterlijke uitspraken vergroot. Ik ben benieuwd naar het voorstel waarmee de minister gaat komen. Ook dan wil ik vragen om daar heel specifiek het slachtofferbelang in mee te nemen.

De heer Teeven (VVD): De heer Anker maakt zich terecht druk om de belangen van slachtoffers. Vindt de fractie van de ChristenUnie dan ook dat het voorstel van de minister in feite erop gericht zou moeten zijn dat je alleen maar in zeer uitzonderlijke persoonlijke omstandigheden, bijvoorbeeld de ernstige medische toestand van een verdachte of veroordeelde, zou kunnen schorsen? Zou het niet alleen zo moeten zijn dat rechters dat moeten meewegen, maar sterker nog, dat wij in de wet moeten opnemen dat gewoon geen verlof wordt verleend als deze belangen spelen? Dan is die ruimte er niet voor rechters. Gaat uw fractie niet zo ver? Anders zijn uw woorden mooi, maar wij moeten die mensen voor wie u zegt te willen opkomen, vervolgens ook wat bieden.

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Ik ga voor een heel groot gedeelte mee in wat de heer Teeven zegt. Volgens mij is op dit moment het criterium dat er humanitaire gronden moeten zijn. Overigens brandt het interruptielampje nog steeds, dat leidt me wat af, voorzitter. Ik denk dat wij op zoek moeten gaan naar een goede formulering in de wet, waarmee we bereiken dat alleen in de uiterste gevallen een schorsing is toegestaan en dat er heel zware gronden voor moeten zijn. Daarbij moeten de gronden voor de slachtoffers minstens zo zwaar wegen. De heer Teeven wil de schorsingsmogelijkheden beperken tot medische gronden. Ik kan me voorstellen dat een begrafenis ook meetelt. Dat is een beetje de ruimte waaraan ik denk. We hebben het dus niet over verjaardagen en kinderfeestjes, het gaat echt over serieuze momenten in een leven die niet meer terugkomen. Voorzitter. Daarmee ben ik ook aan het einde van mijn betoog. Ik ben benieuwd naar het voorstel van de minister.

Bijdrage Ed Anker aan debat 'Kosten van Immigratie'

Fri, 25 Sep 2009 11:54:13 +0200

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Ik dank u voor het feit dat ik nog op de sprekerslijst kon worden geplaatst. Ik had echter niet verwacht dat ik hier nog twee uur zou zitten nadat ik mij op die lijst had laten plaatsen. Dit alles echter terzijde.

Wij voeren een debat naar aanleiding van vragen die de heer Fritsma aan het kabinet heeft gesteld. Ik heb geleerd dat er geen domme vragen bestaan. Als je oprecht wilt weten hoe iets in elkaar zit, is dat te prijzen. Wij weten ook allemaal dat er verscheidene soorten vragen zijn. Er zijn bijvoorbeeld vragen waarop je liever geen antwoord wilt; de zogenaamde retorische vraag. Er is ook het vragen naar de bekende weg. Verder zijn er vragen die eigenlijk niet zo netjes zijn. Kinderen stellen die vaak.

Vandaag spreken wij over de antwoorden die de heer Fritsma kreeg op de vraag hoeveel de immigratie Nederland kost dan wel opbrengt. Op zich is dat best een goede vraag. Is alles wat wij in Nederland aan immigratie doen wel nuttig? Krijgen wij waar voor ons geld? Schieten de mensen die wij willen helpen er iets mee op? Ik vrees echter dat de heer Fritsma iets heel anders wil. Het zal niet de eerste keer zijn dat hij wil stellen dat iets erg veel geld kost. En als iets erg veel geld kost, zal het volgens hem ook wel zonde van het geld zijn.

Bij de afweging om ergens geld aan uit te geven, speelt niet alleen hoeveel het kost. Je weegt ook af wat je wel en niet belangrijk vindt. De ChristenUnie vindt dat het bij een samenleving hoort om solidair met elkaar te zijn, ongeacht geslacht, religie, leeftijd, beperking, culturele afkomst of wat dan ook. Wij laten ons daarbij niet leiden door een rekening van winst en verlies, maar vooral door een principe. In ons geval is dat naastenliefde. Als het huis van de buren in brand staat en de buren vragen mij om onderdak, pak ik niet eerst de rekenmachine.

Zo vraag ik overigens ook niet wat de kosten zijn van de beantwoording van de vragen van de heer Fritsma. Hij heeft als Kamerlid het recht om zijn vragen te stellen en om daarop een fatsoenlijk antwoord te krijgen.

Natuurlijk zijn er wel grenzen. De kosten van immigratie moeten in de hand worden gehouden; we zijn immers ook rentmeesters. Weer zo'n principe … Daarom stellen we bijvoorbeeld inkomenseisen en inburgeringsvoorwaarden aan migranten die voor gezinshereniging naar Nederland willen komen. Daarnaast moeten migranten goed voorbereid naar Nederland komen, zodat zij snel kunnen voorzien in hun eigen levensonderhoud. Het inburgeringexamen in het buitenland draagt daaraan ook bij. Wij helpen immigranten ook door hen te helpen om zo snel mogelijk op eigen benen te staan.

Natuurlijk moeten we steeds kritisch kijken wat het integratiebeleid oplevert. Wij evalueren echter, ik zeg het de ministers na, geen burgers maar beleid. We gaan in dit land de verkeerde kant op als we onderscheid maken tussen burgers die geld opleveren en burgers die geld kosten. We doen dit ook niet voor groepen als ouderen, gehandicapten of kinderen. De som of immigratie geld oplevert of niet valt niet of nauwelijks te maken. Het kabinet heeft de gegevens verstrekt die beschikbaar zijn. Daar ga in tenminste van uit. Minister Van der Laan heeft wel enige verwarring gesticht. Dat was niet verstandig en ook niet handig. Kan hij nu bevestigen dat hij naar vermogen als minister de vragen heeft beantwoord? Of heeft hij bepaalde informatie liggen die hij de Kamer nog niet heeft verstrekt?

Als de heer Fritsma na deze beantwoording meer wil weten, vind ik dat op zich prima. Wat mijn fractie betreft moet er dan wel een vraagstelling zijn die redelijkerwijze beantwoord kan worden, gelet op de beschikbare gegevens uit administraties. Het ridicule voorbeeld van het aantal allochtonen is al een aantal keer genoemd.

We gaan er in Nederland sinds jaar en dag, en zeker sinds de commissie-Blok, van uit dat immigratie niet een economisch belang dient. Daarom wordt immigratie ook niet actief bevorderd. Er zijn andere motieven die de immigratie en emigratie bepalen. Kortom, een conclusie dat immigratie per saldo geld kost, is alleen relevant als we ook echt actief immigratie nastreven. De Kamervragen lijken ingegeven door de vooronderstelling dat Nederland een immigratieland is en welbewust deze immigratie stimuleert. Nogmaals, dat is niet het geval. Gezinsvorming is binnen de grenzen van het internationaal recht onderworpen aan regels. Het coalitieakkoord zet deze lijn voort. We hebben geen immigratie als beleid, behalve in de sector kenniswerkers.

Ik rond af. Zoals vandaag het hoofdredactioneel commentaar van de Telegraaf stelt -- een krant die ik overigens uiterst zelden citeer -- is het runnen van een land iets anders dan het runnen van een supermarkt. In een supermarkt worden verliesgevende producten eenvoudigweg uit het assortiment gehaald. De samenleving zijn we samen: allochtoon en autochtoon. De ChristenUnie ontkent niet dat er integratieproblemen zijn. Daar moeten we ook hard aan werken. Waar nodig moeten we streng optreden tegen overlast, uitsluiting van vrouwen, geweld, et cetera. De waarde van mensen drukken we echter niet uit in geld.

Bijdrage Ed Anker aan debat 'Kraken en Leegstand'

Fri, 25 Sep 2009 12:01:31 +0200

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Laat ik beginnen met het uitspreken van mijn waardering voor het initiatief en de moeite die de indieners nemen om te komen tot het verder terugdringen van kraken en leegstand. Ik heb de laatste tijd vaker het noeste, ambachtelijke handwerk van Kamerleden mogen roemen. Ik doe dat bij dezen nogmaals, en zelfs nog meer nu ik van redelijk dichtbij heb mogen meemaken hoe noest en ambachtelijk al het werk was. Het is mooi dat de Kamer op dit soort manieren initiatief neemt.

Kraken en leegstand zijn onderwerpen waar al lang over wordt gesproken. Iedereen is het erover eens dat leegstand een probleem is. Het is niet goed voor een gemeente als panden langdurig leegstaan. De aangewezen oplossing om leegstand tegen te gaan, is meer omstreden. In eerste instantie ligt de verantwoordelijkheid voor het tegengaan van leegstand bij de eigenaar van het pand. Wanneer deze het echter laat afweten, wordt het een publiek probleem. De ChristenUnie vindt dat er dan een publieke taak ligt om leegstand tegen te gaan. Voorheen werd die taak niet door een overheid opgenomen, maar moesten krakers een soort tegenwicht aan leegstand en speculatie bieden. Lokale overheden hadden niet het instrumentarium om actief leegstandsbeleid te kunnen voeren.

De ChristenUnie-fractie is het eens met de indieners als zij stellen dat de oplossing gevonden moet worden bij de lokale overheid. Kraken is een vorm van eigenrichting, waarbij krakers de leegstand op eigen wijze bestrijden. Daarbij wordt het eigendomsrecht ernstig geschonden. De opvatting dat kraken een welkom instrument is tegen leegstand vindt mijn fractie niet te verdedigen. Kraken is helemaal geen instrument. Het is het vogelvrij verklaren van een pand. De overheid trekt zich juist terug en stopt met het beschermen van iemands bezit.

De heer Jansen (SP): Eigenlijk zou ook de heer Anker een amendement moeten indienen, waarin hij stelt dat gemeenten een leegstandsverordening moeten vaststellen en iets moeten doen tegen leegstand. Hij zegt namelijk dat gemeenten zo belangrijk zijn en een sleutelfactor vormen bij het aanpakken van het probleem bij de wortel. Alleen dan kun je met reden zeggen dat kraken overbodig is geworden.

De heer Anker (ChristenUnie): Ik denk dat de gemeenten die met leegstandsproblematiek te maken hebben -- die problematiek zal niet voor elke gemeente in Nederland even groot zijn -- de mogelijkheid moeten hebben en de verantwoordelijkheid moeten pakken om daar iets aan te gaan doen.

De heer Jansen (SP): Maar gemeenten hebben gezegd dat zij in heel veel gevallen geen gebruik willen gaan maken van dit instrument, bijvoorbeeld omdat ze het niet zo effectief vinden. In die situatie blijft kraken wel strafbaar in het wetsvoorstel, maar is er geen leegstandsbeleid in de betreffende gemeente. Vindt de heer Anker dat een redelijke situatie?

De heer Anker (ChristenUnie): Ik vind dat geen verstandige situatie. Ik zou alle gemeenten willen aanmoedigen om leegstandsbeleid te voeren. Ik heb ook maar een aantal gemeenten gehoord die zeggen: wij vinden hier niets van. Ik heb ze niet allemaal gehoord. We zitten ergens tussen de 400 en 500 op het moment; ik wil dat nog wel even opzoeken. Daarbij heb ik zelf in de gemeenteraad gezeten van een gemeente met heel veel lege kantoren, waarvan wij wilden dat wij er iets mee konden. Op dat moment hadden wij daar echter niet het instrumentarium voor. Nu wordt de wettelijke gelegenheid wel gecreëerd om iets te doen.

De heer Jansen (SP): Hoe denkt de heer Anker het probleem aan te pakken als een gemeente zelf de eigenaar is van een pand en dat laat verpauperen? Wat als de gemeente zelf zaken doet die haaks staan op goed rentmeesterschap? Vindt hij dit toch een situatie waarin de gemeenteraad er een stokje voor moet steken of vindt hij dat er in dit soort gevallen een vorm van burgerlijke ongehoorzaamheid mogelijk is als vangnet?

De heer Anker (ChristenUnie): Dan zou een bewoner kunnen zeggen: gemeente, u kwijt zich niet van uw taak. En ik sta zelf onder een initiatiefwetsvoorstel dat in sommige gevallen de strafrechtelijke immuniteit van publieke rechtspersonen gaat opheffen, zodat zij zelfs ook nog een gang naar de rechter kunnen maken op het moment dat gemeenten niet doen wat ze moeten doen.

Het bestrijden van leegstand is een belangrijke publieke taak die men niet aan de willekeur van krakers kan overlaten. De ChristenUnie hecht daarbij aan een democratisch gelegitimeerd beleid, niet het beleid van de kraakbeweging. Ondanks de soms zelfs nobele motieven van de krakers, is het middel kraken iets waar de ChristenUnie en haar voorgangers zich altijd principieel tegen hebben uitgesproken. De norm dient duidelijk te zijn: kraken kan en mag niet.

Tegelijk zien wij ons wel geconfronteerd met een fundamenteel probleem. Er is sprake van een gebrek aan integraal leegstandsbeleid bij gemeenten in Nederland. Geen van de G31 voert een leegstandsbeleid, zo meldden de initiatiefnemers. Daar moet dan verandering in komen. Daarvoor worden met dit wetsvoorstel instrumenten aangereikt, maar hoe gaat dit uitwerken? Dat is nog wel de vraag. De gemeenten kunnen op hun handen blijven zitten. Klopt het dat gedogen geen optie meer is, nu kraken een misdrijf wordt? Zo vraag ik aan de indieners. Kunnen de initiatiefnemers ook toelichten of de geïntegreerde aanpak voldoende geborgd is, nu kraken strafbaar wordt gesteld maar het gemeenten vrijstaat om al dan niet een leegstandsverordening vast te stellen?

De indieners geven de gemeenten instrumenten in handen om leegstand tegen te gaan, maar niet alleen de leegstand kan leiden tot overlast in de publieke ruimte. Ook verkrotting kan een probleem vormen. Eigenaren of huisjesmelkers die het vertikken om het broodnodige onderhoud aan panden te laten verrichten. Hoe verhoudt dit wetsvoorstel zich tot die problematiek?

Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Ik wil het graag nog even hebben over de positie van de gemeenten, want er wordt nu gezegd dat gemeenten geen beleid voeren. Gemeenten geven echter ook aan dat het wetsvoorstel geen oplossing biedt voor hun probleem. Wij hebben gisteren nog een brief kunnen lezen van de heer Gerzon, wethouder in Amsterdam. Hij zegt dat een aantal dingen nodig zouden zijn. Hij wil een leegstandstaks, dat eigenaren van panden veel meer verantwoordelijk worden gemaakt om de leegstand op te heffen en snel met een plan te komen. Nu wordt het een beetje over de schutting gekieperd naar de gemeenten. Die zitten hier niet op te wachten. Mijn vraag is dus: was het niet beter geweest om in overleg te treden met de gemeenten wat de beste oplossing is, zodat zij op een adequate manier de leegstand kunnen aanpakken?

De heer Anker (ChristenUnie): Ik geloof dat het nooit verkeerd is om met mensen uit de praktijk te spreken en dat de initiatiefnemers hierbij ook echt wel hun voelhoorns in de samenleving hebben, ongetwijfeld ook bij de bestuurders in het land. Maar dat moet mevrouw Van Gent maar aan hen vragen. Dit wetsvoorstel geeft de mogelijkheid om een dwangsom op te leggen als er leegstand is. De leegstandstaks… Misschien past het meer bij mevrouw Van Gent om dat helemaal vanuit Den Haag te regelen voor alle gemeenten. Zij kunnen dat ook lokaal doen.

Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Dat is interessant wat u nu aankaart, dat u zegt dat je het ook kunt overlaten aan gemeenten. Dat is ook precies mijn punt. Dezelfde gemeenten waar u het zo over hebt, zeggen over de problematiek die u schetst, dat de oplossing die de initiatiefnemers bieden hun oplossing niet is. Er is ook niet onderbouwd hoe groot de problematiek is. Gemeenten hebben ook binnen de bestaande wetgeving instrumenten om iets aan de leegstand te doen. Zij vragen vervolgens aan de politiek om die instrumenten wat aan te scherpen, zodat zij daar nog beter mee uit de voeten kunnen. Mijn vraag blijft dus: waarom duw je dan een wetsvoorstel door de strotten van de gemeenten, om het zo maar even netjes te zeggen, terwijl diezelfde gemeenten daar helemaal niet op zitten te wachten?

De heer Anker (ChristenUnie): Als ik u begrijp, zitten de gemeenten er juist wel op te wachten, maar hebben zij alleen nog wat puntjes over de precieze wet. Er is jarenlang niets gedaan aan de leegstand en nu ineens hebben zij er wel behoefte aan. Nu nemen deze collega's het initiatief voor een wet. Volgens mij voldoen zij dus wel aan een behoefte, want ineens is er inderdaad wel die behoefte. Sterker nog: er zouden hier en daar middelen moeten worden aangescherpt. Dat gebeurt hier. Gemeenten krijgen met deze wet alle gelegenheid om zelf op een manier die goed bij de gemeente past, leegstandsbeleid te gaan voeren.

De voorzitter: Mevrouw Van Gent, laatste maal op dit punt.

Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Het gaat natuurlijk om de combinatie van kraken verbieden en leegstand. Mijn stelling is … Dat zeggen gemeenten ook; de VNG heeft het aangegeven, de G4 heeft het aangegeven. Zij zeggen: wij kunnen het bestaande instrument gebruiken, maar dat zou nog verbeterd kunnen worden. Maar daarvoor is het absoluut onnodig om, zeg maar, het kraken te verbieden omdat dit een goed middel is om de leegstand aan de kaart te stellen. Dus mijn fundamentele vraag blijft: u kunt tegen kraken zijn, maar waarom legt u gemeenten iets op waarvan zij zelf zeggen dat zij er in de praktijk helemaal niets aan hebben?

De heer Anker (ChristenUnie): Maar nu wordt het duidelijk. Het gaat dus blijkbaar niet over het leegstandsbeheer en het leegstandsbeleid dat moet worden gevoerd, maar het gaat erover dat gemeenten niet vinden dat kraken verboden moet worden. Dan hebben wij het juist over de verantwoordelijkheid die wij hier moeten nemen. Wij denken -- de initiatiefnemers doen dat ook -- dat kraken in strijd is met het eigendomsrecht en dat er een praktijk is ontstaan die nu echt lang genoeg heeft geduurd en waaraan echt een einde moet komen. Dat is een stuk rechtshandhaving waarover wij hier in de Kamer met elkaar moeten spreken.

Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Ik vind het niet sterk, maar oké.

De voorzitter: De heer Anker gaat door met zijn betoog.

De heer Anker (ChristenUnie): U wordt er nu zelf redelijk enthousiast over. De prioriteit die aan de opsporing en vervolging van krakers wordt gegeven, verschilt nu al per gemeente. Ook in de toekomst zal het van gemeente tot gemeente verschillen op welke manier het handhaven vorm wordt gegeven. Dit is ook logisch, omdat de aard van een problematiek zelfs in aangrenzende gemeenten kan verschillen. Hoe taxeren de indieners het risico van een waterbedeffect wanneer gemeenten niet handhaven? Op welke wijze zullen politie en OM invulling geven aan het handhaven? Kunnen wij ervan uitgaan dat er een aanwijzing op dit gebied zal gaan richting OM? Dit vraag ik niet alleen aan de initiatiefnemers, maar natuurlijk ook aan de minister van Justitie.

Dan kom ik bij het punt van de soepele overgang naar het nieuwe regime. Wat te doen met al die initiatieven die bijvoorbeeld zorgen voor opvang van daklozen et cetera ofwel de sociale vangnetfunctie? Wanneer maatschappelijk nuttige activiteiten zoals de daklozenopvang in Etten-Leur niet mogen kraken, is er dan voldoende ander aanbod? Terecht stellen de indieners dat gemeenten maatschappelijke en culturele initiatieven en broedplaatsen ook op andere wijze kunnen stimuleren, wanneer zij het bestaan ervan belangrijk vinden. Zelfs zouden gemeenten met het nieuwe leegstandsinstrumentarium deze maatschappelijke en culturele initiatieven als huurder kunnen voordragen voor langdurig leegstaande panden. Maar hoe zit het met de overgangstermijn en de onzekerheid of gemeenten hier werk van maken? Hebben zij door dat zij hierdoor een prachtig instrument in handen krijgen?

Voor de korte termijn worden vaak leegstandsbeheerders ofwel de antikraakbureaus ingezet. Ook wanneer het wetsvoorstel wordt ingevoerd, zal er een aandeel blijven voor leegstandsbeheerorganisaties, zo verwachten de initiatiefnemers. Het lijkt mijn fractie logisch dat het aandeel van antikraakbureaus zal afnemen, als gemeenten werk maken van leegstandsbeleid. Delen de indieners die gedachtegang?

Daarbij wordt over de kwaliteit van leegstandsbeheerders verschillend gesproken. Zo zijn er in het verleden incidenten geweest als koolmonoxidevergiftiging en wordt de privacy van de bewoners niet altijd gerespecteerd. Bureaus komen onaangekondigd langs, een afwezigheid van drie dagen moet worden gemeld en lange vakanties zijn uitgesloten. Daarnaast zijn de bruikleenvergoedingen soms wel fors. Ook blijken er bepalingen te worden toegepast waarin staat dat misstanden niet naar buiten mogen worden gebracht. Natuurlijk kiest een bewoner zelf voor antikraak, maar daarin moeten de privacy en de veiligheid wel gewaarborgd zijn. Welk beeld hebben de indieners van de kwaliteit van de antikraakbureaus? Zou certificering van deze branche een oplossing kunnen bieden om te komen tot een kwalitatief hoogstaand instrument? Ik ben eventueel bereid er een Kameruitspraak over in te dienen ofwel een motie voor in te dienen, maar die komt dan in tweede termijn.

De heer Jansen (SP): Beter een half ei dan een lege dop, maar er is iets beters dan een motie, namelijk een amendement. Dat amendement ligt er al. Als de heer Anker inderdaad vindt dat er iets moet worden gedaan aan de rechteloosheid van de groep antikrakers, waarom kiest hij er dan niet voor om de minister voor WWI de bevoegdheid te geven om daar spelregels voor vast te stellen en verlaat hij zich gewoon op een convenant waarvan je maar moet afwachten wat er uiteindelijk in komt te staan?

De heer Anker (ChristenUnie): Ik heb vanochtend dat amendement gezien en ik heb het idee dat wij hetzelfde willen. Het is nog even de vraag -- ik moet er ook nog heel even over nadenken; ik ben ook benieuwd naar de reactie van de indieners -- of wij dit nu precies in de wet moeten regelen dan wel of dit spoor ook parallel aan die wet kan lopen. Ik vraag mij af of, op het moment dat het amendement wordt aangenomen, u voor de wet gaat stemmen. Ik krijg een knik; dat is mooi.

De heer Jansen (SP): In de richting van de heer Anker zeg ik dat bij ons het voortschrijdend inzicht nooit ophoudt, dus dat wij altijd tot aan de stemmingen nog van mening kunnen veranderen.

Bijdrage Ed Anker aan AO Kinderporno

Fri, 09 Oct 2009 15:39:11 +0200

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Ik zit hier nu twee jaar aan deze tafel te praten over dit onderwerp. Vóór mijn tijd is dat ongetwijfeld ook al een tijdje gedaan. Wat opvalt, is dat een aantal thema's blijft terugkomen, omdat zij continu een punt van zorg zijn of omdat er iets goeds over te melden is. Dat is ook nu weer het geval. Op een aantal thema's wordt nu echt vooruitgang geboekt, maar er is ook nog een aantal thema's waarover wij ons nog steeds zorgen maken.

Ik wil allereerst mijn complimenten uitspreken over het verbeterplan van de politie. Twee jaar geleden vroegen wij om een actualisering van het Plan van Aanpak Kinderporno. Ik weet niet of dit precies die actualisering is, maar er ligt een eerlijk en duidelijk plan van de politie. Een sterk punt is dat wordt aangegeven wat de problemen zijn, tegen welke dilemma's men aanloopt en wat er nodig is. Vorig jaar is er bij de behandeling van de begroting van het ministerie van Justitie gevraagd om een onderzoek naar het fenomeen kinderporno in Nederland. Dat zou bijvoorbeeld door de Politieacademie kunnen worden uitgevoerd. Wij willen een onderzoek op hoog niveau en willen niet in de situatie terechtkomen dat deze vorm van criminaliteit veel groter is dan wij weten. Dat wordt nu door de politie zelf opgepakt. Men ziet dat men expertise moet gaan ontwikkelen en veel meer informatie onderling moet uitwisselen. Dat is een goede zaak en ik ben daar erg blij mee.

Ik ben ook blij met de korpsmonitor. Dat is een heel nuttig instrument, omdat elk korps gedwongen wordt om te rapporteren over de aanpak van porno. Als je niets meldt, sta je er niet goed op, dus het is een mooie manier om de korpsen tot inspanning te verplichten. Ik ben ook blij met de internationale aanpak. Ik doel op het Verdrag van Lanzarote, waarover wij enige tijd geleden de wetgeving hebben kunnen behandelen. Ik heb daarover nog een paar vragen. Er is sprake van een meer vindplaatsgerichte aanpak, bijvoorbeeld op Schiphol. Is er een analogie met de speciale aanpakteams voor mensenhandel? Dit zijn teams die in Nigeria op het vliegveld zijn om daar te proberen dingen van tevoren te signaleren en te voorkomen dat mensen naar Nederland gaan. Is het mogelijk om op dit punt samenwerking te realiseren?

Ik heb India gemist als het gaat om de internationale aanpak. Van vrienden van mij die in de mensenrechtenbeweging in India zitten, weet ik dat daar erg veel kinderprostitutie is. Ik maak mij daar zorgen over. Wij hebben de zaak gehad van de ruim 120 jongetjes uit India die via Nederland in het mensenhandelcircuit terecht zijn gekomen en daarom vraag ik expliciet aandacht voor India.

Er wordt melding gemaakt van de Vereniging Martijn. Ik ben blij dat deze in de gaten wordt gehouden. Het is lastig om er de vinger achter te krijgen, maar deze deugt eigenlijk net niet, hoewel ik snap dat het strafrechtelijk niet zo gemakkelijk rond te krijgen is.

Ik heb ook een aantal zorgen. Ik ben ergens natuurlijk wel blij dat de internet service providers met elkaar in een platform gaan zitten, de bereidheid hebben om met elkaar samen te werken en met elkaar over definities gaan "bakkeleien". Prima dat het allemaal gedaan wordt, maar de kwestie is wel dat de technologie die zij aanbieden en de ruimte die zij geven, wordt gebruikt voor criminele activiteiten. Ik zou op dat punt graag een iets hoger gevoel voor urgentie willen zien, in plaats van dat zij in januari 2010 uiteindelijk eens een keer met iets gaan komen, wat dan misschien weer een mooi plan is. Er wordt nu al twee jaar over gepraat en door deze commissie letterlijk om gezeurd. Er moet echt iets gaan gebeuren. Ik ben dus heel benieuwd of er nieuws te melden is vanuit het platform en of de minister van plan is, er een echt slagvaardig platform van te maken. Hetzelfde geldt voor de Nederlandse Vereniging van Banken. Voor zover het tot hun mogelijkheden behoort, willen zij wel meewerken. Dat klinkt echter niet als de internationale coalitie van financiële instellingen tegen seksueel misbruik van kinderen. Wat ik in de brief lees, klinkt toch wat minder actief. Kan dit een woordenkwestie zijn, of moet er ook daar nog wat peper op een bepaalde plaats worden gebracht?

Wat de handhaving betreft is het goed dat de focus op de productie komt te liggen. Ik maak mij zorgen over het grote aantal plankzaken. Wat is de verhouding in die zaken tussen gedownloade bestanden en productie? Is dit grote aantal plankzaken ook tot een aantal zaken terug te brengen waarop kan worden doorgerechercheerd? Dat zou enorm veel kunnen betekenen. Als wij dan gaan doorrechercheren naar de producenten en als wij die te pakken krijgen, is alles wat er aan vastzit nog steeds ernstig, maar dan hebben wij de bron van dit grote aantal zaken wel te pakken.

Ik ben blij met de landelijke officier. Dat is een goede zaak. De digitale wasstraat lijkt mij een heel nuttig instrument om de politie minder te belasten. Mijn laatste punt betreft de omkering van de bewijslast. Ik deel de mening van een aantal sprekers dat het signaal vanuit de Kamer heel duidelijk was, namelijk dat de producenten en de hosts van de websites hierop mogen worden aangesproken. Het klinkt minder logisch, en dan krijgen wij te maken met de bezwaren die ook al zijn genoemd. Ik wil de minister vragen om goed na te denken over het volgende. Als wij nu aan de slag gaan met het aanpakken van producenten, gebeurt dat voor het grootste gedeelte in Nederland. Wij hebben een Nederlandse verantwoordelijkheid en proberen zo weinig mogelijk productie in Nederland te hebben. Voor zover wij internationaal kunnen samenwerken, doen wij dat natuurlijk. Productie in Nederland lijkt mij de eerste focus voor de politie, als de focus productie is. Kunnen wij dan ook niet de Nederlandse eigenaren van websites die pornomateriaal aanbieden vragen om hierin een verantwoordelijkheid te nemen? Het is een eerste stap om het in elk geval in Nederland goed te regelen. Ik begrijp het argument dat het internet zo ontzaglijk groot is dat er bijna niet te handhaven valt. Wij kunnen niet de wereld vanuit Nederland helemaal veranderen, hoewel wij dat soms wel willen. Ik vraag de minister, of wij niet een eerste stap kunnen zetten in de richting van de Nederlandse producenten. Ik heb respect voor mijn collega's die zeggen: als de minister het niet doet, dan doen wij het zelf wel, maar ik wil toch eens even zien of de minister in beweging te krijgen is.

Mevrouw Gerkens (SP): De heer Anker wijst precies op de bedoeling van ons initiatief, namelijk dat exploitanten van websites moeten kunnen garanderen dat de modellen die zij op hun websites tonen, 18 jaar of ouder zijn. De verantwoordelijkheid komt in Nederland bij de producenten te liggen en men is ook verantwoordelijk voor het materiaal dat men uit het buitenland haalt. Uit het betoog van de heer Anker begrijp ik dat hij ons steunt, als de minister vandaag niet zegt dat hij het zelf gaat doen.

De heer Anker (ChristenUnie): Met alle parlementaire voorbehouden, zoals dat wij het debat nog moeten afwachten, sta ik uitermate sympathiek tegenover uw voorstel.

Bijdrage Ed Anker 'goed bestuur' onderwijs

Fri, 25 Sep 2009 10:59:50 +0200

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. In Nederland hebben we een bijzondere geschiedenis als het gaat om de vrijheid van onderwijs. Deze vrijheid is gecodificeerd in het bekende artikel 23 van onze Grondwet, maar dit artikel regelt meer dan de vrijheid van onderwijs. Artikel 23 van de Grondwet gaat ook over de verantwoordelijkheid van de regering voor het onderwijs. Dat betekent tegelijk dat de regering moet beschikken over de juiste instrumenten om haar grondwettelijke verantwoordelijkheid waar te maken.

Hiermee zijn wij direct bij de kern van het debat van vandaag. In het voorliggend wetsvoorstel wordt namelijk geregeld dat de overheid kan ingrijpen wanneer een school bepaalde kwaliteitscriteria niet haalt. Dat is spannend, want dit wetsvoorstel raakt aan de werkingssfeer van artikel 23; de vrijheid van onderwijs. Waar het om deze vrijheid gaat, moet de overheid die vrijheid respecteren en zich dus ook terughoudend opstellen.

Wat dat betreft baart de toon van het debat, zoals dat zich de laatste tijd in deze Kamer ontwikkelt, ons wel zorgen. Vorige week hadden wij het nog over hoe het bij Al-Siddiq ging. Artikel 23 staat voor kwaliteit van onderwijs, maar ook voor de diversiteit van onderwijs door de vrijheid van onderwijs die in dat artikel is geregeld. Bij de verschillende debatten over dit onderwerp lijkt het wel of juist die diversiteit ter discussie staat. De grootste gemene deler lijkt de meetlat te zijn waarlangs de scholen worden gelegd. Wij moeten ervoor waken dat het dictaat van de meerderheid de vrijheid van onderwijs voor de minderheid gaat beperken. Dat kan en mag niet de bedoeling zijn.

Zijn de staatssecretarissen dat met mij eens? Ik hoor dat graag, want ook in dat kader moeten wij deze wet bekijken.

Het doel van het voorliggende wetsvoorstel is om de minister de mogelijkheid te geven om in te grijpen als scholen op het gebied van onderwijskwaliteit en bestuur langdurig in gebreke blijven. Daarnaast wil het de praktijk van goed bestuur bevorderen door de scheiding van toezicht en bestuur als bekostigingsvoorwaarde door te voeren en door het mogelijk te maken om een sectorcode goed bestuur in een AMvB vast te leggen. Mijn fractie heeft een groot vertrouwen in het onderwijsveld. Het gros van de scholen neemt de verantwoordelijkheid die zij hebben, serieus. Zij verzorgen kwalitatief goed onderwijs en hebben bestuurlijk en financieel hun zaken op orde. Deze scholen hebben niets te vrezen van het wetsvoorstel en mogen zich daar ook bewust van zijn.

Tegelijk zien we ook een klein aantal scholen waar het misging en soms nog steeds misgaat en waar de overheid met lege handen staat en niet in staat is om passende maatregelen te nemen. Daar mogen wij onze ogen niet voor sluiten. Critici beargumenteren dat je geen wetgeving maakt voor een kleine groep uitzonderingen. Hoewel het altijd goed is om de vraag te stellen of een maatregel proportioneel is, kan mijn fractie niet meegaan met dit bezwaar. Ook als slechts bij enkele scholen het bestuur de verantwoordelijkheid niet kan dragen en de kwaliteit van het onderwijs te wensen overlaat, moet de overheid beschikken over instrumenten om haar verantwoordelijkheid waar te maken. Juist als het erop lijkt dat de overheid met lege handen staat, is de kerntaak van de overheid -- het toezien op de kwaliteit van het onderwijs -- in het geding.

Daarbij geldt ook het omgekeerde: scholen die hun zaken op orde hebben, moeten niets te vrezen hebben van de instrumenten die dit wetsvoorstel in het leven roept. Kunnen beide staatssecretarissen bevestigen dat dit het geval is en dat de instrumenten in dit wetsvoorstel niet een soort schoolpolitie in het leven roepen maar slechts gebruikt worden als ingrijpen echt noodzakelijk is en andere middelen falen? Ik hoor dat graag bevestigd, omdat ik de indruk wil wegnemen dat met deze wet de overheidsinvloed in het dagelijks onderwijs enorm gaat toenemen.

In dat spanningsveld heb ik nog wel een aantal nadere vragen voor de staatssecretarissen. In het basisonderwijs dienen scholen zorg te dragen voor voldoende leerresultaten voor de leergebieden Nederlandse taal, rekenen en wiskunde; op de basisschool heet dat natuurlijk nog niet echt "wiskunde". Als scholen hierop worden afgerekend, stelt de overheid zich toch al een beetje sturend op ten opzichte van de inhoud van het onderwijs en de wijze waarop daaraan wordt gegeven: er wordt gekozen voor deze drie en niet voor de andere vakken. Sturing is niet de bedoeling, maar hoe voorkom je dit? Het is de kunst om enerzijds meester te zijn in de beperking en om anderzijds te waarborgen dat andere belangrijke gebieden voldoende aandacht blijven krijgen. Hoe gaan de bewindspersonen om met deze spanning?

Voor de ChristenUnie gaat het erom dat een school onder de voor de leerling geldende omstandigheden de maximaal haalbare toegevoegde waarde realiseert. In het wetsvoorstel wordt de toegevoegde waarde van een school gemeten door de minimumleerresultaten op het gebied van de Nederlandse taal, rekenen en wiskunde te beoordelen, waarbij rekening wordt gehouden met de leerlingenpopulatie van een school. Wordt "toegevoegde waarde" hiermee niet te smal gedefinieerd? De ChristenUnie heeft zich eerder afgezet tegen alleen het meten van het verschil tussen een begintoets en een eindtoets voor het bepalen van de toegevoegde waarde. Terecht wordt de score op de eindtoets dan ook gecorrigeerd voor de samenstelling van de leerlingpopulatie in de bovenbouw van de school, maar dat leidt wel tot vragen. Wat is bepalend voor de weging van de leerlingenpopulatie? Hoe wordt recht gedaan aan de unieke leerlingenpopulatie van iedere school? Wat maakt die leerlingenpopulatie vergelijkbaar met andere scholen?

Het wetsvoorstel voorziet in wetswijzigingen en in een voortdurende verfijning bij AMvB en ministeriële regeling. Zo worden de gedetailleerde en regelmatig aan actualisatie onderhevige gegevens voor de waardering van de resultaten vastgesteld bij ministeriële regeling. Ik wil de bewindspersonen vragen om nader in te gaan op de zorg van verschillende organisaties en scholen dat met name kleine scholen met dit wetsvoorstel worden opgezadeld met nieuwe administratieve lasten en regelgeving die voor kleinere scholen niet meer helder en transparant zijn.

Het wetsvoorstel introduceert ook een bestuurlijke aanwijzing. Die vergaande maatregel is verder niet gedefinieerd. De staatssecretarissen willen maatwerk kunnen betrachten. Vanuit hun positie begrijp ik dat wel, maar ik kan mij ook voorstellen dat schoolbesturen hier wat onrustig van worden. Ingrijpen met een bestuurlijke aanwijzing is niet zomaar wat. Kunnen de staatssecretarissen aangeven in welke richting zij denken en wat zij in ieder geval uitsluiten? De aanwijzing moet als uiterste middel worden ingezet. Er moeten ook harde criteria zijn voor het inzetten van dit middel.

Hoe hard zijn nu de criteria voor het geven van een aanwijzing aan het bestuur in de wet? Wanbeheer is in het voorstel gedefinieerd. Wie stelt vast dat daar sprake van is? Op basis waarvan wordt dit dan vastgesteld? De aanwijzing moet worden gezien als een instrument dat alleen in ernstige gevallen wordt ingezet. Wie bepaalt nu wat ernstig is? Ik krijg graag dus een uiteenzetting van de procedurele waarborgen rond de aanwijzing. Is dit instrument ook in veilige handen bij bijvoorbeeld collega Bosma, die ik vorige week sprak? Ik zie hier ook de nieuwe woordvoerder van de PVV, die vanmiddag nog een motie in stemming heeft gebracht met het verzoek om een school te sluiten. Ik denk ook aan collega Jasper van Dijk, met wie ik vorige week wat appeltjes te schillen had. Wat is nu precies de invloed van een bewindspersoon hierbij?

Collega Jan Jacob van Dijk heeft een amendement ingediend dat ertoe strekt de onderwijsinspectie hier in positie te brengen. Dat lijkt ons een goede zaak. Mijn fractie steunt dat. Ik hoor graag de reactie daarop van de bewindspersonen.

Bijdrage Ed Anker aan AO Grensoverschrijdend regionaal personentreinverkeer

Wed, 16 Sep 2009 17:23:22 +0200

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Ik dank de heren Koopmans en Cramer dat ik weer eens in deze commissie mag zijn. Dat is altijd weer een genoegen.

De barrière van de grens voor het spoor moet geslecht worden. In meer regio's worden inmiddels onderzoeken gedaan en dat is een grote winst van de initiatiefnota van de collega's Cramer en Koopmans. Er liggen kansen om weinig gebruikt of zelfs roestend spoor in te zetten voor een betere regionale bereikbaarheid. Dat kan vaak met relatief kleine aanpassingen.

Ik richt mij vandaag vooral op de antwoorden van de bewindslieden over de initiatiefnota. Ik vraag hun eerst of zij een reactie willen geven op de kritiek van onder anderen Rover dat de bewindslieden niet reppen over het geboden basisniveau van het openbaar vervoer in de grensregio's, zoals is geadviseerd door de Raad voor Verkeer en Waterstaat. Juist gezien de grensproblematiek roep ik de bewindslieden op de plannen van de regio's enthousiast te ondersteunen.

Om de knelpunten beter in beeld te krijgen, ziet de ChristenUnie in de nationale markt- en capaciteitsanalyse graag voor de grensoverschrijdende lijnen een analyse van knelpunten per spoorlijn. Graag hoor ik hierover een toezegging van de bewindslieden. Dan weet je waar het fout gaat en wat wij daar snel aan kunnen doen.

Er is voortgang op het gebied van actuele reisinformatie op de stations. De ChristenUnie vraagt de bewindslieden om voorrang te geven aan de stations bij de grens, zoals de stations in Roosendaal, Maastricht, Heerlen en Enschede. Volgens de NS zouden de reizigers geen behoefte hebben aan informatie op stations over het openbaar vervoer net over de grens. Wij vragen ons dat af. Kan de Kamer het NS-onderzoek krijgen?

Aan de beschikbaarheid van kaartjes wordt volgens de bewindslieden hard gewerkt. Dat 90% van de kaartjes bij de kaartautomaten kan worden gekocht, klinkt mooi, maar dit geldt alleen voor de kaartjes voor rechtstreekse verbindingen, en dan alleen voor de verbindingen van de NS. Het aantal bestemmingen is echter veel groter. Kopen via het internet is ook geen alternatief, omdat de NS-site nog steeds de grensovergangen bij Venlo en Heerlen negeert. De ChristenUnie roept de bewindslieden op hier samen met NS op de heel korte termijn echt werk van te maken. Wij hopen meer te horen dan "we gaan nog eens met ze praten". Het kan toch niet zo moeilijk zijn om die grensovergangen in het systeem op te nemen?

De ChristenUnie vraagt zich af of wij voor de afstemming van concessietermijnen aan beide kanten van de grens niet iets moeten verzinnen in de Wet personenvervoer. Graag hoor ik de visie van de indieners en van de bewindslieden op de consumenteninspraak bij grensoverschrijdend spoorvervoer, gelet op de klachten van Rover hierover.

Fietsen mogen in de Thalys alleen maar mee als het voorwiel is gedemonteerd en de fiets in een fietshoes is verpakt. Professionele fietsers vervoeren op deze manier hun fiets. De ChristenUnie vindt dat veel te ingewikkeld. Kan de minister in overleg met NS Fiets ervoor zorgen dat dit probleem snel wordt opgelost? Dan kan ook de gewone fietser zijn fiets meenemen.

Een aantal trajecten. Mij valt vooral op dat er allerlei onderzoeken worden gedaan en gesprekken worden gevoerd. Prima, praten is goed, maar sommige gesprekken lopen wel al heel erg lang. Ik mis een planning. De ChristenUnie heeft samen met het CDA vorig jaar 20 mln. geregeld. Mijn fractie vindt dat de schop nu snel de grond in moet.

De voorspelde reizigersgroei voor het traject Hengelo-Bad Bentheim is 50%. Dat is tien keer de kabinetsambitie. Toch noemen de bewindslieden dit beperkt. De door de regio gewenste pilot mag van de ChristenUnie snel starten. Nog interessanter wordt het overigens als deze trein zou doorrijden naar Rheine.

Bij Enschede-Gronau zou de ChristenUnie graag zien dat naar het hele netwerk in de regio wordt gekeken, dus niet alleen naar een inhaalspoor bij Glanerbrug. Gebeurt dit en wanneer zijn de resultaten van de planstudie beschikbaar?

Utrecht-Keulen en het regionale deel Arnhem-Emmerich. In de motie-Koopmans/Cramer is gevraagd naar een onderzoek voor de HSL-Oost. Wordt in de planstudie ook ingegaan op de stappen na 2020, zoals gevraagd in de motie? Onderzoek uit 2005 toont al aan dat de verbinding Arnhem-Emmerich kostendekkend is en per werkdag 920 reizigers oplevert. Dat is toch interessant in vergelijking met Aken-Heerlen, dat toen circa 600 reizigers per dag had. Ik vind het daarom jammer dat deze verbinding door alle onzekerheden nog niet kan worden meegenomen in de nieuwe aanbesteding van het regionale spoor in deze regio.

Heerlen-Landgraaf-Aken is het op een na laatste traject dat ik wil noemen. Limburg pleit ervoor om de 20 mln. uit het amendement van de heer Van Hijum uit 2006 voor 90 seconden reistijdwinst tussen Sittard en Heerlen niet te besteden aan deze reistijdverkorting, maar aan spoorverdubbeling. Hier is al eerder iets over gezegd. Dit is een eerste stap naar de door ons allen gewenste ICE vanaf Eindhoven. Het idee vind ik interessant, maar ook verbazend, want kennelijk zijn de maatregelen voor reistijdverbetering bij Sittard na drie jaar nog steeds niet gestart. Hoe zit dat, zo vraag ik de minister.

De gang van zaken bij het station Eijsden blijft de ChristenUnie verbazen. Ik lees veel over kosten, maar weinig over baten, maar die horen er wel bij. Ik mis een totaal kosten-batenplaatje. Het zou technisch niet mogelijk zijn dat stoptreinen tot dit station doorrijden. Aan de heer Cramer vraag ik hier eens uit te leggen waarom een oplossing maar liefst 8 mln. zou moeten kosten. Arcadis concludeert dat er maar een potentieel is van 368 reizigers op dit station. Waar komen volgens de bewindslieden dan de 522 reizigers uit 2006 vandaan? Dit vraag ik zeker nu hetzelfde rapport stelt dat de punctualiteit nogal te wensen overliet. Ik lees dat deze lijn bovendien een TEN-lijn is. Is Europa bij aanpassingen voor TEN-lijnen niet verplicht om ERTMS aan te leggen?

Bijdrage Ed Anker aan AO Burgemeester en Veiligheid

Wed, 16 Sep 2009 15:28:53 +0200

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Het is mooi dat we vandaag eindelijk spreken over de portefeuille van de burgemeester inzake openbare orde. Het Nederlands Genootschap van Burgemeesters heeft al eerder aangegeven dat er behoefte is om de zaak weer in perspectief te krijgen, nadat er allerlei zaken bij de portefeuille van de burgemeester zijn gekomen. Ik denk aan het tijdelijk huisverbod, het sluiten van drugspanden en de verboden die onlangs in de voetbalwet zijn overeengekomen. Daarom is ook met hen afgesproken om tijdelijk geen nieuwe taken te bedenken en eerst de voorliggende analyse te doen. Wij verwachtten dus wel wat van deze analyse.

Die notitie ligt er nu. Het is een overzichtelijk werkje geworden dat vooral heel erg praktisch is. Daar is op zich niets mis mee, maar omdat het zo praktijkgericht is, mist de notitie wel de nodige diepgang. De notitie schetst de bevoegdheden van de burgemeester, maar ook bijna een beetje wat voor type, wat voor mens hij of zij moet zijn. Een burgemeester moet bijvoorbeeld langs het voetbalveld kunnen staan en praatjes maken, columnist zijn, ambassadeur en mediator, al dat soort dingen. Dit gaat redelijk ver.

Daarnaast wordt er een schets gegeven van de bevoegdheden en de uitbreidingen die er eventueel komen. Dat gaat veel minder ver; dat blijft een beetje hangen. Er wordt bijvoorbeeld gesteld dat bij het toevoegen van bevoegdheden wel nagegaan moet worden of de burgemeester de meest aangewezen persoon is voor die taak. Letterlijk staat er: de meest geëigende persoon. Dat is op zichzelf een goed voornemen. De zorg is echter dat een afwegingskader ontbreekt. Dat hadden wij nu juist verwacht. Wanneer is de burgemeester nu eigenlijk de meest aangewezen persoon? Dat is te meer relevant wanneer de neiging ontstaat om de burgemeester steeds meer te laten doen.

Collega Van Haersma Buma stelde onlangs nog voor dat er ook voor graffitispuiters een “burgemeestersgebiedverbod” moet komen, omdat de huidige handhavingsinstrumenten blijkbaar niet werken. Op eenzelfde manier krijgt de burgemeester ook een aantal bevoegdheden om zaken die in de hulpverlening dreigen te stranden aan een instelling toe te wijzen. Het is prima dat iemand een keer op tafel kan slaan om een oplossing te forceren, maar het kan niet zo zijn dat alle moeilijke gevallen waarvoor niet direct een oplossing voorhanden is bij de burgemeester worden gedropt. De burgemeester wordt dan een soort afvoerputje, omdat andere instellingen het werk blijkbaar niet goed aan kunnen. Hoeveel kunnen wij en hoeveel kan de maatschappij van een burgemeester verwachten?

Als we telkens nieuwe bevoegdheden toevoegen, wordt de burgemeester een soort Bob de Bouwer, onder de visie “kunnen wij het maken? Nou en of! Of; yes we can!” Dit betekent heel veel voor sommige mensen. En weer voegen we wat gereedschap toe aan de koffer die, zoals het CDA aangaf, al best wel goed gevuld is. Niet al het gereedschap moet echter in die koffer zitten, want anders ontstaat het idee dat de burgemeester uiteindelijk alles oplost. En dat vermindert ook het verantwoordelijkheidsgevoel van anderen. De zorg van mijn fractie is dat we moeten waken voor een burgemeestersreflex, terwijl we er ook voor kunnen zorgen dat de handhaving en de zorg een beetje op orde komen en dat er gestopt wordt met elkaar hete aardappels toe te schuiven. Ik wil daar graag een reactie op van de minister. Ook wil ik haar vragen of zij ideeën heeft over een goed afwegingskader voor nieuwe bevoegdheden. Komt de minister hier nog mee? Ik spreek in ieder geval de wens uit dat ze dat doet.

Ik kom bij de concrete voorstellen uit de notitie. Het aanscherpen van de profielschetsen voor burgemeesters is prima. Heel veel gemeenteraden zullen er wel van uitgaan dat wat daarin over openbare orde en veiligheid komt te staan, iets is wat een burgemeester ‘gewoon goed moet kunnen’. Vaak kies je in een profielschets voor dingen die de burgemeester ook nog moet kunnen, bijvoorbeeld het leiden van een fusie van brandweerkorpsen, een herindeling, het college samenbinden en de raad goed voorzitten. Dit soort elementen kunnen extra in de profielschets komen; daar zal extra op worden gelet.

Het is ook prima dat er voor de locoburgemeester extra aandacht komt. Hij of zij moet niet alleen de vervangende lintendoorknipper zijn, iets wat overigens wel heel ver gaat. Een locoburgemeester moet dus niet alleen bij representatieve gelegenheden de tweede persoon zijn. De locoburgemeester moet goed getraind zijn, zodat hij of zij in crisissituaties de verantwoordelijkheden aan kan.

De versterkte rol van de burgemeester bij collegevorming kunnen wij nu wel helemaal uitdiepen, maar dat is volgens mij niet helemaal de bedoeling. Ik ben wel benieuwd naar hetgeen waarmee de minister wil komen. Ik zie wel dat de burgemeester wat politieker wordt. Dit gaat ongetwijfeld voor heel wat interessante debatten zorgen, maar ik wacht het toch even af. Ik wil daar nu dus niet direct “ja” of “nee” op zeggen.

De ambtelijke ondersteuning van de burgemeester is eigenlijk een aanbeveling aan de gemeenten. Die moeten zelf keuzes maken en prioriteiten stellen, als het gaat om de vraag hoeveel van de organisatie zij voor veiligheid wegzetten, tenzij de minister daar natuurlijk zelf plannen voor heeft. In de notitie staan enkele bevoegdheden die er waarschijnlijk nog aan komen voor de burgemeester. Ik zeg “waarschijnlijk”, omdat de wetgevingstrajecten nog lopen. Ik noem de uithuisplaatsing, de voetbalwet, die volgens mij nog bij de Eerste Kamer ligt, de doorzettingsmacht naar instellingen op casusniveau en de gedwongen opvoedingsondersteuning. Verder wordt nog onderzocht of preventief fouilleren en de bestuurlijke ophouding kunnen worden doorontwikkeld. Juist op die punten is het afwegingskader van belang. Ook wanneer de burgemeester taken krijgt in zorgketens, moet dat goed worden afgewogen. Dit geldt zeker wanneer politieke of veiligheidsbelangen gaan concurreren met bijvoorbeeld het belang van een kind,zoals bij de instelling van de avondklok uit de voetbalwet. Ik stelde hierover al een vraag aan de minister. Ik zou het fijn vinden, wanneer zij het afwegingskader probeert aan te leveren tijdens de wetgevingsprocessen, zodat er zicht komt op wat de burgemeester precies gaat doen.

Er wordt ook nagegaan of er een parapluartikel in de Gemeentewet kan komen voor de verschillende bevoegdheden. Wij steunen die gedachte van harte. En we zien graag dat de uitgangspunten en de gronden voor burgemeestersbevoegdheden daarbij helder gemarkeerd worden, zodat duidelijk is wat de positie van de burgemeester is in het staatsrechtelijk landschap.

Voorzitter, ik wil nog even iets zeggen over de hooligans. Er wordt nu heel erg gefocust op de burgemeester, ook door een aantal woordvoerders hier. Voor een deel mag dat ook, want de openbare orde en veiligheid zijn ook zijn verantwoordelijkheid. Het heeft echter ook heel veel te maken met de regionale verantwoordelijkheden van politie en OM. Dit wilde ik nog even ter relativering opmerken.

De heer Pechtold (D66): Naast de gedeelde analyse van het eufemistische woord “doorontwikkelen” in deze notitie mis ik een standpunt van de ChristenUnie. Volgens mij zitten er in ieder geval vijf wetsvoorstellen in de pijplijn. Een daarvan betreft de wet bestuurlijke maatregelen en nationale veiligheid, maar dat is op verzoek van het kabinet door de Eerste Kamer aangehouden. Vervolgens zijn er de voetbalwet, de uithuisplaatsing van asociale gezinnen, gedwongen opvoedingsondersteuning en de doorzettingsmacht van burgemeesters in de jeugdzorg. Dat zijn in ieder geval vijf die ik heb gevonden. Dat is geen doorontwikkelen, maar uitbreiden van de bevoegdheden. Wij analyseren beiden dat die kapstok niet verder vol gehangen moet worden. Er moet dus voor voldoende gewicht gezorgd worden. Wat gaat u daar als regeringspartij aan doen, behalve deze analyse met mij delen?

De heer Anker (ChristenUnie): Dit deel van mijn tekst had ik achterwege gelaten, maar misschien kan ik dat alsnog uitspreken. Het probleem is een beetje dat wij een aantal van deze debatten niet in de Vaste commissie voor BZK voeren. Die debatten worden gehouden in bijvoorbeeld de Algemene commissie voor Jeugd en Gezin. Daar hebben wij overigens ook wat mee. Ik moet in mijn fractie extra aandacht vragen voor de bevoegdheden van de burgemeester. Ik moet dus zeggen dat daar in bijvoorbeeld die commissie op gelet wordt. Eigenlijk vind ik dat heel vervelend. Daarom vind ik dat er dieper nagedacht moet worden over de vraag wat wij de burgemeester wel en niet laten doen. Daar komt veel meer bij kijken dan waar wij het nu over hebben. Wij hebben het nu immers alleen nog maar over veiligheid gehad. Zoals ik heb aangegeven, kan dit conflicteren met bijvoorbeeld het belang van het kind of andere vrijheden. Die afweging moet dus op een goede manier gemaakt worden en het resultaat moet eenduidig in de Gemeentewet worden opgenomen.

Op dit moment is de situatie dat wij bij al die wetsbehandelingen moeten proberen om dat zo goed mogelijk overeind te houden en om ons verstand daarbij te gebruiken. Waar ik juist bezwaar tegen maak, is dat er bijvoorbeeld bij het voetbalwetgevingsproces nog even wat amendementen over extra bevoegdheden in geschoven worden, zonder dat iemand daarnaar heeft gekeken, zelfs niet het Nederlands Genootschap van Burgemeesters of de Raad van State. Daar moeten wij als Kamer nu even heel voorzichtig mee en terughoudend in zijn.

De heer Pechtold (D66): Ik snap uw voorzichtige antwoord wel, maar het is toch wel redelijk duidelijk. U zegt: het is misschien niet als zodanig bedoeld, maar het is toch een salami. Het is misschien geen tactiek, maar het komt wel zo over. Nu moeten wij straks vijf keer daarover spreken. Bij de vorige wetsbehandeling hebben wij ook gezien wat er opeens allemaal aan terechte amendementen bijkomt. Het wetsvoorstel over de bestuurlijke maatregelen is om andere redenen aangehouden, maar kan zo weer loskomen, want dat ligt al bij de Eerste Kamer. Pleit u er met mij voor om even pas op de plaats te maken voor een herbezinning in groter verband en niet al die wetsvoorstellen een voor een behandelen? Bij elk van die wetsvoorstellen moeten wij namelijk de hele discussie in de breedte betrekken. Wij zouden hierover dan gezamenlijk een motie kunnen indienen.

De heer Anker (ChristenUnie): Met het Nederlands Genootschap van Burgemeesters is besproken dat een aantal wetsvoorstellen in de pijplijn zit. Terzake is een analyse afgesproken; die is nu aan de orde. Ik had daar overigens veel meer van verwacht. Daarom heb ik aan de minister gevraagd of zij met meer wil komen. Ik ben hier namelijk niet tevreden over; misschien had ik dat wat explicieter moeten zeggen. Ik vind dan ook echt dat er een (wettelijk) vervolg moet komen. Volgens mij is ook met de burgemeesters afgesproken dat geprobeerd wordt om de lopende wetgeving af te ronden. Dat gebeurt niet in de meest mooie laboratoriumsituatie, waar eerst alles helemaal is afgerond voordat het volgende stapje gezet wordt. Die situatie hebben wij niet bereikt; dat ben ik van harte met u eens. Ik ga nu niet zeggen: het traject van de andere wetsvoorstellen direct stoppen en eerst dit onderwerp afhandelen. Wij moeten er inderdaad wel scherp op zijn wat er precies met de bevoegdheden van de burgemeester gebeurt.

Mevrouw Griffith (VVD): De heer Anker maakte aan het slot van zijn betoog naar aanleiding van het gebeuren in Hoek van Holland de opmerking dat wij te veel focussen op de burgemeester en dat wij meer naar de regio zouden moeten kijken. Ik kan deze opmerking niet goed volgen en plaatsen. De burgemeester is verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid, ook in de deelgemeente Hoek van Holland. Als hij het heeft over de regio, heeft hij het over de korpsbeheerder. In dit geval is toevallig de burgemeester van Rotterdam ook de korpsbeheerder. Nu moet de heer Anker mij even duidelijk maken wat hij bedoelt met de opmerking dat er te veel gefocust wordt op de burgemeester. Moet er ook gefocust worden op de korpsbeheerder, die in dezen dezelfde persoon is?

De heer Anker (ChristenUnie): Nee, ik doelde op de burgemeester als instituut. Er is namelijk een soort direct reflex, ook bij de burgemeester van Rotterdam/korpsbeheerder: “Oh, heb ik wel voldoende bevoegdheden? Ik moet nog meer bevoegdheden hebben.” Misschien moet hij zich eerst afvragen wat precies zijn bevoegdheden zijn. Er gaat ontzaglijk veel aandacht naar hem. In de Kamer merk ik ook dat dit echte probleem niet wordt opgelost op het moment dat wij er niet helemaal meer uitkomen, omdat de geëigende instantie te ingewikkeld is en te veel bureaucratie behelst, wat ook echt een enorm probleem is. Er wordt dan gezegd: nou, dan moeten wij maar weer even iets bij de burgemeester neerleggen. Ik denk bijvoorbeeld aan de graffitispuiters. Ik wil dus af van die “burgemeestersreflex”. Daarom heb ik mijn opmerkingen in die zin gemaakt. De aandacht concentreert zich nu helemaal op de burgemeester van Rotterdam. Volgens mij moet je niet alleen naar het instituut burgemeester kijken, maar ook naar de manier waarop het verder in de veiligheidsketen is georganiseerd.

Bijdrage Ed Anker aan debat As Siddieq

Wed, 16 Sep 2009 14:11:12 +0200

De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Het is een vreugde om op de tweede dag van het nieuwe parlementaire jaar hier weer te mogen staan voor een spoeddebat. Ik heb een kleine weddenschap met mezelf verloren, maar het probleem waarover wij het hebben, is wel een serieuze kwestie. Wat dat betreft is het legitiem om er nu eens over te spreken.

De vrijheid van onderwijs is een groot goed. Dat zult u van ons begrijpen. U merkte het net ook wel aan onze interrupties. Het is vervelend als een school niet goed presteert en het is beroerd als een school ronduit slecht presteert. Daarom hebben wij de inspectie. De inspectie moet erop toezien dat er goed onderwijs wordt gegeven. Dat moet wel zorgvuldig gebeuren. Het gaat om een kwalitatieve analyse van het onderwijs zonder in de inhoud te treden die bij de identiteit van de school past. De hoofdtaak van de onderwijsinspectie is de kwaliteit van het onderwijs waarborgen. In het geval van basisschool As Sidieq is het belangrijk, inzicht te krijgen in welk toetsingskader de inspectie heeft gehanteerd. Het meten van programma’s om actief burgerschap te bevorderen is immers niet in Cito-scores uit te drukken. Die zijn overigens redelijk goed. Welke criteria worden daarbij nu precies gebruikt? Vanzelfsprekend is toetsen op levensbeschouwelijke waarden in strijd met artikel 23. Het gaat bij basisschool As Sidieq klaarblijkelijk om harde, belangrijke Nederlandse waarden die je mag eisen van een school zonder onrecht te doen aan de vrijheid van onderwijs. Daarom hebben wij een aantal vragen. Dit is namelijk een belangrijke testcase. Welke harde voorwaarden zijn er in mei 2009 gesteld? Wat is de basisschool toen in het vooruitzicht gesteld? Welke tussenevaluatiemomenten zijn er afgesproken? Blijkbaar heeft een tussenevaluatie genoopt tot actie. Was er sprake van dat tussentijds dit soort rigoureuze maatregelen konden worden getroffen? Wist de school dat? Waarom is nu pas besloten om te korten, terwijl op 1 juli jl. al bekend was dat de inspectie niet tevreden was met het trajectvoorstel van de school? Het is wel heel vervelend als je dat doet in de eerste week of misschien al de tweede week van het nieuwe schooljaar. In hoeverre denkt de staatssecretaris dat deze dwingende maatregel helpt richting maart 2010? Als ik iets lees over tussenevaluatiemomenten, denk ik aan een bepaald traject dat je met elkaar ingaat en aan de hoop dat je na een bepaalde periode ergens bent. Wat waren de kansen daarop precies? Waarom heeft de staatssecretaris nu wel het vertrouwen dat de school dan alsnog aan de eisen gaat voldoen?